چنین گفته‌ست شیخ مهنه آن پیر
که حق دیدم یقین چون روغن و شیر
چو روغن ناگهی پیدا نماید
نمود شیر آلایش نماید
جدا گردد مصفّا مانده روغن
حقیقت همچنین دان جان و هم تن
خورش شاید یقین و هر دو یک جا
ولی در اصل و فرع آید معمّا
نباشد دوغ، همچون روغن پاک
چنین آمد نمود آب در خاک
اگرچه اصل هر دو از یکی بود
درون شیر روغن بیشکی بود
یکی جان داری و جانان شوی تو
بهر جانب هزاران جان شوی تو
نظر کن ای ندیده جان جانان
که پیدائیّ تو سرّیست پنهان
بهر معنی که اندیشی در این راز
نخواهی یافت جز سررشتهٔ باز
چراکین جان خود مغرور ماندی
چو عکس از شمس بیشک دورماندی
اگرچه عکس و خورشید است با هم
کجا باشد حقیقت جان چو عالم
نمود عالم اینجا پیش افتاد
که صورت دید و جان در پیش افتاد
اگر دریابی این راز نهانی
تو این معنی حقیقت بازدانی
نظر کن آفتاب و سایه بنگر
که پنهان می شود هر سایه در خور
چنین خواهد بُدن در آخر کار
که درجان میشود پنهان به یکبار
تن و جان اصل جانانست اینجا
از آن پیدا و پنهانست اینجا
چو برفست این نمود اینجاکه برخواست
حقیقت برف در خورشید پیداست
شود آبی عجایب خوب و روشن
چنین خواهد بدن اینجان و این تن
تو حل خواهی شدن در آب معنی
اگر هستی یقین دریاب معنی
تو در صورت چنین ماندی گرفتار
که همچون مرغ در دامی گرفتار
تو مرغ لامکانی و قفس تن
بمانده اندر این زندان با من
قفس چون درگشاید بر اجل هان
شوی اندر فضای عشق پرّان
برون آئی و خوش آئی بپرواز
ببینی آنچه بُد گمکردهات باز
اگر ره سوی مسکن باز دانی
حقیقت زین معانی راز دانی
وگرمانی تو سرگردان در اینجا
بهرجانب شوی پرّان در اینجا
بسوی آشیان ره یاب تحقیق
حقیقت این زمان بشتاب توفیق
بیاب ای جان که ماندستی در این دام
طلب کن آشیان خود در این گام
ترا چون آشیان دیدار یار است
چرا مانده تنت در زیر بار است
چو خواهد بود اینت آخر کار
مباش اندر نهاد خود گرفتار
قفس بشکن برون رو تو ز زندان
تو از دام بلا مرخویش برهان
دریغا ماندهٔاندر قفس تو
در اینجاگه نداری هیچکس تو
نداری دانه اینجاگاه هم آب
بماندستی حقیقت رفته در خواب
شوی آگه چو تو بیرون خرامی
تو در آن ناتمامیّت تمامی
سزد گر بازدانی مسکن خویش
یکی بینی حقیقت مأمنِ خویش
همه پرواز تو اندر یکی است
یکی بنگر که این سرّ بیشکی است
بنزدیک خدابینان صادق
که ازدام بلا چون مرغ عاشق
برون جستند و در پرواز رفتند
بسوی آشیانه باز رفتند
سرانجامت چنین خواهد بدن راز
که خواهی رفت سوی آشیان باز
چو بیرون آمدی بی حیله ازدام
خوشی در مرغزار خلد بخرام
سرانجامت چنین خواهد بُدن کار
کنون بشکن قفس اینجا بیکبار
چو اندر سدرهٔ طوبی نشستی
زبند صورت دنیا برستی
ترا باشد سراسر ملک عالم
یکی بینی تو اینجاگه دمادم
یکی بینی تو چون صورت نباشد
در آن مسکن به جز نورت نباشد
حقیقت آن جهان به زین جهانست
که اینجا عاریت آن رایگان است
حقیقت آن جهان نوراست و راحت
در اینجادرد و رنج و عین زحمت
حقیقت آن جهان دیدار یاراست
که اینجا غصّههای بیشمار است
حقیقت آن جهان نور و صفایست
که اینجا حزن و خوفست و بلایست
حقیقت آن جهان دید بهشتست
که اینجامسکن ابلیس زشتست
حقیقت آن جهان دیدار باشد
همه دیدار حق اسرار باشد
نه زین زندان بلا میبینی و رنج
در آنجا باز بینی گوهرو گنج
چو زین زندان به جز خواری نیابی
سزد گر سوی آن بستان شتابی
بهشت جاودان اینجاست دریاب
اگر مرد خدائی زود بشتاب
همه جان عزیزان بهرِ این راز
گذر کردند ودیدند این بیان باز
همه جان عزیزان سرّ بدیدند
برون رفتند و آنجاگه رسیدند
همه جان عزیزان جان جانست
حقیقت آشکارا و نهانست
همه جان عزیزان گشت دلدار
حقیقت شد همه آنجا پدیدار
تو هم ای مانده و حیران و غمگین
پر از خوف آمدی تن خوارو مسکین
نه چندین انبیا بهرِ تو اسرار
یقین گفتند از اعیان دلدار
نشانت دادهاند اینجای ایشان
تو اینجا ماندهٔخوار و پریشان
نشانت دادهاند در بینشانی
که تا باشد که رمزی بازدانی
اگرچه بی نشانی است اینجا
همه رازِ نهانی است اینجا
تو اینجا بی نشان شو همچو مردان
که بیشک بی نشان بینی تو جانان
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، عطار به بیان حقیقت جان و تن می‌پردازد و از طریق تمثیل‌های مختلف مانند روغن و شیر، به تفکیک دو جنبه‌ی مادی و روحانی اشاره می‌کند. او می‌گوید که حقیقت جان باید از قفس تن آزاد شود و انسان باید به دنبال آشیان خود یعنی حقیقت و شناخت خداوند باشد. همچنین به تلاش برای کسب آگاهی و رهایی از قید و بندهای دنیوی تأکید می‌کند و این امر را به پرواز روح به سوی نور و شادی مرتبط می‌سازد. سرانجام، او بر لزوم شتاب در جست‌وجوی حقیقت و آمادگی برای ورود به عالمی نورانی و بی‌درد تأکید می‌کند، جایی که دیدار حق و آرامش واقعی انتظار انسان را می‌کشد.
هوش مصنوعی: شیخ مهنه، آن کهنسال، بیان کرده است که من یقیناً حقیقت را همانطور که روغن و شیر به وضوح دیده میشود، مشاهده کرده‌ام.
هوش مصنوعی: همانطور که روغن به‌طور ناگهانی خود را نشان می‌دهد، شیر نیز به علت آلودگی‌هایی که دارد، ناپاک جلوه می‌کند. این بیان اشاره به این دارد که حقیقت‌های ناب به‌راحتی قابل شناسایی هستند، در حالی که چیزهای آلوده در ابتدا ممکن است پنهان بمانند.
هوش مصنوعی: حقیقت انسان (جان) و جسم (تن) از هم جدا می‌گردند؛ همانطور که روغن خالص و تصفیه‌شده از ناخالصی‌ها جدا میشود.
هوش مصنوعی: خورشید ممکن است دور از ما و در عین حال با اطمینان وجود داشته باشد، اما در اصل و حقیقت، این مسئله به نوعی معما تبدیل میشود که در فهم ما متفاوت است.
هوش مصنوعی: دوغ به‌دلیل این‌که حاوی چربی نیست، مانند روغن خالص نمی‌تواند در آب و خاک اثرگذار باشد و به‌خوبی در آنها حل نمی‌شود. این مثال نشان می‌دهد که هر چیزی با ویژگی‌های خاص خود در محیط‌های مختلف عمل می‌کند.
هوش مصنوعی: هرچند که هم دوغ و هم روغن از یک منبع (شیر) به وجود آمده‌اند، اما درون آنها تفاوتی وجود دارد که روغن خالص‌تر و برتر است.
هوش مصنوعی: تو یک جان داری و می‌توانی محبوب و جانان خود شوی، و به واسطه‌ی این عشق، سبب زنده‌شدن هزاران جان دیگر خواهی بود.
هوش مصنوعی: ای کسی که جان و جانان را نمی‌شناسی، به خویش بنگر که وجود تو یک راز پنهان است.
هوش مصنوعی: هر معنایی که در این راز تفکر کنی، نخواهی توانست چیزی بدست آوری جز ریشه‌ای که به دنیای مادی و ظاهر مرتبط است.
هوش مصنوعی: چرا تو در درک حقیقت جان خود مغروری و آن را با تصویر خورشید مقایسه می‌کنی، در حالی که به‌راستی از آن حقیقت دوری؟
هوش مصنوعی: هرچند که تصویر و واقعیت (عکس و خورشید) ممکن است در کنار هم وجود داشته باشند، اما حقیقت جان (روح) و عالم (جهان) از هم جدا هستند و نمی‌توان آنها را با هم مقایسه کرد.
هوش مصنوعی: عالم و هستی در این جا به صورت ظاهر خود نمایان می‌شوند، اما در واقعیت، جان و روح انسان در پس این ظاهر قرار دارد و از آن دچار غفلت میشود.
هوش مصنوعی: اگر این راز پنهان را بفهمی، به اصل و حقیقت آن پی خواهی برد.
هوش مصنوعی: به آفتاب نگاه کن و سایه را ببین که هر سایه در نور آفتاب ناپیدا میشود. این کنایه به حقیقت و وجود دارد که در مقابل حقیقت مطلق، مثل آفتاب، ناپدید و پوشیده می‌گردد.
هوش مصنوعی: در پایان کار، به همین شکل، همانند سایه‌ای که در خور پنهان میشود، جان انسان به‌یک‌باره در عمق وجودش ناپدید خواهد شد.
هوش مصنوعی: تن و جان به عنوان جوهر و ماهیت اصلی محبوب (جانان) در اینجا هم آشکار است و هم نهان. این به این معناست که در عالم وجود، ماهیت حقیقی جانان در هر دو صورت قابل مشاهده است، اما در عین حال حاوی راز و پنهانی نیز می‌باشد.
هوش مصنوعی: این حقیقت که در اینجا نمایان است، مانند برفی است که در مقابل خورشید قرار می‌گیرد. فقط وقتی نور خورشید به آن می‌تابد، وجود واقعی و شفاف آن آشکار میشود.
هوش مصنوعی: این بدن مانند آب خواهد شد و در آن زیبایی‌ها و روشنی‌های حیرت‌انگیز پدیدار میشود.
هوش مصنوعی: اگر می‌خواهی در عمق معنا غرق شوی و به حقیقت دست یابی، باید به طور قطع و با یقین به معنای عمیق بپیوندی.
هوش مصنوعی: تو در ظاهر به همین شکل باقی مانده‌ای و مانند پرنده‌ای هستی که در قفس گرفتار شده است.
هوش مصنوعی: تو مانند مرغی هستی که از قید مکان آزاد است، اما هنوز در قفس جسم خود در این زندان محبوس مانده‌ای.
هوش مصنوعی: زمانی که در قفس تن را باز کنند و انسان از آن آزاد شود، باید با شجاعت و عشق به فضای آزاد پرواز کند و در آغوش عشق زندگی کند.
هوش مصنوعی: وقتی از قفس رها شوی و آزاد پرواز کنی، می‌توانی آنچه را که قبلاً گم کرده بودی، دوباره ببینی و تجربه کنی.
هوش مصنوعی: اگر به خانه‌ی حقیقی خود برگردی، حقیقت این معانی را که در اینجا بیان شده است، درک خواهی کرد و راز آنها را خواهی فهمید.
هوش مصنوعی: اگر در این دنیا سرگردان باشی و هر طرف که می‌خواهی بروی، مانند پرنده‌ای آزاد خواهی بود.
هوش مصنوعی: به سوی آشیانه‌ات برو و در تحقیق و کشف حقیقت زمان، سریع‌تر پیش برو تا موفق شوی.
هوش مصنوعی: ای جان، بر خیز و برای خودت را بیاب، که تو در این دامِ وابستگی به دنیا مانده‌ای؛ در این مرحله، آشیان واقعی‌ات را پیدا کن.
هوش مصنوعی: وقتی تو آشیانه‌ات را در دیدار یار پیدا می‌کنی، چرا وجودت هنوز زیر بار غم و رنج مانده است؟
هوش مصنوعی: اگر قرار است سرانجام تو این باشد، پس در خودت گرفتار نمان.
هوش مصنوعی: از قفس خود خارج شو و به آزادی برس، چون در این زندان گرفتار هستی و باید از دام بلا رها شوی.
هوش مصنوعی: ای کاش تو در قفس خود، در اینجا تنها مانده‌ای و هیچکس کنارت نیست.
هوش مصنوعی: تو در اینجا چیزی نداری که وجودت را زنده نگه‌دارد، حتی آب، و حقیقت تو در حالت خاموشی و غفلت قرار دارد.
هوش مصنوعی: وقتی که تو با آگاهی و دانایی خود به حرکت درمی‌آیی، در واقع در تمام ناتمامی‌ها و نقص‌ها، به کمال و حقیقت دست می‌یابی.
هوش مصنوعی: شایسته است که اگر مسکن و جایگاه واقعی خود را بشناسی، به یکی بودن حقیقت مأمن خود پی ببری.
هوش مصنوعی: تمامی پرواز و حرکت تو در یک چیز جمع شده است، پس به یک حقیقت بنگر که این راز، بی‌تردید و بدون شک وجود دارد.
هوش مصنوعی: خدابینان راستین، کسانی هستند که با نگاهی نزدیک به خداوند، از دام بلا و مشکلات زندگی مانند پرنده‌ای عاشق فرار می‌کنند.
هوش مصنوعی: آنها از مشکلات و بلاها رهایی یافتند و به سوی مکان آرامش و امنیت خود، مانند پرنده‌ای که به لانه‌اش می‌رود، پرواز کردند.
هوش مصنوعی: سرانجام تو به این نتیجه می‌رسی که راز و حقیقتی وجود دارد که باید به آن پی ببری، و در نهایت برای بازگشت به آشیانهٔ خودت (و جایگاه اصلی‌ات) آماده خواهی شد.
هوش مصنوعی: وقتی که بی‌حیله و با دل‌خوشی از دام آز و دنیا خارج شدی، در باغ بهشت به راحتی و سرمستی قدم بزن.
هوش مصنوعی: در نهایت، سرنوشت تو به این شکل خواهد بود؛ پس حالا قفس را یک‌باره بشکن و از اینجا آزاد شو.
هوش مصنوعی: وقتی در درخت طوبی (درخت بهشتی) نشستی، از قید و بندهای ظاهری دنیای مادی رها خواهی شد.
هوش مصنوعی: تو در حقیقت، سراسر ملک عالم را برای خود مشاهده می‌کنی و در هر لحظه، تنها به آن یک حقیقت و واقعیت واحد می‌نگری.
هوش مصنوعی: تو در آنجا (جهان دیگر) فقط نور را خواهی دید و جز این نور هیچ صورت و شکلی وجود ندارد. از آنجا که به غیر از نور، چیزی نیست، تو همه چیز را به یک حقیقت واحد میبینی.
هوش مصنوعی: حقیقت آن جهان از این جهان بهتر است، زیرا در اینجا از آن حقیقت فقط به شکل عاریه و موقتی و بدون جبران استفاده می‌کنیم.
هوش مصنوعی: حقیقت آن جهان، نور و آرامش است، در حالی که زندگی در این جهان پر از درد، رنج و سختی است.
هوش مصنوعی: حقیقت در آن دنیا، ملاقات با دوست و معشوق است، در حالی که در اینجا، غم‌ها و نگرانی‌های فراوان وجود دارد.
هوش مصنوعی: حقیقت آن جهان، نوری و روشنی و شادی است، در حالی که در این جهان، غم و ترس و بلا وجود دارد.
هوش مصنوعی: حقیقت آن جهان، بهشت پرنور و زیبایی است، در حالی که اینجا جایی برای ابلیس (شیطان) و زشتی‌هاست.
هوش مصنوعی: حقیقت آن جهان ملاقات با خداست و در آنجا همه چیز دیدار و شناخت خداوند و اسرار وجود را شامل میشود.
هوش مصنوعی: در اینجا بیان میشود که در این زندان بلا (دنیا) تو سختی‌ها و رنج‌ها را میبینی، اما اگر به آن جهان دیگر (عالم حقیقت) نگاهی بیندازی، می‌توانی لذت‌ها و گنج‌های ارزشمند را مشاهده کنی.
هوش مصنوعی: اگر در این زندان پر از عذاب و در سختی زندگی، جز ذلت و خواری چیزی نخواهی یافت، پس مناسب است که به سمت آن باغ (بستان) که پر از نعمت و خوشبختی است شتافته و تلاش کنی.
هوش مصنوعی: بهشت ابدی همین‌جا موجود است، پس اگر شخصی که مردی خداپرست است، بی‌درنگ به سمت آن بشتابد.
هوش مصنوعی: همهٔ جان‌های باارزش، برای درک و فهم این راز، از مراحل مختلف عبور کردند و این حقیقت را مشاهده کردند که اکنون بیان شده است.
هوش مصنوعی: همه جان‌های محبوبان و عزیزان، راز و حقیقت را دیدند و از آنجا خارج شدند و به مقصدی رسیدند.
هوش مصنوعی: تمام جان‌های عزیزان، خود جان اصلی و حقیقت هستند که هم به وضوح نمایان است و هم وجودش در پس پرده پنهان است.
هوش مصنوعی: جان همه عزیزان در دلدار (محبوب) متجلی شده و حقیقت در آنجا آشکار است.
هوش مصنوعی: ای تو که در حیرت و ناامیدی به سر می‌بری و غمگینی، با حالتی بیمناک و ضعیف وارد شده‌ای.
هوش مصنوعی: بسیاری از پیامبران برای تو حقایق و اسرار عشق را بیان کردند، اما تو هنوز در دلمانده‌ای و از آنها بهره‌ای نبرده‌ای.
هوش مصنوعی: پیامبران به تو نشان دادهاند که در اینجا، تو به حالتی خوار و پریشان باقی مانده‌ای و حقیقت را درک نکرده‌ای.
هوش مصنوعی: به تو نشان دادهاند که در بین این مردم (یا موجودات) چه چیزی وجود دارد، تا زمانی که به مکاشفه‌ای برسی و رمزی را دریابی.
هوش مصنوعی: هرچند همه چیز در اینجا بدون نشان و مشخص است، اما حقیقت و رازهای پنهانی در این مکان وجود دارد.
هوش مصنوعی: تو باید در اینجا بدون نشانه و هویت ظاهر شوی، مانند مردان وارسته، زیرا تنها در چنین حالتی می‌توانی جانان (خدای عشق و حقیقت) را بدون آنکه او را به شکل ظاهری بشناسی، درک کنی.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.