مست شبانه بودم افتاده بیخبر
دی در وثاق خویش که دلبر بکوفت در
چون اصطکاک و قرع هوا از طریق صوت
داد از ره صماخ دماغ مرا خبر
بر عادتی که باشد گفتم که کیست این
گفت آنکه نیست در غم و شادیت ازو گذر
جستم چنان ز جای که جانم خبر نداشت
کان دم به پای می روم از عشق یا به سر
در باز کرد و دست ببوسید و در کشید
تنگش چو خرمن گل و تنگ شکر ببر
القصه اندر آمد و بنشست و هر سخن
گفت و شنید از انده و شادی و خیر و شر
پس در ملامت آمد کین چیست میکنی
یزدانت به کناد که کردست خود بتر
یا در خمار ماندهای از صبح تا به شام
یا در شراب خفتهای از شام تا سحر
تو سر به نای و نوش فرو بردهای و من
خاموش و سرفکنده که هین بوک و هان مگر
دل گرم کردهای ز تف عشق من به سست
سردی مکن که گرم کنی همچو دل جگر
باری ز باده خوردن و عشرت چو چاره نیست
در خدمت بساط خداوند خواجه خور
صدر زمانه ناصر دین طاهر آنکه هست
در شان ملک آیتی از نصرت و ظفر
تا حضرتی ببینی بر چرخ کرده فخر
تا مجلسی بیابی از خلد برده فر
بربسته پیش خدمت اسبان رتبتش
رضوان میان کوثر و تسنیم را کمر
گفتم که پایمرد و وسیلت که باشدم
گفتا که بهتر از کرم او کسی دگر
فردا که ناف هفته و روز سهشنبه است
روزی که هست از شب قدری خجستهتر
روزی چنان که گویی فهرست عشرتست
یک حاشیه به خاور و دیگر به باختر
آثار او چو عدت ایام بر قرار
و اوقات او چو صورت افلاک بر گذر
بی هیچ شک نشاط صبوحی کند بهگاه
دانی چه کن و گرچه تو دانی خود این قدر
کاری دگر نداری بنشین و خدمتی
ترتیب کن هم امشب و فردا به گه ببر
دوش آنچنان که از رگ اندیشه خون چکید
نظمی چنان که دانی رفتست مختصر
گر زحمتت نباشد از آن تا ادا کنم
آهسته همچنین به همین صوت پردهدر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به مدح ناصرالدین ابوالفتح طاهر میپردازد و در وصف حال خود به هنگام مستی و عشق اشاره میکند. او از تجربهای شبانه سخن میگوید که در آن به دلبر خود نزدیک میشود و احساساتی از شادی و اندوه را با او در میان میگذارد. سپس به پیوند میان عشق و شراب و لذت از زندگی میپردازد و ناصرالدین را به عنوان شخصیتی بزرگ و شایسته محبت معرفی میکند. شاعر همچنین از روز خاصی که در پیش است صحبت میکند که نشانهای از شادی و سرور برای مردم خواهد بود و به دوستانش توصیه میکند که از فرصتهای شیرین زندگی بهرهبرداری کنند. در نهایت، دعوت به خدمت و ترتیب کارها میشود تا از لحظات خوش استفاده شود.
هوش مصنوعی: در حالتی مست و بیخبر به خواب رفته بودم و ناگهان در تنگنایی گرفتار شدم که معشوقم به دلایل عشق و دلباختگی به سراغم آمد.
هوش مصنوعی: به دلیل برخورد صداها و ایجاد صدای ناهنجار، احساس کردم که چیزی در سرم به من خبر میدهد.
هوش مصنوعی: گفتم این چه کسی است که همیشه در حال شوخی و شادی به نظر میرسد؟ او پاسخ داد که کسی نیست که از غم و شادی تو دور است و به آنها توجهی ندارد.
هوش مصنوعی: به شدت در جستجوی وصالی هستم که جانم از آن بیخبر بوده است، اگر در آن لحظه پای میگذارم به عشق است یا به مقام و منزلتی بالا.
هوش مصنوعی: در را باز کرد و او را در آغوش گرفت و دستش را بوسید، همچنان که گلها و شکر را محکم در هم میفشرند.
هوش مصنوعی: او (ناصرالدین ابوالفتح طاهر) وارد شد و نشست و هر چیزی را که دلش میخواست گفت و شنید، چه درباره غم و شادی و چه در مورد خوبی و بدی.
هوش مصنوعی: در این بیت، گوینده از شخصی میپرسد که چرا به یزدانی (الهی) که خود را به خود زشت کرده است، ملامت میکند و در واقع خود را سرزنش میکند. این اشاره به این دارد که فرد باید به خود نگاه کند و نگران عیبها و نقصهای خود باشد.
هوش مصنوعی: یا اینکه از صبح تا شب در مستی به سر میبری، یا از شب تا صبح در خواب شراب هستی.
هوش مصنوعی: تو در حال نوشیدن شراب و خوشگذرانی هستی و من در سکوت و شرم به تو نگاه میکنم که انگار نمیفهمی چه میگذرد.
هوش مصنوعی: عشق من را در دل خود گرم کردهای، پس به خاطر سردی و بیتفاوتیات دل مرا خالی نگذار، بلکه باید مانند دل جگر که همیشه گرم است، ادامه دهی و مرا نیز گرم کنی.
هوش مصنوعی: وقتی نمیتوان از نوشیدن و لذت بردن چشمپوشی کرد، بهتر است در خدمت آقایی که در ادباء و بزرگان است باشیم و از سر سفرهاش بهرهمند شویم.
هوش مصنوعی: ناصرالدین طاهر، که در زمان خود برجستهترین شخصیت کشور است، نشانهای از حمایت و پیروزی در ویژگیهای سلطنت است.
هوش مصنوعی: نمیتوانی کسی را در آسمان ببینی که به اندازهٔ ناصرالدین طاهر (ملک) درخشان و با شکوه باشد، و به همین ترتیب، نمیتوانی مجلسی را بیابی که به اندازهٔ بهشت و نعمتهای آن (خلد) از او برخوردار باشد.
هوش مصنوعی: خدمتگزاران او، جلوهای از بهشت و نعمتهای آن مانند رودخانههای کوثر و تسنیم را در حیات او نگاه داشتهاند و این به سبب مقام بلند اوست.
هوش مصنوعی: گفتم که من پایمرد و وسیلهای برای تو هستم، او پاسخ داد که هیچکس بهتر از کرم (نیکرفتاری) او نیست.
هوش مصنوعی: فردا که روز سهشنبه و پایان هفته است، روزی خواهد بود که اهمیتش حتی از شب قدر هم بیشتر است.
هوش مصنوعی: روزی بهگونهای خواهد بود که انگار فهرست و لیست شادیها و خوشیهاست، که در یک سو به سمت شرق و در سوی دیگر به سمت غرب گسترده شده است.
هوش مصنوعی: آثار ناصرالدین ابوالفتح طاهر مثل مدت زمان معین و مشخص ثابت و پایدار است، و زمانهای او مانند صورتهای آسمانی است که مدام در حال تغییر و حرکت هستند.
هوش مصنوعی: مسلماً در صبح نشاط و شادابی وجود دارد؛ تو میدانی چه باید کرد، و حتی اگر خودت هم بدانی، همینقدر کافی است.
هوش مصنوعی: کاری دیگر نداری، پس بنشین و برای مهمانی و خدمت خود را آماده کن که هم امشب و هم فردا وقت مهمانی است.
هوش مصنوعی: دیشب، به قدری فکر و ذهنم درگیر بود که مانند خون از رگهای اندیشهام چکید و نتیجه این اندیشهها، چیزی به نسبت کوتاه و مختصر بود.
هوش مصنوعی: اگر برای تو زحمتی ندارد، با همین لحن آهسته، به آرامی خواهم گفت که این موضوع را بیان کنم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
همین شعر » بیت ۲۰
کاری دگر نداری بنشین و خدمتی
ترتیب کن هم امشب و فردا به گه ببر
کاری دگر نداری بنشین و خدمتی
ترتیب کن هم امشب و فردا به گه ببر
در کوی تو ابیشه همی گردم ای نگار
دزدیده تا مگرت ببینم به بام بر
سروست و بت نگار من آن ماه جانور
ار سرو سنگ دل بود و بت حریر بر
باری ندانمت که چه خو داری ای پسر
تا نیستی مرا و ترا هیچ درد سر
همچون مه دو هفته برون آیی از وثاق
همچون مه گرفته درون آییم ز در
رغم مرا چو سرکه مکن چون بمن رسی
[...]
اخگر هم آتشست ولیکن نه چون چراغ
سوزن هم آهنست ولیکن نه چون تبر
کلکش چو مرغکیست دو دیده پر آب مشک
وز بهر خیر و شر زبانش دو شاخ وتر
آن سوسن سپید شکفته به باغ در
یک شاخ او ز سیم و دگر شاخ او ز زر
پیراهنیست گویی دیبا ز شوشتر
کز نیل ابره استش و از عاج آستر
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.