گفت چون در آتش افروخته
گشت آن حلاج کلی سوخته
عاشقی آمد مگر چوبی بدست
بر سر آن طشت خاکستر نشست
پس زفان بگشاد هم چون آتشی
باز می‌شورید خاکستر خوشی
وانگهی می‌گفت برگویید راست
کانک خوش می‌زد انا الحق او کجاست
آنچ گفتی آنچ بشنیدی همه
وانچ دانستی و می‌دیدی همه
آن همه جز اول افسانه نیست
محو شو چون جایت این ویرانه نیست
اصل باید، اصل مستغنی و پاک
گر بود فرع و اگر نبود چه باک
هست خورشید حقیقی بر دوام
گو نه ذره ماند نه سایه والسلام
چون برآمد صد هزاران قرن بیش
قرنهای بی زمان نه پس نه پیش
بعد از آن مرغان فانی را بناز
بی‌فنای کل به خود دادند باز
چون همه بی خویش و با خویش آمدند
در بقا بعد از فنا پیش آمدند
نیست هرگز، گر نوست و گر کهن
زان فنا و زان بقا کس را سخن
هم چنان کو دور دورست از نظر
شرح این دورست از شرح و خبر
لیکن از راه مثال اصحابنا
شرح جستند از بقا بعد الفنا
آن کجا اینجا توان پرداختن
نو کتابی باید آن را ساختن
زانک اسرار البقا بعد الفنا
آن شناسد کو بود آنرا سزا
تا تو هستی در وجود و در عدم
کی توانی زد درین منزل قدم
چون نه این ماند نه آن در ره ترا
خواب چون می‌آید ای ابله ترا
در نگر تا اول و آخر چه بود
گر به آخر دانی این آخر چه سود
نطفهٔ پرورده در صد عز و ناز
تا شده هم عاقل و هم کار ساز
کرده او را واقف اسرار خویش
داده او را معرفت در کار خویش
بعد از آنش محو کرده محو کل
زان همه عزت درافکنده بذل
باز گردانیده او را خاک راه
باز کرده فانی او را چندگاه
پس میان این فنا صد گونه راز
گفته بی او، لیک با او گفته باز
بعد از آن او را بقایی داده کل
عین عزت کرده بر وی عین ذل
تو چه دانی تا چه داری پیش تو
با خود آی آخر فرواندیش تو
تا نگردد جان تو مردود شاه
کی شوی مقبول شاه آن جایگاه
تا نیابی در فنا کم کاستی
در بقا هرگز نبینی راستی
اول اندازد بخواری در رهت
باز برگیرد به عزت ناگهت
نیست شو تا هستیت از پی رسد
تا تو هستی، هست در تو کی رسد
تا نگردی محو خواری فنا
کی رسد اثبات از عز بقا
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ عشق و حقیقت وجودی انسان است که با اشاره به حلاج و سوختن او، بر اهمیت فنا و بقا در زندگی تأکید می‌کند. عاشق درستی این مسأله را بیان می‌کند که وجود انسان در عین فانی بودن، به بقا و حقیقتی فراتر از خود پی می‌برد. او از طریق بقا، حکایات و رازهای عمیق وجود را بررسی می‌کند و می‌گوید که فهم این مسائل نیاز به معرفت و آگاهی عمیق دارد. در نهایت، شاعر می‌آورد که برای دست‌یابی به مقام عشق و حقیقت، انسان باید از پوچی فانی عبور کند تا به عزت و حقیقت بقا برسد.
هوش مصنوعی: عاشق گفت وقتی حلاج در آتش سوزانده شد، کاملاً سوخته و از بین رفت.
هوش مصنوعی: عاشقی به‌حالت ناامیدی و به‌خاطر عشقش، چوبی در دست دارد و بر روی طشت حاوی خاکستر حلاج (که نماد از دست‌رفتن چیزی ارزشمند است) نشسته است.
هوش مصنوعی: عاشق زبانش را باز کرد و مانند آتش، خاکستر شادی را به هم می‌مالید و می‌لرزاند.
هوش مصنوعی: سپس او می‌گفت که بگویید حقیقت را، زیرا که حلاج آن‌چنان با شور و شوق می‌گفت «من حق هستم»، حالا او کجاست؟
هوش مصنوعی: هر چه گفتی و شنیدی، و هر آنچه که دانستی و دیدی، همه در واقع همان چیزی است که در حقیقت وجود ندارد و در پی فهم آن نباید درگیر آن شوی.
هوش مصنوعی: هر آنچه که گفتی و شنیدی، تنها داستانی است و واقعیت نیست. خود را از این افکار رها کن، چون جای تو در این ویرانی نیست.
هوش مصنوعی: در این بیت، اشاره می‌شود که اصل یا حقیقت باید خالص و مستقل باشد و در صورت نبودن جزئیات و فرعیات، این موضوع اهمیتی ندارد. به عبارت دیگر، وجود اصل مهم‌تر از وجود جزئیات است.
هوش مصنوعی: خورشید حقیقی همیشه و در همواره وجود دارد و هیچ چیز از قبیل ذره یا سایه نمی‌تواند با آن مقایسه شود و در مقابلش بایستد.
هوش مصنوعی: هزاران قرن گذشته است، که نشان‌دهندهٔ زمانی بسیار دور و طولانی است. این زمان‌ها نه به عقب برمی‌گردند و نه به جلو می‌روند، بلکه به نوعی خارج از زمان عادی‌اند.
هوش مصنوعی: پس از آن، پرندگان فانی به یکدیگر افتخار کردند و با خود گفتند که ما به خاطر وجود"کل" (که به معنای هستی مطلق یا خداوند است) جاودانه شده‌ایم.
هوش مصنوعی: هنگامی که همه پرندگان بی‌خود و در عین حال با خودشان به جمع آمده بودند، پس از فنا به بقا رسیدند.
هوش مصنوعی: هیچ‌کس نمی‌تواند دربارهٔ فنا و بقا (پایداری و ناپایداری) چیزی بگوید، چه اینکه جدید باشد چه کهنه، زیرا در این موضوع هیچ سخنی برای کسی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: هرچند که دور از نظر و دید هستیم، اما این دوری همچنان از نظر و خبر برای ما قابل درک و توضیح است.
هوش مصنوعی: اما به عنوان مثال، یاران ما (اصحاب ما) از طریق شرح و توصیف، جستجو کردند که چگونه می‌توان وجود را پس از فنا (از بین رفتن) حفظ کرد.
هوش مصنوعی: باید در اینجا به آن موضوع پرداخته شود که سخن گفتن دربارهٔ بقا پس از فنا، موضوعی جدید و مهم است و برای آن لازم است کتابی تازه نوشته شود.
هوش مصنوعی: کسی که لایق درک دائمی و جاودانی باشد، می‌تواند اسرار بقا پس از فنا را بشناسد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که تو در هستی و نیستی وجود داری، چگونه می‌توانی در این مسیر قدم بگذاری؟
هوش مصنوعی: وقتی نه این دنیا باقی می‌ماند و نه آن دنیا در مسیر تو، خواب و خیالی که به سراغت می‌آید، نشان از بی‌خبری توست، ای نادان.
هوش مصنوعی: به این مسائل و جزییات دقت کن که آغاز و پایان چیست. اگر فقط به پایان توجه کنی، دانستن آن هیچ فایده‌ای ندارد.
هوش مصنوعی: هر انسانی که در شرایطی با شکوه و پر زرق و برق بزرگ شده است، به تدریج هم به عقل و دانش دست می‌یابد و هم توانایی‌های عملی پیدا می‌کند.
هوش مصنوعی: او (حلاج) را با اسرار وجودش آشنا کرده و به او دانش و آگاهی در کارهایش بخشیده است.
هوش مصنوعی: پس از آنکه آن شخص را به معرفت خود آشنا کرده، او را از تمام وجودش محو می‌کند و این محو شدن باعث می‌شود تمام مقام و عزت او به پایش افکنده شود.
هوش مصنوعی: او (حلاج) را از خاک به زندگی برگردانیده و راهی که در آن فانی شده، دوباره ایجاد کرده است.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به این موضوع اشاره می‌کند که در دنیای فنا و نابودی، رازهای زیادی وجود دارد که بدون وجود حضرت حق (خدا) نمی‌توان آنها را درک کرد، اما با درک حقیقت او، این رازها دوباره معنا پیدا می‌کنند.
هوش مصنوعی: عطار در این بیت می‌گوید که پس از فنا و زوال، خداوند به او (حلاج) نوعی جاودانگی و بقا بخشیده و در واقع، او را با قدرت و عظمت خاصی تجلیل کرده است؛ در حالی که از جنبه‌ای دیگر، او در عین عزت و بزرگی، در حقیقت در ذلت و فروتنی قرار دارد.
هوش مصنوعی: تو چه می‌دانی که چه چیزهایی داری و چه ارزش‌های بزرگی در درون خودت نهفته است؛ بنابراین، به خودت بازگشت کن و در عمق وجودت تأمل کن.
هوش مصنوعی: تا زمانی که جان تو مورد قبول حق نباشد، نمی‌توانی به مقام و جایگاه شاهانه دست یابی.
هوش مصنوعی: برای اینکه در وجودِ پایدار به کمال واقعی دست یابی و نقصی نبینی، باید ابتدا در فنا و نابودی خود کاستی‌ها و کمبودها را تجربه کنی.
هوش مصنوعی: اگر کسی که در ابتدا در حالت خاری و ذلت (پست) به راه تو بیفتد، پس از مدتی با عزت و احترام به تو برمی‌گردد، نشان‌دهنده تحولی در وضعیت اوست.
هوش مصنوعی: تا زمانی که تو در حال وجود و زندگانی هستی، وجود تو (هستی) به مقصد نمی‌رسد. اگر تو وجود نداشته باشی، چگونه می‌توانی به حالت بودن دست یابی؟
هوش مصنوعی: تا زمانی که خود را در ذلت فنا محو نکنی، اثبات وجود و تداوم از عزت بقا به تو نخواهد رسید.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.