تبیره زنان لشکر آراسته
به دشت آمد و گرد شد خاسته
سران سوی بازی گرفتند رای
ببستند پیلان جنگی سرای
به آماج و ناورد و مردی و زور
نمودند هر یک دگرگونه شور
برون تاخت گرشاسب چون نرّه شیر
یکی بور چوگانی آورده زیر
کمر چون دل عاشقان کرده تنگ
چو ابروی خوبان کمانی به چنگ
به گرز و سنان اسپ تازی گرفت
به ناورد صدگونه بازی گرفت
بینداخت ده تیر هر ده ز بر
چو زنجیر پیوست بر یکدگر
به خاری سپر شش به هم بربداشت
بزد تیر و بیرون ز هر شش گذاشت
به هم بسته زنجیر پیلان چهار
بیفکند نیزه درآمد سوار
بدان نیزه آهن آهنگ کرد
همه برربود از مه آونگ کرد
به تک همبر اسپ نیزه به دست
دوید و هم از پای بر زین نشست
به شمشیر هر چار نعل ستور
بیفکند کز تک نیاسود بور
یکی گوی در خم چوگان فکند
بدانسانش زی چرخ گردان فکند
کزان زخم شد روی چرخ آبنوس
به رفتن لب ماه را دادبوس
چو بازآمد از ابر بگذاشتش
به چوگان هم از راه برگاشتش
برانداخت چندانکه با زهره گوی
چنان شد که سیبی که گیری به بوی
به بازی ز تازش ناستاد باز
شد آن گوی چون مهره او مهره باز
سه ره دردوید از پسش همچنین
که نگذاشت گوی از هوا بر زمین
پس آنگاه آن چرخ کین درربود
که پیش از پی اژدها کرده بود
چناری بد از پیش میدان کهن
چو ده بارش اندازه گردبن
سه چوبه بزد بر میان چنار
به دو نیمه بشکافتش چون انار
پیاده شد و پای پیلی دمان
گرفت و بزد بر زمین در زمان
ببوسید از آن پس زمین پیش شاه
غو کوس و نای اندر آمد به ماه
گرفت آفرین هرکس از دل بروی
جهاندار چشمش ببوسید و روی
بدو گفت زینسان هنر کار تست
تو دانی هم از اژدها کینه جست
گر این کار گردد به دست تو راست
در ایران جهان پهلوانی تراست
پراکنده گشتند هر کس که بود
سپهبد شد و ساز ره کرد زود
پدر چندش از مهر دل داد پند
ز پندش به دل درنیفتاد بند
چو چاره نبد چندش آگاه کرد
ز خویشانش ده مرد همراه کرد
بدان تا اگر جنگ را روی و ساز
نبینند، آرندش از جنگ باز
چه چیز آمد این مهر فرزند و درد
که در نیک و بد هست با جان نبرد
چو نبود دل از بس غمش خون بود
چو باشد غم آنگاه افزون بود
مغ از هیر بد موبدان کهن
ز ضحاک راندند زینسان سخن
که بی جادوی روز نگذاشتی
ز بابل بسی جادوان داشتی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در حضور ضحاک، سپاه برای بازی و نمایش هنر به دشت میرود و گرشاسب شگفتیهایی نشان میدهد: تیراندازی زنجیروار، گذراندن تیر از شش سپر، بریدن نعل اسب در تاخت، نگه داشتن گوی در هوا، شکافتن چنار کهن و بر زمین زدن پیل. ضحاک او را میستاید و برای کشتن اژدها به جهانپهلوانی ایران وعده میدهد. پدرش با نگرانی پند میدهد، ولی چون اثری نمیکند، ده مرد از خویشان را همراهش میفرستد. شاعر از رنج مهر فرزند سخن میگوید و سپس روایت جادوگریهای ضحاک را آغاز میکند.
هوش مصنوعی: سپاه آراسته، همراه با طبلزنان، به دشت آمد و گرد و غبار برخاست.
هوش مصنوعی: بزرگان تصمیم به بازی و نمایش هنر گرفتند و با بستن پیلان جنگی میدانی مانند حصار ساختند.
هوش مصنوعی: هر یک در تیراندازی به نشانه، جنگآوری و گردش در میدان، دلاوری و زورمندی، به شیوهای جوش و هنر نشان دادند.
هوش مصنوعی: گرشاسب مانند شیر نر به میدان تاخت، در حالی که بر اسبی بور و ورزیدهٔ چوگان سوار بود.
هوش مصنوعی: کمرش را مانند دل عاشقان تنگ بسته بود و کمانی خمیده چون ابروی زیبارویان در دست داشت.
هوش مصنوعی: با گرز و نیزه اسب تازی را به تاخت درآورد و در میدان صدگونه هنرنمایی کرد.
هوش مصنوعی: ده تیر پرتاب کرد و هر ده چنان پشت سر هم به هم خوردند و پیوستند که مانند زنجیری به هم متصل شدند.
هوش مصنوعی: شش سپر را روی هم بر پایهای گذاشت و تیری زد که از هر شش سپر گذشت و بیرون رفت.
هوش مصنوعی: چهار پیل را با زنجیر به هم بستند؛ او سواره پیش آمد و نیزه را به کار انداخت.
هوش مصنوعی: با آن نیزهٔ آهنین به آنها حمله برد و همه را از جا برکند و گویی تا ماه بالا برد و آویخت؛ این اغراقی در زور اوست.
هوش مصنوعی: نیزه به دست، همپای اسبِ در حال تاخت دوید و از همان حالت پیاده بر زین پرید و نشست.
هوش مصنوعی: با شمشیر هر چهار نعل اسب را جدا کرد، در حالی که اسب بور از دویدن باز نایستاد.
هوش مصنوعی: گویی را در خم چوگان گرفت و آن را چنان به سوی آسمان پرتاب کرد که...
هوش مصنوعی: از ضربهٔ آن گوی، روی آسمان سیاه و کبود شد و گوی در رفتن، لب ماه را بوسید؛ یعنی تا ماه بالا رفت.
هوش مصنوعی: هنگامی که گوی از ابرها بازگشت، گذاشت پایین بیاید و در میانهٔ راه دوباره با چوگان آن را برگرداند.
هوش مصنوعی: آنقدر گوی را بالا زد که در کنار ستارهٔ زهره به اندازهٔ سیبی کوچک دیده میشد که برای بوییدن در دست میگیرند.
هوش مصنوعی: در این بازی از تاختن باز نایستاد؛ گوی مانند مهره بود و او مانند مهرهبازی که مهره را در هوا میگرداند.
هوش مصنوعی: سه بار به همین شکل به دنبال گوی تاخت و نگذاشت گوی از هوا به زمین بیفتد.
هوش مصنوعی: سپس آن کمان کینهجو را برداشت که پیشتر برای جنگ با اژدها ساخته بود.
هوش مصنوعی: در جلوی میدان چناری کهنسال بود که پهنای تنهاش ده برابر معمول بود.
هوش مصنوعی: سه تیر به میانهٔ آن چنار زد و آن را مانند انار به دو نیم شکافت.
هوش مصنوعی: از اسب پیاده شد، پای پیلی خروشان را گرفت و بیدرنگ آن را بر زمین کوبید.
هوش مصنوعی: پس از آن در برابر شاه زمین ادب بوسید و بانگ طبل و نای تا ماه رسید.
هوش مصنوعی: همه از ته دل بر او آفرین گفتند و پادشاه چشم و روی او را بوسید.
هوش مصنوعی: شاه به او گفت: چنین هنری کار توست و تو میتوانی از اژدها نیز انتقام بگیری.
هوش مصنوعی: اگر این کار به دست تو انجام شود، مقام جهانپهلوانی ایران از آنِ تو خواهد بود.
هوش مصنوعی: همهٔ حاضران پراکنده شدند و سپهبد گرشاسب به سرعت ساز و برگ سفر را آماده کرد.
هوش مصنوعی: پدرش از روی مهر بسیار او را پند داد، اما پندهایش در دل او اثری نکرد و او را از رفتن بازنداشت.
هوش مصنوعی: چون چارهای نبود، پدر او را از بسیاری چیزها آگاه کرد و ده مرد از خویشانش را همراهش فرستاد.
هوش مصنوعی: تا اگر دیدند راه و امکان جنگیدن نیست، او را از جنگ بازگردانند.
هوش مصنوعی: این مهر و درد فرزند چه چیزی است که در خوشی و ناخوشی با جان آدمی در کشمکش است؟
هوش مصنوعی: اگر فرزند نباشد، دل از غم نداشتنش خون است و اگر باشد، غمش بیشتر هم میشود.
هوش مصنوعی: مغی از میان هیربدان و موبدان کهن دربارهٔ ضحاک چنین روایت کرد:
هوش مصنوعی: که ضحاک هیچ روزی را بیجادو نمیگذراند و جادوگران بسیاری از بابل نزد خود داشت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.