اگر امشب بر من باشی و خانه نروی
یا علی شیر خدا باشی یا خود علوی
اندک اندک به جنون راه بری از دم من
برهی از خرد و ناگه دیوانه شوی
کهنه و پیر شدی زین خرد پیر گریز
تا بهار تو نماید گل و گلزار نوی
به خیالی به من آیی به خیالی بروی
این چه رسوایی و ننگ است زهی بند قوی
به ترازوی زر ار راه دهندت غلط است
بجوی زر بنه ارزی چو همان حب جوی
پیک لابد بدود کیک چو او هم بدود
پس کمال تو در آن نیست که یاوه بدوی
بهر بردن بدو از هیبت مردن بمدو
بهر کعبه بدو ای جان نه ز خوف بدوی
باش شبها بر من تا به سحر تا که شبی
مه برآید برهی از ره و همراه غوی
همه کس بیند رخساره مه را از دور
خنک آن کس که برد از بغل مه گروی
مه ز آغاز چو خورشید بسی تیغ کشد
که ببرم سر تو گر تو از این جا نروی
چون ببیند که سر خویش نمیگیرد او
گوید او را که حریفی و ظریفی و روی
من توام ور تو نیم یار شب و روز توام
پدر و مادر و خویش تو به منهاج سوی
چه شود گر من و تو بیمن و تو جمع شویم
فرد باشیم و یکی کوری چشم ثنوی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: معشوق از عاشق میخواهد که شب را نزد او بماند، از عقلِ کهنه و پیر بگریزد و به دیوانگی عاشقانه برسد. او آمدن و رفتنِ عاشق به سبب خیال و دویدنِ بیهدف را نکوهش میکند و میگوید باید برای رسیدن به مقصود دوید، نه از ترس. معشوق نخست با تهدید عاشق را میآزماید و چون پایداریاش را میبیند، او را یار میخواند. غزل با آرزوی یگانگی و از میان رفتنِ دوگانگیِ من و تو پایان مییابد.
هوش مصنوعی: اگر امشب نزد من بمانی و به خانهات برنگردی، یا خودِ علی، شیر خدا، هستی یا از تبار و پیروان اویی. ماندن نزد معشوق دلیریای مانند دلیری علی میخواهد.
هوش مصنوعی: کمکم با دم و نفس من راه دیوانگی عاشقانه را پیدا میکنی، از بند عقل رها میشوی و ناگهان دیوانه میشوی.
هوش مصنوعی: از این عقلِ کهنه فرسوده و پیر شدهای. از این عقل پیر بگریز تا بهارِ وجودت گلها و گلزارهای تازه نشان دهد.
هوش مصنوعی: با یک خیال نزد من میآیی و با خیالی دیگر میروی. این چه رسوایی و ننگی است؛ عجب بندِ محکمی است این خیال که تو را گرفتار کرده است.
هوش مصنوعی: اگر تو را در ترازوی زر بسنجند، خطاست. تا وقتی همان دانهٔ جوِ ناچیز هستی، به اندازهٔ یک جو زر هم ارزش نداری. یعنی آدمِ گرفتارِ خیال ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: پیک ناچار باید بدود، ولی کَک هم میدود. پس کمال تو در دویدنِ بیهوده و بیمقصد نیست.
هوش مصنوعی: برای رسیدن و به دست آوردنِ مقصود بدو، نه از ترسِ مرگ. ای جان، به سوی کعبه بدو، نه از ترسِ راهزنان بیابانی.
هوش مصنوعی: شبها تا سحر نزد من بمان، تا شبی ماهِ معشوق طلوع کند و از راه و همراهیِ گمراهان رها شوی.
هوش مصنوعی: همه از دور چهرهٔ ماه را میبینند؛ خوشا کسی که از آغوشِ ماه گرو و نشانهای بگیرد، یعنی به وصال نزدیک برسد.
هوش مصنوعی: ماه، یعنی معشوق، در آغاز مانند خورشید بارها شمشیر میکشد و میگوید: اگر از اینجا نروی، سرت را میبرم.
هوش مصنوعی: وقتی میبیند عاشق از ترس سرش را برنمیدارد و نمیگریزد، به او میگوید: تو همدم و یارِ نکتهدانی و شایستهای.
هوش مصنوعی: من خودِ توام، و اگر هم تو نباشم، یارِ شب و روزِ توام. در راه راست، پدر و مادر و خویشاوندِ توام.
هوش مصنوعی: چه میشود اگر من و تو، بیآنکه منی و تویی در کار باشد، به هم بپیوندیم و یگانه و یکی شویم، به کوریِ چشمِ دوگانهپرست؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
باز گرد اکنون و آهستگشان بر سر و روی
آبکی خرد بزن خاک لب جوی بروی
جامهای بفکن و برگرد به پیرامن جوی
هر کجا تازه گلی یابی از مهرببوی
ای کمال النسب از بهر خداوند مگوی
کان ندیمان گزیده ز کجا کردی روی
هریکی همچو سگ لاک دوان از پس بوی
ضرر نقل و هلاک قدح و مرگ سبوی
بدم مفت دوان دربدر کوی بکوی
[...]
قُرطه بگشای و زمانی بنشین بیش مگوی
روی بنمای که امروز چنین دارد روی
درِ عذر و گرهِ موی ببند و بگشای
که پذیرایِ گره شد تنم از مویه چو موی
ای شده پایِ دلم آبله در جستن تو
[...]
بر گذشت از من و بنمود چو ماه از سر کوی
دلبر کافرم از چادر کافوری روی
کرده هر هفت سر هفته و گرمابه زده
عرق و آب چکانش چو گلاب از سر و موی
کند شد قوت رفتارم از آن تیزی خوی
[...]
ترک لشکرشکن عشوهگر عربدهجوی
بتکافِر بچهٔ نوشلب سلسلهموی
دوش سرمست به سر وقت حریفان میرفت
با می و مطرب و چنگ و دف و جامی و سبوی
می پرستان سحرخیز چو آگاه شدند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.