سلمک الله نیست مثل تو یاری
نیست نکوتر ز بندگی تو کاری
ای دل گفتی که یار غار منست او
هیچ نگنجد چنین محیط به غاری
عاشق او خرد نیست زانک نخسبد
بر سر آن گنج غیب هر نره ماری
ذره به ذره کنار شوق گشادست
گرچه نگنجد نگار ما به کناری
آن شکرستان رسید تا نگذارد
سرکه فروشندهای و غوره فشاری
جوی فراتی روان شدست از این سو
کاین همه جانها ز آب اوست بخاری
از سر مستی پریر گفتم او را
کار مرا این زمان بده تو قراری
خنده شیرین زد و ز شرم برافروخت
ماه غریب از چو من غریب شماری
گفت مخور غم که زرد و خشک نماند
باغ تو با این چنین لطیف بهاری
هفت فلک ز آتش منست چو دودی
هفت زمین در ره منست غباری
دام جهان را هزار قرن گذشتست
درخور صیدم نیامدست شکاری
هم به کنار آمد این زمانه و دورش
عاشق مستی ز ما نیافت کناری
این مه و خورشید چون دو گاو خراسند
روز چرایی و شب اسیر شیاری
جمع خرانی نگر که گاوپرستند
یاوه شدستند بیشکال و فساری
رو به خران گو که ریش گاو بریزاد
توبه کنید و روید سوی مطاری
تا که شود هر خری ندیم مسیحی
وحی پذیرندهای و روح سپاری
از شش و از پنج بگذرید و ببینید
شهره حریفان و مقبلانه قماری
چون به خلاصه رسید تا که بگویم
سوخت لبم را ز شوق دوست شراری
ماند سخن در دهان و رفت دل من
جانب یاران به سوی دور دیاری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با ستایش معشوقی آغاز میشود که در هیچ غار و آغوشی نمیگنجد و آمدنش هر تلخی را از میان میبرد. شاعر از گفتوگویی مستانه با او حکایت میکند که معشوق با خنده و شرم به او وعدهٔ بهار میدهد و از عظمت خود میگوید که آسمان و زمین در برابرش دود و غبارند. سپس پرستندگان ماه و خورشید را به خرانی گاوپرست تشبیه میکند و آنان را به توبه و همنشینی با مسیحدمان و گذشتن از بازیهای دنیا فرا میخواند. در پایان، چون به اصل سخن میرسد، شوق دوست زبانش را میبندد و دلش به سوی یاران دور پر میکشد.
هوش مصنوعی: خدا تو را سلامت بدارد؛ هیچ یاری مانند تو نیست و هیچ کاری بهتر از بندگی و خدمت تو نیست.
هوش مصنوعی: ای دل، گفتی که او همدم و یار غار من است؛ اما چنین دریای بیکرانی در هیچ غاری نمیگنجد. «یار غار» اشاره به همراهی ابوبکر با پیامبر در غار است.
هوش مصنوعی: عاشق او کوچک و بیمقدار نیست، زیرا هر مار نری نمیتواند بر سر آن گنج پنهان و غیبی بخوابد و نگهبانش باشد.
هوش مصنوعی: هر ذرهای از سر اشتیاق آغوش گشوده است، هرچند معشوق ما در هیچ آغوشی نمیگنجد.
هوش مصنوعی: آن معشوقِ مانند شکرستان آمد تا هیچ سرکهفروش و غورهفشاری، یعنی هیچ ترشرو و تلخکامی، باقی نگذارد.
هوش مصنوعی: از این سو جویی مانند فرات روان شده است که همهٔ این جانها بخاری برخاسته از آب آناند؛ یعنی جانها از چشمهٔ او مایه میگیرند.
هوش مصنوعی: پریروز از سر مستی به او گفتم: همین حالا کار مرا سامان و قراری بده.
هوش مصنوعی: او خندهای شیرین کرد و از شرم چهرهاش برافروخت؛ شگفت است که آن ماه از چون منِ غریب و بیمقداری شرم کند.
هوش مصنوعی: معشوق گفت: غم مخور، با چنین بهار لطیفی باغ تو زرد و خشک نمیماند.
هوش مصنوعی: معشوق ادامه میدهد: هفت آسمان مانند دودی از آتش من است و هفت زمین چون غباری در راه من.
هوش مصنوعی: هزار قرن است که دام جهان گسترده شده، اما هنوز شکاری که شایستهٔ صید من باشد به دام نیامده است.
هوش مصنوعی: این روزگار و گردش آن هم به پایان رسید، اما هیچ عاشق مستی از ما کرانه و رهایی نیافت؛ یعنی عشق ما بیپایان است.
هوش مصنوعی: این ماه و خورشید مانند دو گاو آسیاباند که روز در چرا و شب گرفتار شخم و کارند؛ یعنی خود اسیر و مسخرند.
هوش مصنوعی: گروه خرانی را ببین که گاوپرست شدهاند، یعنی این اجرام را میپرستند، و بیبند و افسار سرگردان و گمگشتهاند.
هوش مصنوعی: برو به آن خران بگو: ریش گاو بریزد، یعنی نفرین بر معبودِ گاوگونه؛ توبه کنید و به سوی جایگاه پرواز و رهایی بروید.
هوش مصنوعی: تا هر خری همدم مسیحی شود و پذیرندهٔ وحی و جانسپار گردد؛ اشاره به خر عیسی که به همنشینی او شرف یافت.
هوش مصنوعی: از شش و پنجِ نرد، یعنی بازیهای این جهان، بگذرید تا حریفان نامدار و قمار سعادتمندانهٔ عشق را ببینید.
هوش مصنوعی: چون سخن به اصل و چکیدهٔ مطلب رسید تا آن را بگویم، شرارهای از اشتیاق دوست لبم را سوزاند.
هوش مصنوعی: سخن در دهانم ماند و دلم به سوی یاران، به دیاری دوردست، رفت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
دوش همه شب همی گریست به زاری
ماه من آن ترک خوبروی حصاری
برد و بناگوش سایبانش همی کرد
یک ز دگر حلقه های زلف بخاری
از بس کآب دو چشم او بهم آمد
[...]
ای مونس دیده با ضمیرم یاری
اندر دل من نشسته بیداری
آه که دلم برد غمزههای نگاری
شیر شگرف آمد و ضعیف شکاری
هیچ دلی چون نبود خالی از اندوه
درد و غم چون تو یار و دلبر باری
از پی این عشق اشکهاست روانه
[...]
باز جهان تازه کرد قدرتِ باری
باده بده بر نسیمِ بادِ بهاری
گُل بُنِ بشکفته و طراوت و زینت
بلبلِ شوریده و شفاعت و زاری
باد چو زلفِ بنفشه کرد به شانه
[...]
عمر گذشت، ای دل شکسته، چه داری؟
چارهٔ کاری نمیکنی، به چه کاری؟
روز بیهوده صرف کردهای، اکنون
گریهٔ بیهوده چیست در شب تاری؟
آنچه ز عمر تو فوت گشت ز روزی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.