به خدایی که بازگشت بدوست
که مرا بازگشت نیست به می
مگر از بهر حفظ قوت و بس
فارغ از چنگ و نای و بربط و نی
نکنم خدمت و نگویم شعر
گر جهان پر شود ز حاتم طی
جز که پیروز شاه عادل را
آنکه پیروزیست راتب وی
دگر آن کز دروغ باشم دور
فیالمثل گر بود بادنی شیی
مگر اندر سه گونه حکم نجوم
چه بود پس کجا بود پس کی
نسگالم نفاق اگرچه جهان
پر شدست از سهیل تا به جدی
نه خیانت کنم نه اندیشم
انوری باش میچهگویی هی
خود کند هیچکس که دیده بود
از پس سور مهر ماتم دی
بد نگویم بگو چرا گویم
ممتلی را بود که افتد قی
چون من از هیچکس نباشم پر
اخطل آنجا همان بود کاخطی
نام کار دگر همی نبرم
که ندارند عاقلانش پی
که اگر گویم ار نه محفوظ است
عرق پاکم چنانکه نور از فی
دزد را نیک داند از کالا
پاسبان خلقته بیدی
ره ز نامرد گم شود بر مرد
ورنه پیدا شدست رشد از غی
خوار صحبت مباش تا باشی
صاحب صدهزار صاحب ری
قصه کوته شد آن کنم همه عمر
چونکه توفیق دادم ایزد حی
که اگر بر کفم نهی پس از آن
از ندامت رخم نیارد خوی
گر کنم خیره ارنه خود سوزم
گفتهاند آخرالدواء الکی
این همه گفتم و همی گفتند
غضب و شهوت از سلول و ابی
عهده بر کیست این دعاوی را
همتم گفت قد ضمنت علی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به توبه و بازگشت به خدا میپردازد و تصریح میکند که تنها به خاطر حفظ قوت خویش و نه به خاطر آرزوهای دنیوی، به مینوشی روی نمیآورد. او خود را از دروغ دور کرده و بر صداقت و حقیقت تأکید دارد، با این حال، به نقد دنیای پر از نفاق و خیانت نیز میپردازد. همچنین بر اهمیت همراهی با افراد نیک و دوری از معاشرت با نابخردان تأکید میکند و در نهایت، از خداوند توفیق و کمک میطلبد تا از ندامت و عذاب وجدان در امان باشد.
هوش مصنوعی: خدا را که تنها راه بازگشت به سوی اوست، برای من هیچ بازگشتی به می و شراب نیست.
هوش مصنوعی: تنها به خاطر حفظ قوتم، از ساز و آواز و نغمههای موسیقی دور ماندهام.
هوش مصنوعی: هرگز به خدمت و گفتن شعر روی نمیآورم، حتی اگر دنیا پر از نعمتهای حاتم طائی شود.
هوش مصنوعی: تنها کسی که شایستهٔ پیروزی و آداب آن است، پیروز شاه عادل است.
هوش مصنوعی: من از دروغ و نیرنگ دوری میکنم، مثلاً اگر بر کسی نقصان یا کمبودی وارد شود، من آن را تحمل نخواهم کرد.
هوش مصنوعی: چگونه میتوان در مورد سه نوع حکم نجوم صحبت کرد، وقتی که این موضوع خود تا این حد پیچیده و گنگ است؟
هوش مصنوعی: هرچند که جهان پر از نفاق و دورویی شده است، اما من به هیچ وجه دچار دروغ و نفاق نخواهم شد و در صداقت خود باقی میمانم.
هوش مصنوعی: من نه خیانت میکنم و نه به چیزی فکر میکنم، ای انوری، بیخبر مباش که چه میگویی.
هوش مصنوعی: هیچکس از پشت پردهٔ مهر و عشق، غم و اندوه را نمیبیند و فقط خودش میتواند ببیند.
هوش مصنوعی: بد نمیگویم، اما بگو چرا باید چیزی را که پر است و سرشار است، بگویم؟
هوش مصنوعی: من هیچ وابستگی به کسی ندارم، پس در آنجا که من حضور دارم، همانگونه است که خطی وجود دارد.
هوش مصنوعی: من دیگر نامی از کارهای دیگر نمیبرم، زیرا عاقلها هیچ پی و سرنخی از آن ندارند.
هوش مصنوعی: اگر بگویم که عرق پاکم محفوظ است، مانند نوری هستم که از فی (فجر) میتابد.
هوش مصنوعی: پاسبان (نگهبان) به خوبی از ویژگیها و نشانههای دزد آگاه است و او را با کالا (اموال) آشنا میسازد. در اینجا به نوعی اشاره به تیزبینی و شناخت نیکوی پاسبان از دزد دارد.
هوش مصنوعی: اگر مردانگی حقیقی را رها کنی و در مسیر نادرست بروی، از راه و هدف خود دور میشوی، در حالی که در مسیر درست، نشانههای رشد و پیشرفت روشن و قابل دیدن است.
هوش مصنوعی: اگر با افراد نادرست و ناپسند دوست باشی و آنها را همراه خود کنی، بهجای آنکه به ارزش و مقام برسید، قطعاً دچار بیارزشی و تنگدستی خواهی شد.
هوش مصنوعی: حکایت را کوتاه کردم و همه عمر خود را صرف کردم تا توفیق و موفقیت را از خداوند بگیرم.
هوش مصنوعی: اگر پس از آنکه توفیق یافتم، خداوند بر دست من چیزی نهد، دیگر از ندامت و پشیمانی هیچ نشانی بر چهرهام نخواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر دل را به کاری مشغول کنم و به خودم آب بزنم، در نهایت خودم را میسوزانم، زیرا گفتهاند که بهترین درمان در اینجا نادیده گرفتن است.
هوش مصنوعی: هرچقدر که من صحبت کردم، آنها (مخاطبان) میگویند که خشم و تمایلات نفسانی ناشی از زندان (سلول) و پدر (ابی) است.
هوش مصنوعی: منظور از این بیت این است که مسئولیت این ادعاها بر عهده چه کسی است؟ همت من میگوید که من این عهده را بر عهده گرفتهام.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
اگر این چیستان تو بگشایی
گوی دانش ز موبدان ببری
ای به تو زنده نام حاتم طی
صاحب صد هزار صاحب ری
تاج اهل عرب قصی آمد
تا تو نسبت همی کنی به قصی
خاک را بر فلک مفاخر توست
[...]
آمد آن اصل شرع و شاخ هدی
آمد آن برگ عقل و بار ندی
سید عالم و عمید اجل
عمده ملک و دین ابوالاعلی
رتبت او نهاده منبر و تخت
[...]
بلبل گلستان «ما اوحی»
شمسهٔ چرخ «الذی اسری»
نکنم خواجه را به شعر هجا
لیک برخوانم آیتی ز نبی
ان قارون کان من موسی
خواجه آنست کاید از پی فی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.