بخش ۶۹ - در مکر کردن شیطان آدم را در خوردن گندم و ناپدید شدن شیطان و گندم خوردن حضرت آدم علیه السّلام و الصلاة فرماید
از آن تلبیس چون شیطان نهان شد
عجب آدم بماند و ناتوان شد
نمیدانست اینجا سرّ این کار
که چون شد در بر او ناپدیدار
بخود میگفت آیا او کجا رفت
نهان شد از برم آخر چه جا رفت
ندانم این چه کس بود او نمودار
که گفتم راز و او شد ناپدیدار
بخود اندیشه این میکرد آدم
بمانده در تعجب او دمادم
بخود میگفت برمیکرد پنهان
که تا او را چه پیش آید از آنسان
عجائب مانده بُد حیران و غمخوار
نظر میکرد گندم در برابر
بخود میگفت کاینجا مزد حق بود
که ما را ناگهانی روی بنمود
بمن گفت آنچه بُد مر راست اینجا
ندارم من دروغی قول او را
خورم من گندم اینجادر نهانی
اگر باشد قضای آسمانی
چه آید بر سرم از صانع پاک
تو خواهی زهر باش و خواه تریاک
چنان کآید چنان باید یقین دان
نداند جز خدا این راز پنهان
چنان بُد آدم از وسواس غافل
که مانده بود اینجاگاه بیدل
شده ابلیس او را در رگ و پوست
بدو میگفت بین چون جمله از اوست
بخور گندم چرا حیران شدستی
دَرِ اندیشه سرگردان شدستی
بخور گندم مخور یک لحظه تو غم
چرا حیران بماندستی تو آدم
بخور گندم مترس از بود بودت
چنین بیدل شدی چنین چه بودت
بخور گندم که حق گفتهست این خَور
یقین اینجایگه فرمان حق بر
بخور گندم ز قول حق بیندیش
حجاب خوف را بردار از پیش
بخور گندم که اسراریست آدم
که حق بنماید از تو در بعالم
بسی اسرار اینجاگه نهانست
ولی آدم عیان آنجاندانست
که ابلیس است او را برده از راه
قضای حق ببین آدم که ناگاه
بزد دست و یکی خوشه از آن چید
نهاد اندر دهان و خوش بخائید
یکی طعم لذیذ اندردهانش
پدید آمد عجب راز نهانش
فرو برد آنگهی آن گندم آدم
سه خوشه دیگرش بر کند آدم
بحوّا داد گفتا هان بخور این
که خوش چیزیست نغز و خوب و شیرین
بخور زیرا که این راز نهانست
که حق ما را ندیم جاودانست
همو گفتا مخور هم اودگر گفت
بخورد حوّا چو این اسرار بشنفت
درون هر دو بُد شیطان مکّار
ز چشم هم دو گشته ناپدیدار
بحوّا گفت بستان و بخور زود
که تا آدم کنی از خویش خشنود
نه او خورد و نبُد رنجی وِراهم
ببر تو این زمان فرمان آدم
تو را نیکو بود اما چو خوردی
چو آدم نیز تو هم گوی بردی
ستد حوّا از آدم گندم خوب
ببردش عاقبت فرمان محبوب
نهاد اندر دهان و خورد حوّا
مر او را گشت مر لرزی هویدا
چو حوّا گندم ازحیرت بخائید
ز سر تا پای چون بیدی بلرزید
بحای حلّه از هر دو جدا شد
نمود هر دومنثور و هبا شد
بپرّید از برهر دو چو دو طیر
همی کردند ایشان هر دو آن سیر
در آن اسرار چون حیران بماندند
عجائب خوار و سرگردان بماندند
چنان حیران شدند ایشان و خاموش
ز حیرانی عجب گشتند مدهوش
برهنه هر دو تن شیدا بمانده
میان حوریان رسوا بمانده
ز رسوائی و شرم اهل جنّت
فتاده هر دو در اندوه و محنت
ز رسوائی که آنجا یافت آدم
بتر از مرگ او را بُد دمادم
تمامت اهل حوران و قصوران
فرومانده عجب در حال ایشان
عجب در حال ایشان مانده بودند
نه چون ابلیسایشان رانده بودند
از آن ابلیس بُد شادان و خندان
که بر آدم شده جنت چو زندان
بشادی هر زمان خوش خوش بخندید
چو آدم سرّ خود آن دم چنان دید
سر افکنده به پیش از شرمساری
ز دیده همچو باران بهاری
بزاری زار و گریان گشت آدم
جگر از سوز بریان گشت آدم
ستاده قائم و دستش پس و پیش
ز بهر ستر خود او مانده دلریش
نمیدانست تا او را چه آید
که کامش جملگی از پیش بستد
نمیدانست چه چاره کند او
شکسته مر سبو اندرلب جو
چه چاره چون بشد از دست تدبیر
بباید کرد در هر کار تأخیر
چوکاری میکنی اینجا یقین تو
سزد کاینجای باشی پیش بین تو
همیشه پیش بین کار خود باش
که تا گردد ترا اسرار آن فاش
نکردی پیش بینی دل در آن کار
فرومانی تو اندر رنج و تیمار
نکردی پیش بینی جان بدادی
بهر زه در بلای دل فتادی
نکردی پیش بینی همچو او تو
زدی بر سنگ و بشکستی سبو تو
نکردی پیش بینی و بماندی
خود از درگاه حق هرزه براندی
نکردی پیش بینی و شدی خوار
بسرگردان شدی مانند پرگار
نکردی پیش بینی همچو مردان
بلای عشق را بیحد و مرز دان
نکردی پیش بینی در بلا تو
شدی مانند آدم مبتلا تو
نکردی پیش بینی بر سر چاه
بچاه انداختی خود را بناگاه
نکردی پیش بینی اوّل کار
که تا آخر شدی در غم گرفتار
نکردی پیش بینی از پس راز
بماندی همچو مرغان در تک و تاز
نکردی پیش بینی در نظر تو
از آن ماندی چنین زیر و زبر تو
نکردی پیش بینی همچو حوّا
فتادی همچنین مجروح و رسوا
نکردی پیش بینی چند گویم
که تا مردرد جانان چاره جویم
دریغا نیست سودی جز زیانت
که شد فاش اندر اینجا داستانت
بدست خود زدی بر پای تیشه
درخت شوق برکندی ز ریشه
بدست خود زدی خود بر سر خود
که خود بودی در اینجا رهبر خود
بدست خود تبه کردی تو سودت
چه چاره چونکه دزدی فاش بودت
بدست خود بچاه انداختی خود
وجود خویشتن درباختی خود
بدست خود تو گندم خوردهٔ خود
در اینجا خویش رسواکردهٔ خود
تو رسوای جهانی ای دل آزار
فرومانده عجائب سخت افگار
تو رسوای جهانی در نظاره
چو آدم می نداری هیچ چاره
تو رسوائی و اندر خون فتادی
ز عزّ پردهات بیرون فتادی
تو رسوائی و اکنون چارهٔ نیست
بجز حق مر ترا خود چارهٔ نیست
توئی رسوا و شیدا خون شده دل
که بگشاید ترا این راز مشکل
بتن عریان و بی ستری وغمخوار
فرومانده عجائب سخت افگار
در این دنیای غدّاری فتاده
بدست خود تو سر بر باد داده
در این دنیای غدّاری چو مردار
فتاده در نهاد خود گرفتار
چو خود کردی کرا تاوان کنی تو
که تا مر درد خود درمان کنی تو
چودر دردی فتادی نیست درمان
مدان این درد خود ای دوست آسان
چو در دردی چنین تو مبتلائی
چو آدم این زمان عین بلائی
چو آدم آنچنان بد ایستاده
تن اندر حکم ایزد باز داده
تن اندر حکم و جان اندر کف دست
ستاده در بلای نیستی هست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شیطان با نیرنگ خود، حضرت آدم را فریب میدهد تا از گندم بخورد و بدین ترتیب او را در حیرت و سردرگمی میافکند. حضرت آدم از ناپدید شدن شیطان شگفتزده است و بهتنهایی در مورد خوردن گندم فکر میکند. سرانجام با وسوسه شیطان و تأثیر حوا، هر دوی آنها گندم را میخورند و به این ترتیب از جنت رانده میشوند. آنها با درک عواقب عملشان دچار شرم و پشیمانی میشوند و به سرگردانی و اندوه دچار میگردند. در نهایت، آدم به وضعیت نامطلوبی که دچارش شده، مینگرد و از بلا و درد خود مینالد.
هوش مصنوعی: شیطان با فریبکاری خود پنهان شد و آدم در حیرت و ناتوانی باقی ماند، به طوری که قادر به درک این کار شیطان نبود.
هوش مصنوعی: آدم نمیدانست که راز این کار چیست، چرا که شیطان وقتی در مقابل او ناپدید شد، دلیلی برای این پنهان شدن نداشت.
هوش مصنوعی: آدم در دل میگفت که آن کس (شیطان) کجا ناپدید شده و از جلوی او رفته است؛ او نمیدانست که آن موجود چه جایی رفته و چرا دیگر در حاضر نیست.
هوش مصنوعی: آدم نمیداند این شخص که در برابرش ظاهر شده بود، چه کسی بود؛ او دعوت به خوردن گندم کرد و پس از آن ناگهان غیب شد، به گونهای که راز او همچنان برای آدم پنهان ماند.
هوش مصنوعی: حضرت آدم در حال فکر کردن بود و به شدت تعجب کرده بود، زیرا او به طور مداوم در حال بررسی و واکنش به وضعیت عجیبی بود که پیش آمده بود.
هوش مصنوعی: آدم در دلش میگفت که با رفتن شیطان به طور مخفیانه، چه اتفاقی ممکن است برای او بیفتد و به چه سرنوشتهایی دچار شود.
هوش مصنوعی: عجایب بسیار مانده بود و آدم در حال حیرت و افسوس به گندم که در برابرش بود، نگاه میکرد.
هوش مصنوعی: آدم در دل به خود میگفت که در اینجا پاداش حق به او داده شده است و ناگهان شیطان خودش را نشان داد.
هوش مصنوعی: او به خود میگوید که هر آنچه که همیشه راست بود، اینجا موجود نیست و در حقیقت چیزی جز دروغ در اینجا نمیتواند باشد.
هوش مصنوعی: اگر قضای آسمانی این باشد که من گندم را در اینجا پنهانی بخورم، من هم این کار را میکنم.
هوش مصنوعی: من از خالق بینقص خود هر چه بخواهد بر سرم میآید، خواه آن چیز زهر باشد و خواه تریاک.
هوش مصنوعی: هرچه بر سر آدم میآید، باید با یقین پذیرفته شود، زیرا هیچکس جز خداوند این راز پنهان را نمیداند.
هوش مصنوعی: آدم از وسوسههای شیطان بیخبر و غافل بود، بهگونهای که در آن زمان در حالتی بیدلی و بیخبر از خطرات اطرافش قرار داشت.
هوش مصنوعی: ابلیس (شیطان) به قدری در وجود آدم نفوذ کرده بود که به او میگفت: همه چیز از خود توست و به خودت مربوط میشود.
هوش مصنوعی: چرا در خوردن گندم بیهیچ دلیل و تردید دچار حیرت و سرگردانی شدهای و در فکر و اندیشهات بلاتکلیفی؟
هوش مصنوعی: بخور گندم، اما چرا در یک لحظه غم را مخوری؟ چرا هنوز در حیرت و سردرگمی باقی ماندهای ای آدم؟
هوش مصنوعی: بخور گندم و از وجود خود نترس، چرا که تو در حقیقت چنین بیخبر و سرگردان شدی، پس واقعاً چه بر سرت آمده است؟
هوش مصنوعی: بخور گندم، چون خداوند این را به تو گفته است. مطمئن باش که اینجا، دستوری از سوی خداوند وجود دارد.
هوش مصنوعی: به خوردن گندم که به دستور خداوند است، بپرداز و به گوشهچشمی به آن فکر کن، همچنین ترس و وحشت را از ذهنت دور کن.
هوش مصنوعی: بخور گندم، زیرا در این کار اسراری وجود دارد که خداوند به تو در عالم نشان خواهد داد.
هوش مصنوعی: در اینجا اسرار زیادی نهفته است، اما آدم آنقدر روشن و عیان است که این اسرار را درک کند و فراتر از آنها را ببیند.
هوش مصنوعی: ابلیس او را به راه باطل کشاند، ولی بهخاطر تقدیر الهی، ناگهان آدم توجهی به این فریبها نکرد و واقعیت را درک کرد.
هوش مصنوعی: آدم به سرعت به خوشهای از گندم دست زد و یکی از آنها را چید و در دهانش گذاشت و خوشمزه خورد.
هوش مصنوعی: طعم شیرین و خوشایند گندمی که آدم خورد، ناگهان در دهان او نمایان شد و این موضوع نشاندهنده یک راز پنهان است.
هوش مصنوعی: حضرت آدم در حین خوردن گندم، سه خوشه دیگر از آن را هم برداشت.
هوش مصنوعی: حوا (همسر آدم) گفت: «بیا بخور، این چیزی که در مقابل توست بسیار خوب، خوشمزه و شیرین است.
هوش مصنوعی: بخور، زیرا این راز پنهانی است که خداوند ما را از آن بینیاز کرده و جاودانه خواهد ساخت.
هوش مصنوعی: شیطان به آدم گفت که نخور، اما او دیگران، یعنی حوا را ترغیب کرد که بخورد، زیرا وقتی حوا این رازها را شنید، وسوسه شد.
هوش مصنوعی: درون هر دو (آدم و حوا) شیطان مکار بود، اما او از دید آنها ناپدید شد و از چشم آنها خارج گردید.
هوش مصنوعی: حوّا به آدم میگوید که به باغ برود و سریعاً بخورد تا اینکه بتواند خود را از درون رنج و ناراحتی رها کند و خشنود شود.
هوش مصنوعی: نه او (حوّا) خورد و برای او هیچ ترکی به وجود نیامد، بنابراین تو هم در این زمان از آدم اطاعت کن و از او پیروی کن.
هوش مصنوعی: اگرچه تو کار خوبی کردی و بایستی، اما وقتی که خوردی، مانند آدم، گوی و سکهای از نعمتها را نیز از دست دادی.
هوش مصنوعی: حوّا به واسطهٔ آدم گندم خوب را برد، اما در نهایت به دست آوردن آن موجب نافرمانی خداوند شد.
هوش مصنوعی: حوّا گندم را در دهان نهاد و خورد، و به همین دلیل لرزشی در او ظاهر شد.
هوش مصنوعی: زمانی که حوا از ترس و حیرت، گندم را خورد، تمام بدنش مانند درخت بید لرزید.
هوش مصنوعی: در نتیجهٔ خوردن گندم، حوا از آدم جدا شد و هر دو در حالتی بیقرار و حیرتزده قرار گرفتند.
هوش مصنوعی: آنها مانند دو پرنده از یکدیگر جدا شدند و هر کدام به مسیر خود رفتند.
هوش مصنوعی: در آن زمان که اسرار الهی بر آنها فاش شد، حیرتزده و متعجب ماندند و از درک عجایب قادر به حرکت نبودند و سرگردان شدند.
هوش مصنوعی: آنها به شدت شگفتزده و گیج شدند و از شدت حیرت نتوانستند چیزی بگویند و حالتی مدهوش به خود گرفتند.
هوش مصنوعی: حضرت آدم و حوا، که در آن لحظه در حالت عریان و حیرتزدهای قرار دارند، در میان حوریان بهشتی که برهنهاند، در موقعیت ناخوشایندی قرار گرفتهاند و رسواییشان بهخاطر خطاهایی که مرتکب شدهاند، محسوس است.
هوش مصنوعی: بهخاطر رسوایی و خجالتی که در بهشت برایشان پیش آمده، هر دو، آدم و حوا، در غم و سختی به سر میبرند.
هوش مصنوعی: رسواییای که آدم در آنجا (به خاطر خوردن گندم) تجربه کرد، برای او سختتر از مرگ بود و این احساس دائم و پیوسته بر او سنگینی میکرد.
هوش مصنوعی: تمامی اهالی بهشت، حوریها (حوران) و کاخها (قصوران) در تعجب و حیرت بودند که حال این آدم (حضرت آدم) چگونه است و او چه سرنوشتی دارد.
هوش مصنوعی: آنان در شگفتی بودند که چرا حالشان چنین است، در حالی که ابلیس به سبب طرد شدن خود از رحمت خداوند، غمگین و پریشان است.
هوش مصنوعی: ابلیس با خوشحالی و خنده به آدم نگاه میکند، زیرا او را به نوعی در بهشت، که باید مکانی خوشایند باشد، به زندان کشانده است.
هوش مصنوعی: به شادمانی هر زمان بخندید، چون آدم که در آن لحظه راز خود را به خوبی مشاهده کرد و فهمید.
هوش مصنوعی: آدم به خاطر شرمندگی سرش را پایین انداخته و اشکهایش همچون باران بهاری از چشمانش میریزد.
هوش مصنوعی: آدم به شدت غمگین و اندوهناک شد و از درد و عذاب ناشی از عمل خود، در درونش احساس سوزش و آتش کرد.
هوش مصنوعی: آدم ایستاده بود و دستش را به جلو و عقب میبرد، چرا که برای پوشاندن خود، دلش در اضطراب بود.
هوش مصنوعی: آدم نمیدانست که چه سرنوشتی برایش رقم خواهد خورد، زیرا تمام خواستههای او پیشاپیش از بین رفته بود.
هوش مصنوعی: آدم نمیدانست چه کار باید بکند؛ او در موقعیتی سخت قرار داشت، مانند کسی که سبو (ظرف) او در لب جو (چشمه) شکسته است و نمیتواند آب بردارد.
هوش مصنوعی: وقتی تدبیر و ترفندها بیفایده شدند، در هر کار باید صبر کرد و تأخیر نمود تا امکان اقدام درست فراهم شود.
هوش مصنوعی: هر کاری که در این دنیا انجام میدهی، باید با آگاهی و پیشبینی باشد، زیرا شایسته است که در چنین موقعیتی هوشمندانه عمل کنی.
هوش مصنوعی: همیشه باید در کارهای خود هوشیار و آگاه باش که این گونه رازهای بر تو آشکار خواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر در آن کار، دلت را به پیش بینی مشغول نمیکردی، اکنون در رنج و زحمت نبودی.
هوش مصنوعی: تو نتوانستی آینده را پیشبینی کنی و به خاطر خوردن زهر، جانت را از دست دادی و به بلا و درد دل گرفتار شدی.
هوش مصنوعی: تو هم مثل شیطان، پیشبینی نکردی و به خاطر این بیاحتیاطی، همچون کسی که بر سنگ میزند، ظرف خود را شکستی و با این کار به خود آسیب رساندی.
هوش مصنوعی: تو نتوانستی آینده را پیشبینی کنی و از درگاه خداوند دور ماندی و به حالتی بیخاصیت و بیافتخار در آمدهای.
هوش مصنوعی: تو برای آیندهات تدبیری نیندیشیدی و به همین دلیل خوار و ذلیل شدی و مانند پرگار در اطراف خود میچرخیدی و بیهدف میگشتی.
هوش مصنوعی: تو همانند مردان خردمند، نتوانستی آینده را پیشبینی کنی و در نتیجه، دام عشق را که بیپایان و بیمرز است، گرفتار شدی.
هوش مصنوعی: تو برای مشکلات عشق پیشبینی نکردی و به همین خاطر به حالتی شبیه به آدم (حقیقتاً) دچار بلا شدی.
هوش مصنوعی: تو نتوانستی عواقب کارهایت را پیشبینی کنی و ناگهان خود را در مشکلات و چاهها انداختی.
هوش مصنوعی: بدون توجه به عواقب و پیشبینیها، در ابتدا عمل کردی و حالا به غم و اندوه دچار شدهای.
هوش مصنوعی: نتوانستی به راز کار توجه کنی و به همین خاطر در دشواری ماندی، مانند پرندگان که در پرواز بیهدف و بیخبر از دامها هستند.
هوش مصنوعی: تو نتوانستی از آنچه در نظر داری، پیشبینی کنی و به همین خاطر اکنون در وضعیتی متزلزل و نابسامان قرار داری.
هوش مصنوعی: تو هم مانند حوّا، پیشبینی نکردی و به همین دلیل مجروح و رسوا شدی.
هوش مصنوعی: تو تا کی میخواهی از این اشتباهات خود پیشبینی نکنی؟ هر چه بگویم، باز هم به دنبال راهی برای فرار از عذاب جانان هستی.
هوش مصنوعی: ای کاش هیچ سودی برای تو جز ضرر وجود نداشت، زیرا داستان تو در اینجا بهروشنی آشکار شده است.
هوش مصنوعی: به دست خود، شوق و آرزو را با قطع کردن درختی که نماد آن است، نابود کردی و از ریشهاش کَندیش.
هوش مصنوعی: تو با دست خود به خود آسیبی زدی و به خودت ضربه زدی، زیرا در این مکان تو خودت رهبر و هدایتکنندهٔ خود هستی.
هوش مصنوعی: تو با دست خودت به خودت آسیب زدی و هیچ راهحلی نداری، چون دزدی خودت را به وضوح نشان دادهای.
هوش مصنوعی: با اراده خودت، خود را به گمراهی انداختی و وجود واقعیات را از دست دادی.
هوش مصنوعی: تو با دست خودمان گندم را خوردی و به این ترتیب خود را رسوا کردی.
هوش مصنوعی: ای دل، تو در این دنیا رسواترین هستی، زیرا با نادانی و آزار دیگران، عذابها و مشکلات سختی را برای خود فراهم کردهای.
هوش مصنوعی: تو در نظر دیگران رسوا و شرمندهای و مانند حضرت آدم، که در برابر وسوسههای شیطان قرار گرفت، در وضع فعلی هیچ راهی برای نجات نداری.
هوش مصنوعی: تو رسوا هستی و در مشکلات غرق شدهای، مانند کسی که به خاطر از دست دادن مقامش، به حالت ذلت و شکست در آمده است.
هوش مصنوعی: تو به خاطر رسواییات هیچ راهی نداری جز اینکه از طریق حق به دنبال حل مشکل خود بگردی، زیرا فقط حق میتواند به تو کمک کند.
هوش مصنوعی: تو در حال حاضر رسوا و سرگشتهای و دل تو از شدت غم خونین شده است، زیرا این راز دشوار نمیتواند تو را نجات دهد.
هوش مصنوعی: بدن آدم که عریان و بیپنهان است، در حال غمخواری و دلسوزی برای خود در میان مشکلات و سختیهای زندگی بهسر میبرد.
هوش مصنوعی: در این جهان فریبکار که زیست میکنی، خودت باعث نابودی و از بین رفتن زندگیات شدهای.
هوش مصنوعی: در این دنیای فریب و خیانت، انسان به مانند مرداری است که در وجود خودش گیر افتاده و به دام افتاده است.
هوش مصنوعی: اگر خودت باعث شدهای که به عذاب و گرفتاری بیفتی، چگونه میخواهی با دیگران بدهی و خود را درمان کنی؟ در واقع، این بیت اشاره به این دارد که ابتدا باید به عواقب و زیانهایی که خودمان ایجاد کردهایم، توجه کنیم.
هوش مصنوعی: اگر در چنین دردی گرفتار شدهای، بدان که درمانی برای آن وجود ندارد. بنابراین، ای دوست، این درد را برای خود آسان تصور نکن.
هوش مصنوعی: وقتی که تو گرفتار چنین درد و مشکلی هستی، وضع تو مانند حال آدم است که در آن زمان با بلایی عظیم روبرو شده بود.
هوش مصنوعی: حضرت آدم به گونهای ایستاده است که به او به عنوان موجودی ناتوان و درگیر در آزمونی نگریسته میشود، و تن او تحت سلطه و حکمت خداوند قرار دارد.
هوش مصنوعی: آدم در دنیا در معرض امتحان و مصیبت قرار دارد، بهطوریکه بدن او تحت فرمان خداوند است و جانش نیز در دست سرنوشت و قدرتهای مختلف قرار دارد. او در حالی که در خطر عدم و نیستی قرار دارد، با این حال ایستاده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.