بخش ۷۸ - در معنی این کی ارنا الاشیاء کما هی و معنی این کی لو کشف الغطاء ما از ددت یقینا و قوله در هر که تو از دیدهٔ بد می‌نگری از چنبرهٔ وجود خود می‌نگری پایهٔ کژ کژ افکند سایه
ای خروسان از وی آموزید بانگ
بانگ بهرِ حقّ کند نه بهرِ دانگ
صبح کاذب آید و نفریبدش
صبحِ کاذب عالَم و نیک و بَدَش
اهلِ دنیا عقلِ ناقص داشتند
تا که صبحِ صادقش پنداشتند
صبحِ کاذب کاروان‌ها را زَدَست
که به بوی روز بیرون آمدَست
صبحِ کاذب خَلق را رهبر مباد
کو دهد بس کاروان‌ها را به باد
ای شده تو صبحِ کاذب را رَهین
صبحِ صادق را تو کاذب هم مَبین
گر نداری از نفاق و بَد امان
از چه داری بر برادر ظن همان
بَدگمان باشد همیشه زشت‌کار
نامهٔ خود خواند اندر حقِّ یار
آن خَسان که در کژی‌ها مانده‌اند
انبیا را ساحر و کژ خوانده‌اند
وآن امیرانِ خسیسِ قلب‌ساز
این گمان بردند بر حُجرهٔ ایاز
کو دَفینه دارد و گنج اندر آن
ز آینهٔ خود مَنگَر اندر دیگران
شاه می‌دانست خود پاکیِّ او
بهرِ ایشان کرد او آن جست و جو
کای امیر آن حُجره را بگشای دَر
نیم‌شب که باشد او زان بی‌خبر
تا پدید آید سِگالش‌های او
بعد از آن بر ماست مالِش‌های او
مَر شما را دادم آن زرّ و گُهَر
من از آن زرها نخواهم جز خبر
این همی‌گفت و دلِ او می‌طپید
از برای آن ایازِ بی‌ندید
که منم کاین بر زبانم می‌رود
این جفا گر بشنود او چون شود
باز می‌گوید به حقِّ دینِ او
که ازین افزون بُوَد تمکینِ او
کی به قَذفِ زشتِ من طِیره شود
وز غَرَض وز سِرِّ من غافل بُوَد
مُبتَلی چون دید تاویلاتِ رنج
بُرد بیند کِی شود او ماتِ رنج
صاحبِ تاویل ایازِ صابرست
کو به بحرِ عاقبت‌ها ناظرست
هم‌چو یوسف خوابِ این زندانیان
هست تعبیرش به پیشِ او عیان
خوابِ خود را چون نداند مردِ خیر
کو بُوَد واقف ز سِرِّ خوابِ غیر
گر زنم صد تیغ او را ز امتحان
کم نگردد وُصلَتِ آن مهربان
داند او که آن تیغ بر خود می‌زنم
من وِیَم اندر حقیقت او منم
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر مولانا به مفهوم نگرش و ادراک انسان اشاره می‌کند و بر این نکته تأکید دارد که هر فرد از دریچه وجود خود به دیگران می‌نگرد. او به صبح کاذب اشاره می‌کند که ممکن است انسان‌ها را در اشتباه بیندازد و از درک حقیقت بازدارد. همچنین، مولانا از مثال‌هایی چون شب و روز و قصه‌های انبیا و ستمگران یاد می‌کند تا نشان دهد که انسان‌ها باید از پیش‌داوری‌های نادرست خود دوری کنند. به ویژه، او بر لزوم پاکی نیت و دوری از بدگمانی تأکید می‌کند و می‌فرماید کسانی که در کژی مانده‌اند، درست نمی‌بینند و با نادانی قضاوت می‌کنند. در نهایت، او از ایاز، خدمتکار راستین، یاد می‌کند که بر حقایق واقف است و مشکلات را با صبر و درک می‌سازد.
هوش مصنوعی: ای خروس‌ها، از او (حق) بیاموزید که صدای شما باید به خاطر خدا باشد، نه برای کسب محبوبیت یا شهرت.
هوش مصنوعی: صبح کاذب، که به معنای صبح دروغین است، به وجود می‌آید و انسان‌ها را فریب می‌دهد، همچنین صبح دروغینی که عالم را شامل شده و خوب و بد را در آن می‌توان دید.
هوش مصنوعی: آدم‌های دنیوی عقل ناقصی دارند و به همین دلیل صبح حقیقی و واقعی را نمی‌شناسند و جای آن، صبح کاذب را می‌پندارند.
هوش مصنوعی: صبحِ کاذب (صبح دروغین) باعث شده است که کاروان‌ها از مسیر خود خارج شوند، زیرا توهمی از روز به آنها دست داده و نتوانسته‌اند به درستی راه را ببینند.
هوش مصنوعی: صبح کاذب، که نمایانگر واقعیت‌هایی نادرست و فریبنده است، نباید سرپرستی خلق را بر عهده بگیرد، زیرا او باعث می‌شود کاروان‌ها (زندگی یا انسان‌ها) به بی‌راهه بروند و نابود شوند.
هوش مصنوعی: تو که هم‌اکنون در صبح کاذب هستی، هیچ‌گاه در انتظار صبح صادق نباش. در واقع به خوبی تشخیص نمی‌دهی که صبح حقیقی چیست و در اشتباه به سر می‌بری.
هوش مصنوعی: اگر خود در درونت نفاق و بدی نداشته باشی، پس چرا به برادرت بدگمان هستی؟ تو همان چیزی را در او می‌بینی که در وجود خودت وجود دارد.
هوش مصنوعی: بدگمان همیشه به دیگران، فردی زشت‌کار محسوب می‌شود و در حقیقت، خودش را مسئول و در حق یار خود بد می‌بیند.
هوش مصنوعی: افرادی که در کجی‌ها و اشتباهات خود باقی مانده‌اند، پیروان انبیا را جادوگر و منحرف توصیف کرده‌اند.
هوش مصنوعی: امیران بخیل و طمع‌کار، که قلب‌هایشان را با دنیاپرستی می‌سازند، فکر کردند که ایاز (یار و خدمت‌گذار سامانی) در نظر آنها ارزش چندانی ندارد و در حجره او به خاطر طمع و خودبینی، او را دست کم گرفتند.
هوش مصنوعی: هر کس که در وجود خود گنج و ارزش‌های پنهانی دارد، نباید به نقص‌های دیگران توجه کند و فقط به آینه‌ی خود بنگرد.
هوش مصنوعی: شاه، که در اینجا به خداوند اشاره دارد، می‌دانست که پاکی او به خاطر خلق است و برای آنها بود که در جست‌وجو و طلب حقیقت هستند.
هوش مصنوعی: ای امیر، در نیمه‌های شب آن اتاق را باز کن، زیرا او (شخصی که در آنجا است) از این موضوع بی‌خبر است.
هوش مصنوعی: این بیت بیان می‌کند که ویژگی‌ها و خصایص هر موجودی بعد از وقوع، برای ما آشکار می‌شود و در واقع، آنچه که او (موجود) دارد و به ما می‌دهد، بر عهدهٔ ماست که چگونه با آن برخورد کنیم و درک کنیم.
هوش مصنوعی: من به شما آن طلا و جواهر را دادم، اما از آن جواهرات تنها خبر و خبرگیری را می‌خواهم.
هوش مصنوعی: او این حرف‌ها را می‌زد و دلش به خاطر ایاز (یار و دوستش) که او را نمی‌دید، تپش داشت.
هوش مصنوعی: من چطور می‌توانم بگویم که چه کسی هستم وقتی این سخنان از زبانم بیرون می‌آید؟ اگر او (یعنی خدا یا حقیقت) این را بشنود، چه حالتی به او دست می‌دهد؟
هوش مصنوعی: مولانا در این بیت بیان می‌کند که به راستی اعتقاد و پایبندی به دین خدا باید بیشتر و عمیق‌تر از آنچه که اکنون شاهد آن هستیم، باشد. به نوعی، تاکید دارد که شناخت و پذیرش دین باید از طریق معرفت و عمق بیشتری تحقق یابد.
هوش مصنوعی: هرگز به خاطر سخنان ناپسند من، کسی به اشتباه نیفتد و از روی نیت بد و نادانی درباره‌ام قضاوت نکند.
هوش مصنوعی: آدم مبتلا که رنج و درد را می‌بیند، هرگز نمی‌داند که چه زمانی این رنج‌ها به پایان می‌رسد و او از آن آزاد خواهد شد.
هوش مصنوعی: صاحب تاویل (تعبیرکننده خواب) ایاز صابر است، که به عمق و پایان امور و نتایج آنها توجه دارد. ایاز در اینجا به معنای فردی باهوش و صبور است که می‌تواند واقعیت‌ها را به خوبی درک کند.
هوش مصنوعی: به مانند یوسف که خواب زندانیان را تعبیر کرد، تعبیر خواب این انسان‌ها نیز برای او (یوسف) روشن و نمایان است.
هوش مصنوعی: مرد نیکوکار که خواب خودش را نمی‌داند، چگونه می‌تواند به راز خواب دیگری آگاه باشد؟
هوش مصنوعی: اگر من صد بار هم او را آزمایش کنم، از ارتباط با آن مهربان کم نمی‌شود.
هوش مصنوعی: او (عشق یا معشوق) می‌داند که این زخم‌هایی که بر خودم می‌زنم، در واقع به خودم آسیب می‌زند؛ زیرا در حقیقت، من همان او هستم.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.