ببرد عقل و دلم را براق عشق معانی
مرا بپرس کجا برد آن طرف که ندانی
بدان رواق رسیدم که ماه و چرخ ندیدم
بدان جهان که جهان هم جدا شود ز جهانی
یکی دمیم امان ده که عقل من به من آید
بگویمت صفت جان تو گوش دار که جانی
ولیک پیشتر آ خواجه گوش بر دهنم ده
که گوش دارد دیوار و این سریست نهانی
عنایتیست ز جانان چنین غریب کرامت
ز راه گوش درآید چراغهای عیانی
رفیق خضر خرد شو به سوی چشمه حیوان
که تا چو چشمه خورشید روز نور فشانی
چنانک گشت زلیخا جوان به همت یوسف
جهان کهنه بیابد از این ستاره جوانی
فروخورد مه و خورشید و قطب هفت فلک را
سهیل جان چو برآید ز سوی رکن یمانی
دمی قراضه دین را بگیر و زیر زبان نه
که تا به نقد ببینی که در درونه چه کانی
فتادهای به دهانها همیگزندت مردم
لطیف و پخته چو نانی بدان همیشه چنانی
چو ذره پای بکوبی چو نور دست تو گیرد
ز سردیست و ز تری که همچو ریگ گرانی
چو آفتاب برآمد به خاک تیره بگوید
که چون قرین تو گشتم تو صاحب دو قرانی
تو بز نهای که برآیی چراغپایه به بازی
که پیش گله شیران چو نره شیر شبانی
چراغ پنج حست را به نور دل بفروزان
حواس پنج نمازست و دل چو سبع مثانی
همیرسد ز سموات هر صبوح ندایی
که ره بری به نشانی چو گرد ره بنشانی
سپس مکش چو مخنث عنان عزم که پیشت
دو لشکرست که در وی تو پیش رو چو سنانی
شکر به پیش تو آمد که برگشای دهان را
چرا ز دعوت شکر چو پسته بسته دهانی
بگیر طبله شکر بخور به طبل که نوشت
مکوب طبل فسانه چرا حریف زبانی
ز شمس مفخر تبریز آفتاب پرستی
که اوست شمس معارف رئیس شمس مکانی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: گوینده از سفری درونی سخن میگوید که در آن براق عشق او را به جهانی فراتر از ماه و آسمان برده است. سپس شنونده را نزدیک میخواند تا رازِ جان را در گوشش بگوید. او را به همراهی خضرِ خرد، روشنکردن حواس با نور دل، عزم استوار و چشیدنِ شکرِ معنا بهجای افسانهگویی فرامیخواند. غزل با ستایش شمس تبریزی بهعنوان خورشید معرفت پایان مییابد.
هوش مصنوعی: براق عشقِ معنوی عقل و دلم را با خود برد. از من بپرس که مرا به کجا برد؛ به سویی برد که تو آن را نمیشناسی.
هوش مصنوعی: به ایوانی رسیدم که در آن نه ماه بود و نه آسمان؛ به جهانی که حتی خودِ جهان در آن از جهانبودن جدا میشود و رنگ میبازد.
هوش مصنوعی: لحظهای مهلتم بده تا عقلم به خودم بازگردد؛ آنگاه وصف جان را برایت میگویم. خوب گوش کن، زیرا تو خودت جانی.
هوش مصنوعی: اما ای خواجه، نزدیکتر بیا و گوشت را به دهانم بسپار، چون دیوار گوش دارد و این رازی پنهانی است.
هوش مصنوعی: این کرامتِ شگفت لطفی از سوی محبوب است که چراغهای آشکار و دیدنی از راه گوش به درون میآیند؛ یعنی شنیدنِ راز، دیدن و یقین میآورد.
هوش مصنوعی: همراه خضرِ خرد شو و به سوی چشمهٔ آب حیات برو، تا مانند خورشیدِ روز نور بپراکنی.
هوش مصنوعی: همانگونه که زلیخا با همت و دعای یوسف دوباره جوان شد، این جهانِ کهنه نیز از این ستارهٔ معنوی جوانی مییابد.
هوش مصنوعی: وقتی ستارهٔ سهیلِ جان از سوی یمن طلوع کند، ماه و خورشید و قطب هفت آسمان را در نور خود فرو میبرد و بیفروغ میکند.
هوش مصنوعی: لحظهای این خردهطلای دین را بگیر و زیر زبان بگذار، تا همین حالا ببینی که در درون خود چه معدنی هستی.
هوش مصنوعی: بر سر زبانها افتادهای و مردم تو را میگزند و بدگویی میکنند؛ از این روست که مانند نان لطیف و پختهای، و بدان که همیشه چنین خواهی بود.
هوش مصنوعی: هرگاه نور دستت را بگیرد، مانند ذره به رقص و پایکوبی درمیآیی؛ اینکه اکنون چون ریگ سنگین و ساکنی، از سردی و تری توست، یعنی از نبودِ گرمی عشق.
هوش مصنوعی: وقتی آفتاب بر خاک تیره بتابد به او میگوید: چون همنشین تو شدم، تو صاحبقرانی بزرگ و نیکبخت شدی.
هوش مصنوعی: تو بز نیستی که برای بازی بر چراغپایه بالا بروی؛ تو در برابر گلهٔ شیران مانند شیر نری هستی که شبانی میکند.
هوش مصنوعی: چراغ پنج حس خود را با نور دل روشن کن. حواس پنجگانه مانند پنج نماز است و دل مانند سورهٔ فاتحه (سبع مثانی) که جان نماز است.
هوش مصنوعی: هر صبحگاه ندایی از آسمانها میرسد که اگر گرد و غبار راه را بنشانی، با نشانهها راه را پیدا میکنی.
هوش مصنوعی: پس مانند نامردان عنان عزم خود را واپس مکش، زیرا پیش رویت دو لشکر صف کشیدهاند و تو در میانشان مانند سرنیزه پیشرو هستی.
هوش مصنوعی: شکر به پیشواز تو آمده و میگوید دهانت را باز کن؛ چرا در برابر دعوت شکر، مانند پستهٔ ناخندان دهانت بسته است؟
هوش مصنوعی: طبق شکر را بگیر و با بانگ طبل و شادی بخور که گوارایت باد. طبل افسانه و حرفهای بیهوده را مکوب؛ چرا همدمِ زبان و گفتار شدهای؟
هوش مصنوعی: آفتابپرستی را از شمسِ مایهٔ افتخار تبریز بیاموز، زیرا او خورشید معرفتهاست و بر خورشیدِ این جهان و جایگاهش سروری دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
کجایی ای دل و جانم مگر که در دل و جانی
که کس نمیدهد از تو به هیچ جای نشانی
به هیچ جای نشانی نداد هیچ کس از تو
نشانی از تو کسی چون دهد که برتر از آنی
عجب بماندهام از ذات و از صفات تو دایم
[...]
دلم ز روح سحرگه سوال کرد به لفظی
چنانکه آب خجل گشت از او به گاه روانی
که چیست در همه عالم به طبع موجب صحت
که کیست در همه گیتی سجود حاتم ثانی
جواب داد دلم را که ای بر اسب تفکر
[...]
هزار جان مقدس هزار گوهر کانی
فدای جاه و جمالت که روح بخش جهانی
چه روحها که فزایی چه حلقهها که ربایی
چو ماه غیب نمایی ز پردههای نهانی
چو در غزا تو بتازی ز بحر گرد برآری
[...]
ندانمت به حقیقت که در جهان به که مانی
جهان و هر چه در او هست صورتند و تو جانی
به پای خویشتن آیند عاشقان به کمندت
که هر که را تو بگیری ز خویشتن برهانی
مرا مپرس که چونی به هر صفت که تو خواهی
[...]
چو تازه کرد جهان نوبهار و رفت خزانی
تهیست دستم ساقی بیار باده که جانی
وگر چو دستِ من است ای پسر تهی شده مشکت
دو اسبه از پیِ می شاید ار الاغ دوانی
چه گونه فوت توان کرد خاصه موسمِ گلها
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.