پیر طریقت گوید: الهی من به قدر و شأن توا نادانم، سزای تو را ناتوانم در بیچارگی خود سرگردانم و روز بروز در زیانم چون منی چون بود؟ چنانم و از نگرستن در تاریکی بفغانم که خود هستمان را بر هیچ دانم و چشم بروزی دارم که تو مانی و من نمانم چون من کیست اگر آنروز بینم و اگر به نبینم به جان فدای آنم
ای جوانمرد سفر آخرت دراز است زاد و توشه برداشتن باید و از مقام بازپرسی اندیشه باید پل صراط بس باریک و تند است مرکب طاعت ساختن باید و برای روز شمار ایمان داری و ترک گناه کاری باید و چون خداوند با کارهای نهان و آشکار بنده آگاهی دارد از او شرم داشتن باید
الهی تو آنی که خود گفتی و چنانکه خود گفتی چنانی عظیم شأنی و بزرگ احسانی و عزیز سلطانی دیان و مهربانی هم نهانی هم عیانی دیده را نهانی و جانرا عیانی من سزای تو ندانم و تو دانی
پیر طریقت گوید: وقت بمعنی آنست که جز از حق در آن وقت نگنجد و مردان در آنوقت سه گروهند:
وقت یک گروه چون برق سبک وزودگذر است وقت گروه دیگر پاینده و همیشگی و وقت گروه سوم غالب
آنچه چون برق است شوینده و آنچه پاینده است مشغول دارنده و آنچه غالب است کشنده
آنچه چون برق است از فکرت زاید و آنچه پاینده است از لذت ذکر آید و آنچه غالب است از سماع و نظر خیزد، آنچه برق است دنیا فراموش کند تا ذکر آخرت روشن شود و آنچه پاینده است از آخرت مشغول دارد تا حق عیان گردد و آنچه غالب است رسوم انسانیت محو کند تا جز از حق نماند
آشامنده شراب دوستی از دیدار بر میعاد است وبنده راستگو برسد باآنچه بر مراد است الهی بود من بر من تاوان است، تو یکبار بود خود بر من تابان الهی معصیت من بر من گران است تو آب جود خود بر من باران الهی گناه من زیر حلم تو پنهان است تو پرده عفو بر من گستران
گفته اند ارادت مرید خواست خود او است و خواست مرد از خواست حق خیزد و تا او نخیزد نخواهد و تا نخواهد نجوید اینها همه منزلهای بندگی است و مرحله های پرستندگی مرید چون این منزلها را باز برد مطلوب او جمله طالب گردد و ندای ارجعی الی ربک بجان وی رسد و گوید گاه آن رسیده که بازآئی و با ما باشی
ای باز هوا گرفته باز آی و مرو
کز رشته تو سری در انگشت منست
زینهار که چون آئی از راه دنیا نیائی که پایت به گل فرو رود و از راه نفس نیائی که به ما نرسی بردرگاه ما تنها دل را بار است و هیچ چیز دیگر را بار نیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش از چند مناجات و سخن کوتاه دربارهٔ ناتوانی بنده در شناخت خدا، لزوم توشه برداشتن برای آخرت، و طلب عفو و بخشش تشکیل شده است. در میانه، «وقت» در اصطلاح صوفیه به سه گونهٔ برقآسا، پایدار و غالب تقسیم و سرچشمه و اثر هر یک بیان میشود. در پایان، ارادت مرید برخاسته از خواست حق دانسته میشود و خدا با تمثیل باز و رشته، بنده را فرامیخواند که نه از راه دنیا و نفس، بلکه تنها با دل به درگاه او بازگردد.
هوش مصنوعی: پیر طریقت در مناجات میگوید: خدایا، قدر و شأن تو را نمیشناسم و از بهجا آوردن آنچه سزاوار توست ناتوانم؛ در درماندگی خود سرگردانم و هر روز زیان میکنم. از نگریستن به تاریکی وجود خود فریاد دارم و هستی خود را هیچ میشمارم. امید روزی را دارم که تنها تو بمانی و از من اثری نماند؛ اگر آن روز را ببینم خوشبختترین کسم و اگر نبینم، باز جانم فدای آن روز است.
هوش مصنوعی: ای جوانمرد، سفر آخرت دراز است و باید توشه برداشت و از روز بازخواست اندیشه کرد. پل صراط بسیار باریک و دشوار است و باید مرکبِ طاعت آماده کرد. برای روز حساب باید ایمان را نگاه داشت و گناه را ترک کرد، و چون خدا از کارهای پنهان و آشکار بنده آگاه است، باید از او شرم داشت.
هوش مصنوعی: خدایا، تو همانی که خود دربارهٔ خویش گفتهای و همانگونهای که خود وصف کردهای؛ بزرگشأن و نیکوکار و پادشاه ارجمندی، جزادهنده و مهربانی. هم پنهانی و هم آشکار: از چشم سر پنهانی و بر جان آشکار. من نمیدانم چه چیز سزاوار توست، تو خود میدانی.
هوش مصنوعی: پیر طریقت میگوید: «وقت» در اصطلاح اهل سلوک حالی است که در آن جز خدا چیزی در دل نگنجد، و سالکان در این حال سه گروهاند.
هوش مصنوعی: وقتِ گروه نخست مانند برق، سبک و زودگذر است؛ وقت گروه دوم پایدار و همیشگی است؛ و وقت گروه سوم چیره و غالب است.
هوش مصنوعی: وقتی که مانند برق است، دل را از آلودگی میشوید؛ وقت پایدار، دل را به خود سرگرم و مشغول میدارد؛ و وقت غالب، سالک را از خود میمیراند و فانی میکند.
هوش مصنوعی: وقت برقآسا از اندیشیدن پدید میآید، وقت پایدار از لذت ذکر، و وقت غالب از شنیدن سماع و نظر کردن. وقت برقآسا دنیا را از یاد میبرد تا یاد آخرت روشن شود؛ وقت پایدار سالک را از آخرت هم بازمیدارد تا حق آشکار شود؛ و وقت غالب نشانههای بشری را محو میکند تا جز حق چیزی نماند.
هوش مصنوعی: نوشندهٔ شراب محبت، وعدهٔ دیدار دارد و بندهٔ راستگو به مرادش میرسد. خدایا، هستیِ من بر من غرامت و بار است؛ تو یک بار هستیِ خود را بر من بتابان. خدایا، گناهم بر من سنگین است؛ آب بخشش خود را بر من ببار. خدایا، گناه من زیر بردباری تو پنهان مانده است؛ پردهٔ عفوت را بر من بگستر.
هوش مصنوعی: گفتهاند ارادت مرید همان خواستن اوست، و خواستِ بنده از خواست خدا برمیخیزد؛ تا خدا نخواهد، بنده نمیخواهد و تا نخواهد، در جستوجو برنمیآید. اینها منزلها و مرحلههای بندگی است؛ چون مرید این منزلها را پشت سر گذارد، آن که مطلوب او بود خود جویای او میشود و ندای «به سوی پروردگارت بازگرد» به جانش میرسد که: هنگام آن رسیده که بازگردی و با ما باشی.
هوش مصنوعی: از زبان حق: ای بازِ شکاری که به هوا پر کشیدهای، بازگرد و مرو، زیرا سرِ رشتهات در انگشت من است؛ یعنی هر جا بروی، در اختیار منی و سرانجام باید به سوی من بازگردی.
هوش مصنوعی: زنهار، هنگام بازگشت از راه دنیا میا که پایت در گل فرو میرود، و از راه نفس میا که به ما نمیرسی. در درگاه ما تنها دل اجازهٔ ورود دارد و هیچ چیز دیگر راه ندارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.