من که در دانش و هنر طاقم
شمع ایوان و شمس آفاقم
دختر قاضی نیشابورم
ماه پرویز و شاه شاپورم
رشک شیرین و جفت پرویزم
از لب اندر سخن شکر ریزم
بی بی آغاست نام فرخ من
شهد گیرد شکر ز پاسخ من
هست اشرف برادرم قاضی
که از اویند شاهدان راضی
زده در زرگران و فوشنجان
استکان و پیاله و فنجان
بسکه مشتاق وصل و تشنه وقف
میجهد از زمین خانه بسقف
زن قاضی است خانم اشرف
صاحب اعتبار و مجد و شرف
عیبش این بس که در بلندی و پست
ریش قاضی ندارد اندر دست
قاضی از وصل زن ملول و ستوه
دل زن هم ز شو پر از اندوه
هر دو ناگفته و نسنجیده
از حریف شبانه رنجیده
مصلحی نیست کژ طریق صلاح
این دو دل را دهد بهم اصلاح
تا بدانند قدر یکدیگر
به برند از نهال مهر ثمر
تا بغلطند بر فراز سریر
تا بسایند استخوان بحریر
تا بیفتند هر دو از حرکت
دور ماند قضای بی برکت
از دل و جان رفیق و دوست شوند
چون دو مغز اندرون پوست شوند
نوشی و قاضیه دو خواهر من
راست گویم دو گنج گوهر من
قاضیه خواهر بزرگ من است
گوسفند است اگر چه گرگ من است
چشمه نوش از لب نوشی
بر دهان بسته قفل خاموشی
دختر خواهرم بود مخصوص
که کند وقف بر عموم و خصوص
تا علی اوسطش شناخت بها
گفت خیرالامور اوسطها
پسر من غلام حیدر خان
شکلائی است تازه اندر خوان
گشته رویش شعار شاه حبش
زده مویش بهند و چین آتش
شوهرم رفته است در تربت
از وطن رو نهاده در غربت
بر کمر زد ز چابکی دامان
تا که نظمیه را دهد سامان
کار نظمیه را نکرده درست
خفته با دختر ریاست پست
ای صبا گر رسی بر آن سر کوی
از زبان من حزین برگوی
کوه سیماب را بتیشه تیز
بیستون کردی ای ملک پرویز
وصل شیرین نصیب خود کردی
عالمی را رقیب خود کردی
اندر آن بزم دلکش عالی
جای فرهاد کوهکن خالی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، گویا شخصی به معرفی خود و خانوادهاش میپردازد. او خود را فردی عالم و هنرمند معرفی میکند که دختری از قاضی نیشابور است. از خانوادهاش، برادرش قاضی اشرف و خواهرانش را نام میبرد و به رابطه بین خواهر قاضی و شوهرش اشاره میکند که در آن، هر دو دل شکستهاند و نیاز به سازش دارند. شاعر در این متن با به کار بردن تصاویری زیبا و آرایههای ادبی، وضعیت حساسی را میان شخصیتها توصیف میکند و به تصویر رنج و غم آنها پرداخته، در عین حال به امید بهبود این روابط اشاره دارد. او همچنین به عشق و دوستی در میان دوستان و رقبای عاطفی اشاره میکند و در نهایت، با اشاره به فقدان فرهاد در بزم عشق، غم فقدان را به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: من در علم و هنر بسیار توانا هستم، مانند شمعی که در فضای یک ایوان میدرخشد و مانند خورشیدی که در آسمان میتابد.
هوش مصنوعی: من دختر قاضی نیشابورم و نسبت به دیگران درخشان و زیبا هستم، مانند ماه و شاه.
هوش مصنوعی: حسادت شیرین و همراهی با فرهاد را از لبان تو میگیرم و در سخن خود به شیرینی سخن میگویم.
هوش مصنوعی: نام خوشم به مانند عسل شیرین است و آغوش بیبی همواره برای من آرامشبخش بوده و پاسخهای من به او مانند شکر میباشد.
هوش مصنوعی: برادرم قاضی، او بهترین و برترین است و شاهدان از او راضی هستند.
هوش مصنوعی: در بازار زرگران و فوشنجان، ظروفی مانند استکان، پیاله و فنجان عرضه میشود.
هوش مصنوعی: این بیت بیانگر شدت علاقه و اشتیاق یک شخص به ارتباط و وصالی خاص است. او تا جایی پیش میرود که احساساتش آنقدر سرشار است که از زمین خانهاش به سمت سقف میجهد. این تصویر نشاندهندهی هیجان و شور و شوق عمیق اوست که او را به بالاترین نقاط میبرد.
هوش مصنوعی: خانم اشرف، زنی معتبر و با شرافت است که در مقام قضاوت و رسیدگی به مسائل برقرار است.
هوش مصنوعی: نقص کار این است که در هر شرایطی، چه در بالا و چه در پایین، قدرت قضاوت ندارد و نمیتواند در دست کسی قرار گیرد.
هوش مصنوعی: قاضی از ارتباط با همسر خسته و ناامید است و دل همسرش نیز از رفتار شوهرش پر از ناراحتی و غم شده است.
هوش مصنوعی: هر دو بدون اینکه چیزی بگویند و فکر کنند، از حریف شبانه خود ناراحت شدهاند.
هوش مصنوعی: هیچ مصلحی نمیتواند این دو دل را که از مسیر درست منحرف شدهاند، به خوبی به هم نزدیک کند.
هوش مصنوعی: برای آن که انسانها ارزش یکدیگر را بفهمند، باید از عشق و محبت، نتیجه و ثمرهای به دست آورند.
هوش مصنوعی: در اینجا به تصویر کشیده شده که عدهای در حال حرکات و حرکات غریب و شگفتانگیز بر روی تختی هستند، به گونهای که میخواهند بر روی استخوانها و لایههای نرم و لطیف پارچهای بیفتند و زندگی و خوشبختی را در آن آغوش کنند. این بیت ممکن است به تلاش برای نشان دادن قدرت و زیبایی زندگی و همچنین چالشهایی که در این مسیر وجود دارند اشاره داشته باشد.
هوش مصنوعی: اگر دو نفر از هم دور شوند و از هم جدا بمانند، سرنوشت نیکو نمیتوانند داشته باشند.
هوش مصنوعی: دو دوست و رفیق به گونهای با هم نزدیک میشوند که انگار مانند دو مغز که درون یک پوست قرار دارند، از هم جدایی ناپذیرند.
هوش مصنوعی: نوشی و قاضیه دو خواهر من هستند و من به راستی میگویم که آنها برای من مانند دو گنج با ارزشند.
هوش مصنوعی: خواهر بزرگ من مانند یک گوسفند است، هرچند که به ظاهر خطرناک و شبیه گرگ به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: نوشیدنی شیرین و دلپذیر از لبانی زیبا بر روی دهانی که در سکوت و خاموشی قرار دارد.
هوش مصنوعی: دختر خواهرم به طور خاص در نظر دارد که بر عموم و خاص وقف کند.
هوش مصنوعی: این بیت به معنای این است که وقتی علی (ع) بهترین و درستترین راهها را شناخت، گفت که بهترین کارها میانهروی است. یعنی افراط و تفریط نکنید و در همه امور به اندازه اقدام کنید.
هوش مصنوعی: پسر من نوکر حیدر خان شکلائی است که تازه به خانه آمده است.
هوش مصنوعی: چهرهاش نشانهای از پادشاه حبشی است و موهایش به طرز زیبایی شبیه به سرزمینهای هند و چین همچون آتشی سوزان به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: همسرم به دور از وطن در خاک آرام گرفته است و اکنون در غیبت خود به سر میبرد.
هوش مصنوعی: به سرعت و چابکی دامنش را به دور کمرش بست تا بتواند به نظم و سامان دادن به امور کمک کند.
هوش مصنوعی: کسی که وظایفش را به درستی انجام نمیدهد، در خواب راحتی با دختر رئیس پست است.
هوش مصنوعی: ای نسیم، اگر به آن سر کوچه رسیدی، از زبان من که غمگینم، پیامی ببر.
هوش مصنوعی: ای ملک پرویز، تو با تیشهی تیز خود کوه نقره را به دو نیم تقسیم کردی.
هوش مصنوعی: به واسطه وصل و اتحاد شیرین، جهانی را به رقبتی برای خود تبدیل کردی.
هوش مصنوعی: در آن مهمانی زیبا و دلربا، جای فرهاد، آن کوهنورد معروف، خالی است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.