ای ممالک را مبارک پادشاه
ای سزای خاتم و تخت و کلاه
تیغ خونخوارت پذیرفتار فتح
عفو جان‌بخشت خریدار گناه
روز کوشش بحر گردون کر و فر
وقت بخشش چرخ دریا دستگاه
شاه احمد نام موسی معرکه
شاه یوسف صدق یحیی انتباه
عز دین و ملک دولت آنکه هست
عز و دین و ملک و دولت را پناه
ساحت عرشست خاک حضرتت
کاندرو جز کبریا را نیست راه
روز بارت خاک‌بوسان ره دهند
آفتاب و سایه را در بارگاه
آسمان چشم حوادث برکند
گر کند در سایهٔ چترت نگاه
بر امید آنکه از روی قبول
رفعت چتر تو یابد جرم ماه
پوشد اندر عرصه‌گاه هر خسوف
کسوتی چون کسوت چترت سیاه
چرخ و ارکان فوق تختی بیش نیست
این به جودت شد مسلم آن به جاه
آسمان سرگشته کی ماندی اگر
با ثبات جاه تو کردی پناه
عرصهٔ تنگ سپهر تنگ چشم
کی تواند دیدن اندر سال و ماه
بر ثبات دولت آثارت دلیل
بر دوام ملک انصافت گواه
بر در ملکت کرا آید شگفت
گر کمر بندد نشابور و هراه
صادقان از خدمتت فارغ نیند
صبح صادق زان همی خیزد پگاه
تا که دارد آفتاب آسمان
از فلک میدان و از انجم سپاه
آفتاب آسمانت باد تاج
و آسمان آفتابت باد گاه
بخت روزافزون و فرخ روز و شب
جاودان دولت‌فزا و خصم کاه
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش سلطان سنجر پرداخته و او را پادشاهی مبارک و شایسته توصیف می‌کند. در این مدح، از ویژگی‌های شاه همچون بخشندگی، عدالت و قدرت در فتح و بسط حکومت یاد شده است. شاعر به او نسبت‌هایی چون عزت دین و ملک می‌دهد و بر دوام سلطنت و ثبات قدرتش تأکید می‌کند. همچنین، به تصاویری از آسمان و زمین اشاره می‌کند تا عظمت و اعتبار سلطنت سنجر را نشان دهد. در نهایت، خواستار موفقیت و روزافزونی بخت شاه و کاهش دشمنان اوست.
هوش مصنوعی: مبارکی و خوش‌وقتی بر سرزمین‌ها نازل باد که تو پادشاهی هستی شایستهٔ مقام و جایگاه سلطنت، و تو مانند یک انگشتر بر انگشت و تاج بر سر و تخت بر جا هستی.
هوش مصنوعی: تیغ ظالم تو، که مانند شمشیری خونین است، در عوض فتح و پیروزی، رحم و بخشش را پذیرفته و جان را نجات می‌دهد و خریدار گناهان مردم است.
هوش مصنوعی: در روزی که تلاش انسان‌ها برای به دست آوردن نعمت‌های زندگی مانند دریا است و کار و کوشش از اهمیت بالایی برخوردار است، زمانی که آسمان (چرخ) بخشش و رحمتش را به مردم نازل می‌کند، مانند سیستمی منظم و دستگاهی کارا عمل می‌کند.
هوش مصنوعی: شاه احمد، دارای نام و صفاتی چون موسی و یوسف است و در جنگ و نبرد، از او به عنوان شخصیتی راستین و صداقت‌دار یاد می‌شود. صداقت یحیی نیز به معنای درستی و پاکدامنی او اشاره دارد.
هوش مصنوعی: این بیت دربارهٔ شخصیست که به عنوان پناه دین و ملک و دولت شناخته می‌شود و در واقع خود او نیز مایه‌ای از عزت و قدرت برای این سه مقوله است. به عبارت دیگر، او به نوعی حافظ و نگهبان ارزش‌های دینی و حکومتی است.
هوش مصنوعی: ساحت عرش، یعنی فضایی که به خداوند تعلق دارد، مکان رسمی و والای تو است و از آنجا به جز عظمت خداوند، کسی نمی‌تواند وارد شود.
هوش مصنوعی: در روزی که تو به سلطنت می‌نشینی، خاکساران و زیردستان چنان به تو مهر و ارادت دارند که آفتاب و سایه نیز در بارگاه تو به احترام می‌ایستند و به خاک می‌افتند.
هوش مصنوعی: اگر حوادث آسمان، چشم خود را برگرداند و در سایه چتر تو بنگرد، نشانهٔ عظمت و امنیّت تو خواهد بود.
هوش مصنوعی: با امید اینکه چون چتر تو نظام نیکوی خود را بپذیرد، روشنایی ماه زیر سایه‌ی تو قرار گیرد.
هوش مصنوعی: هر کس در زمان کسوف (گرفتگی خورشید) لباس تیره‌ای مانند چتر تو به تن خواهد کرد.
هوش مصنوعی: فهمیده می‌شود که آسمان و زمین فقط ستون‌های زیر تخت تو هستند و این مسئله با فضل و بخشش تو روشن شده، در حالی که مقام و شکوه تو همچنان باقی است.
هوش مصنوعی: اگر تو با اقتدار و مقام خود پناهگاهی فراهم کرده‌ای، آسمان متلاطم و سرگشته چه زمانی می‌تواند آرام بگیرد و به ثبات برسد؟
هوش مصنوعی: در فضای محدود آسمان، چشم نمی‌تواند در گذر زمان، یعنی در سال و ماه، چیزهای زیادی را مشاهده کند.
هوش مصنوعی: حضور آثار تو نشان‌دهندهٔ ثبات و استحکام حکومت توست و عدالت تو به‌عنوان یک نشانه، گواهی بر ماندگاری پادشاهی‌ات می‌دهد.
هوش مصنوعی: هر کس که به دروازهٔ کشور تو بیاید، تعجب می‌کند که چگونه نشابور و هراه (دو شهر بزرگ ایران) آمادهٔ خدمت به تو هستند و برای تو زینت خود را به کمر بسته‌اند.
هوش مصنوعی: صادقان (راست گفتاران) از خدمت تو (سلطان سنجر) فارغ نمی‌شوند و این وضعیت مانند صبح صادق است که در هنگام صبح از خواب بیدار می‌شود و همیشه بیدار است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که آفتاب آسمان در حالت روشنایی و تسلط بر افلاک و ستارگان است.
هوش مصنوعی: ای کاش خورشید آسمان تو همچون تاجی بر سرت باشد و آسمان نیز همچون خورشیدی بر تو سایه افکند.
هوش مصنوعی: بخت تو همیشه رو به افزایش و شادابی باشد، روز و شب‌های تو همواره خوش باشد و برکت و ثروت تو افزوده گردد، در حالی که دشمنانت ضعیف و ناکام باشند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
روی هر یک چون دو هفته گرد ماه
جامه‌شان غفه، سموریشان کلاه
ای به گوهر تا به آدم پادشاه
در پناه اعتقادت ملک شاه
ستر میمونت حریم ایزدست
کاندرو جز کبریا را نیست راه
از سیاست آسمان بندد تتق
[...]
گنج عمری داشتی خاقانیا
کم کم از گنج تو کم شد آه آه
شد سیاهی دیدهٔ دولت سپید
شد سپیدی چهرهٔ سَلوَت سیاه
در زیان عمر یکسانند خلق
[...]
باز یونس را نگر گم گشته راه
آمده از مه به ماهی چند گاه
ای جهانت بر جهانداری دلیل
وی خدایت بر خداوندی گواه
وی ز مهر سایه ات خورشید روی
در جهان، آورده هر روزی پگاه
هم جهان جاه را انصاف و امن
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.