در دل هر که ذوق شبگیرست
خنده صبح، خنده شیرست
غم به بیگانگان نیاویزد
سگ این بوم، آشناگیرست
دل ز بیداد روشنی گیرد
شمع این خانه، برق شمشیرست
طفل ما خون خود چرا نخورد؟
دایه روزگار کم شیرست
خط او پیش خود گرفتارست
سبزه از موج خود به زنجیرست
بر جوانی چه اعتماد، که صبح
تا نفس راست می کند پیرست
زور بازوی پنجه تدبیر
خس و خاشاک سیل تقدیرست
نیست دیوانه گر سپهر، چرا
دایم از کهکشان به زنجیرست؟
بر دم تیغ می زند خود را
صائب از بس ز جان خود سیرست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ رنج، ناپایداری و ناتوانی انسان در برابر تقدیر است. صائب غم را نصیب آشنایان و اهل دل میداند و ستم را مایهٔ روشنی دل میشمارد. او بخل روزگار، کوتاهی جوانی مانند عمر صبح و بیاثر بودن تدبیر در برابر سیل تقدیر را نشان میدهد. در پایان از سیری خود از جان سخن میگوید که او را به استقبال تیغ میبرد.
هوش مصنوعی: کسی که در دلش شوق شبزندهداری و سحرخیزی است، خندهٔ صبح برایش مانند خندهٔ شیر ترسناک است؛ یعنی دمیدن صبح را که پایان شب و خلوت اوست، تهدیدی میبیند.
هوش مصنوعی: غم به بیگانگان نمیچسبد و فقط آشنایان را میگیرد، همانطور که سگ این سرزمین تنها آشنایان را میگیرد. یعنی رنج و غم سهم اهل دل و آشنایان راه است.
هوش مصنوعی: دل از ستم و بیداد روشنی مییابد؛ چراغ این خانهٔ دل برق شمشیر است. یعنی رنج و ستم مایهٔ روشنی و بیداری دل است.
هوش مصنوعی: چرا کودک ما خون خود را نخورد، وقتی دایهٔ روزگار شیر کمی دارد؟ یعنی روزگار بخیل است و جز خوندل خوردن روزیای برای ما نمیگذارد.
هوش مصنوعی: خط تازهرستهٔ چهرهٔ معشوق گرفتار خود است، همانطور که سبزه با موج و پیچوتاب خود در زنجیر است. یعنی خط یار به دام زیبایی خود افتاده است.
هوش مصنوعی: به جوانی نباید اعتماد کرد؛ زیرا صبح هنوز نفسی راست نکرده پیر میشود. یعنی جوانی مانند صبح کوتاه و زودگذر است.
هوش مصنوعی: نیروی بازو و پنجهٔ تدبیر انسان در برابر سیل تقدیر چیزی جز خس و خاشاک نیست و سیل آن را با خود میبرد.
هوش مصنوعی: اگر آسمان دیوانه نیست، چرا همیشه با کهکشان به زنجیر بسته شده است؟ کهکشان مانند زنجیری است که دیوانگان را با آن میبندند.
هوش مصنوعی: صائب چنان از جان خود سیر شده است که خود را به لبهٔ تیغ میزند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گرچه بر بیخرد هوا چیرست
بر درِ خانه هر سگی شیرست
شیر بگذار و گور نخچیرست
دام و دد خود نشانهٔ تیرست
اینت شکر که کام پرشیرست
گرچه طفلست عقل او پیرست
باز خاطر ز عیش دلگیرست
نفس راست بر جگر تیرست
تنم از درد عافیت طلبست
لبم از زهر چاشنی گیرست
محرم دیده گریهٔ زارست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.