قصیدهٔ شمارهٔ ۵۸ - در تعریف قصر و عمارتی که ناصرالدین در باغ ساخته بود
ای نمودار سپهر لاجورد
گشته ایمن چون سپهر از گرم و سرد
هم سپهر از رفعت سقفت خجل
هم بهشت از غیرت صحنت به درد
اشک این چون آب شنگرف تو سرخ
روی آن چون رنگ زرنیخ تو زرد
آسمان چون لاجوردت حل شده
در سرشک از غبن سنگ لاجورد
ساکنی ورنه چه مابین است و فرق
از تو تا این گنبد گیتی‌نورد
جنتی در خاصیت زان چون ملک
وحش و طیرت فارغند از خواب و خورد
رستنی‌های تو بی‌سعی نما
جمله با برگ تمام از شاخ و نرد
بلبلت را نیست استعداد نطق
ورنه دایم باشدی در ورد ورد
باز و کبکت بی‌تحرک در شتاب
پیل و گرگت بی‌عداوت در نبرد
پرده و آهنگ مطرب را صدات
کرده ترکیب از طریق عکس و طرد
آسمانی و آفتابت صاحبست
آفتابی کاسمانی چون تو کرد
آفتابی کاسمان ساکن شود
گر نفاذ امر او گوید مگرد
آفتابی کز کسوف حادثات
دامن جاهش نپذرفتست گرد
گفته رایش در شب معراج جاه
آفتاب و ماه را کز راه برد
دست رادش کرده در اطلاق رزق
ممتلی مر آز را از پیش خورد
فاضل روزی به عقبی هم برد
هرکرا آن دست باشد پایمرد
تا نباشد آسمان ار دور دور
تا نگردد آفتاب از نور فرد
باد همچون آسمان و آفتاب
در نظام کل وجودش ناگزرد
گشته گرد مرکز تدبیر او
گاه تدبیر آسمان تیز گرد
بوده در نرد فرح نقشش به کام
تا فرح تاریخ این نقشست و نرد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به توصیف قصر و عمارت ناصرالدین پرداخته و آن را به عنوان نمادی از زیبایی و شکوه معرفی می‌کند. او با استفاده از استعاره‌های گوناگون، فضایی بهشتی و آسمانی را تصویر می‌کند که در آن عناصر طبیعی مانند درختان و پرندگان به شکلی هماهنگ و بدون تنازع به زندگی خود ادامه می‌دهند. ناصرالدین را به عنوان پادشاهی دانا و قدرتمند به تصویر می‌کشد که در آن عمارت برتر از آسمان و زمین است و حتی آفتاب نیز به خاطر عظمت این بنا تحت تأثیر قرار گرفته است. همچنین، او بر اهمیت تدبیر و حکمت در نظام هستی تأکید کرده و از زیبایی و فرح حاکم بر این مکان سخن می‌گوید.
هوش مصنوعی: ای آسمان درخشان و آبی، تو مانند آسمان از خطرات و بلایا در امان هستی و از تغییرات دما و طبیعت در امان مانده‌ای.
هوش مصنوعی: سقف این بنا آن‌قدر بلند و باعظمت است که آسمان از آن خجالت می‌کشد و بهشت نیز به خاطر غیرت و زیبایی این حیاط در درد و غم است.
هوش مصنوعی: اشک من مانند آب شنگرف (رنگ قرمز) است و چهرهٔ او (شخصی که مورد نظر است) به رنگ زرنیخ (رنگ زرد) در آمده است.
هوش مصنوعی: آسمان به رنگ لاجوردی تو تبدیل شده و این رنگ زیبایش با قطرات اشکی که به خاطر اندوه و حسرت سنگ لاجوردی از آن ریخته می‌شود، ترکیب شده است.
هوش مصنوعی: اگر تو ساکن آنجا هستی، پس چه فرقی است بین تو و این گنبد آسمانی که دور زمین می‌چرخد؟
هوش مصنوعی: بهشت تو به دلیل خاصیتش مانند ملک، دچار خواب و نیاز به تغذیه نیست و پرندگان و جانوران آن در آسایش و آزادی زندگی می‌کنند.
هوش مصنوعی: گیاهان تو بدون زحمت و تلاش، همه با برگ‌های کامل از شاخه و درخت رشد کنند.
هوش مصنوعی: بلبل تو، توانایی سخن گفتن ندارد، وگرنه همیشه در حال خواندن و نغمه‌سرایی می‌بود.
هوش مصنوعی: پرندگان و کبک‌های تو در حال آرامش هستند و در موقعیت‌های دشوار، فیل و گرگ تو نیز بدون دشمنی و خصومت با هم می‌جنگند.
هوش مصنوعی: صدای تو به آهنگ و موسیقی مطرب به‌گونه‌ای زیبا و جذاب تبدیل شده که مانند یک پرده، فضای اطراف را تحت تأثیر قرار می‌دهد و حسی متمایز و شگفت‌آور ایجاد می‌کند.
هوش مصنوعی: تو مانند خورشید در آسمان هستی و این آسمان به واسطه وجود تو نورانی و روشن شده است.
هوش مصنوعی: اگر خورشید آسمان در مکانی ساکن شود، جا ندارد جز اینکه به اراده و فرمان او آن مکان را ترک نکند.
هوش مصنوعی: خورشیدی که تحت تأثیر کسوف حوادث و مشکلات قرار نگرفته و دامان او از این مسائل آلوده نشده است.
هوش مصنوعی: گفته‌اند که در شب معراج، مقام و عزت پیامبر به اندازه‌ای است که هم آفتاب و هم ماه از درخشش او کم شده و ناپدید می‌شوند.
هوش مصنوعی: دست (کارکرد) رادش (خیر و خوبی‌اش) در فراوانی رزق (روزیت) به حدی است که آز (آزمایش) را از پیش خود دور کرده است.
هوش مصنوعی: فاضل (آدم با فضیلت) در روزهای خوشی به عقب، یعنی به دورانی بهتر، می‌رود و هر کسی که آن دست (کمک یا نیرویی که اشاره به دست خدا یا بخت دارد) را داشته باشد، به‌خاطر استقامتش (پایداری) موفق می‌شود.
هوش مصنوعی: تا زمانی که آسمان دور و بالا وجود داشته باشد، آفتاب نیز از نور خود دور نخواهد شد و نخواهد رفت.
هوش مصنوعی: باد، همانند آسمان و آفتاب، در نظم و ترتیب کلی وجود ناصرالدین، اجتناب‌ناپذیر است.
هوش مصنوعی: در دور مرکز اندیشه و تدبیر ناصرالدین، زمان‌های خاصی وجود دارد که موجب می‌شود تدبیر او مانند آسمان سریع و باهشی باشد.
هوش مصنوعی: در بازی شادی، نقش او به مراد است، زیرا این تصویر در تاریخ به نام شادی ثبت شده است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
حاتم طایی تویی اندر سخا
رستم دستان تویی اندر نبرد
نی، که حاتم نیست با جود تو راد
نی، که رستم نیست در جنگ تو مرد
ناز را رویی بباید همچو ورد
چون نداری گرد بدخویی مگرد
یا بگستر فرش زیبایی و حسن
یا بساط کبر و ناز اندر نورد
نیکویی و لطف گو با تاج و کبر
[...]
آوخ ! آوخ ! وای وای و درد درد!
دل ز درد آزاد داری روی زرد
از رخ زردم روان و ز دل روان
وز روان زی دل روان آزار و درد
دور دارد آرزوی دل ز دور
[...]
روی تو آرام دلها می‌برد
زلف تو زنهار جانها می‌خورد
تا برآمد فتنهٔ زلف و رخت
عافیت را کس به کس می‌نشمرد
منهی عشق به دست رنگ و بوی
[...]
ای سخا را از کف تو پیشخورد
وی خرد را پیش رایت چشم درد
خلق تواهل هنر را دستگیر
جود تو مرد خرد را پایمرد
تیز با حزم تو کوه کند سیر
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.