دل شکسته به قرب خدای راهبرست
که شیشه چون شکند در دکان شیشه گرست
صفای آب روان بیشتر ز استاده است
چه نعمتی است که عمر عزیز در گذرست
ز دست کوته خود ناامید چون باشم؟
که جای بهله کوتاه دست بر کمرست
شبی است همچو شب زلف او دراز مرا
که آفتاب قیامت ستاره سحرست
زنان سوخته رزقش همیشه آماده است
چو لاله هر که درین باغ آتشین جگرست
تو آن نه ای که به دوری ز دیده دور شوی
که روزگار جوانی همیشه در نظرست
شعور، آینه دار هزار تفرقه است
خوشا کسی که ز وضع زمانه بیخبرست
شراب لعل به اندازه صرف کن زنهار
که خون زیاده چو گردید رزق نیشترست
ز حسن بیش بود بهره دوربینان را
گل نچیده دوامش ز چیده بیشترست
ز خار تشنه جگر نگذرند صائب خشک
که پای آبله پایان عشق دیده ورست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از تکبیتهای مستقل و پندآمیز ساخته شده است. صائب میگوید شکستگی دل آدمی را به خدا نزدیک میکند و گذرا بودن عمر مانند روانی آب مایهٔ صفاست. از درازی شب هجران و یاد ماندگار یار نیز سخن میگوید و به اعتدال در بادهنوشی، بهرهبردن از زیبایی از دور و آسودگی بیخبری از زمانه سفارش میکند. در پایان، پای تاولزدهٔ عاشقان را بخشندهای میداند که خار تشنه را هم سیراب میکند.
هوش مصنوعی: دل شکسته انسان را به نزدیکی خدا راه مینماید؛ همانگونه که شیشه وقتی بشکند به دکان شیشهگر برده میشود تا دوباره ساخته شود. یعنی شکستگی دل، آدمی را به سازندهاش بازمیگرداند.
هوش مصنوعی: آب روان از آب ایستاده زلالتر است. پس گذرا بودن عمر عزیز هم نعمتی است، چون روان بودن مایهٔ صفاست.
هوش مصنوعی: چرا از کوتاهی دستم ناامید باشم؟ دستکش چرمی بازداران با آنکه دستی کوتاه دارد، جایش بر کمر است. یعنی کوتاهدستی هم سرانجام به کمر و وصال میرسد.
هوش مصنوعی: شبی به درازی شبرنگِ زلف معشوق دارم که ستارهٔ سحرش خورشید قیامت است. یعنی این شب هجران تا روز رستاخیز به پایان نمیرسد.
هوش مصنوعی: هر کس در این باغ دنیا مانند لاله جگری سوخته داشته باشد، روزیاش که نان سوخته است همیشه آماده است. یعنی سهم دلسوختگان همیشه داغ و غم است، چنانکه لاله داغ سیاه در دل دارد.
هوش مصنوعی: تو کسی نیستی که با دوری از چشم و یاد دور شوی؛ همچنانکه روزگار جوانی، با آنکه گذشته، همیشه پیش چشم است.
هوش مصنوعی: آگاهی و هوشیاری هزار پریشانی را پیش چشم آدم میگذارد. خوشا کسی که از اوضاع زمانه بیخبر است و آسوده میماند.
هوش مصنوعی: زنهار شراب سرخ را به اندازه بنوش، زیرا خون وقتی در تن زیاد شود، نصیب نیشتر رگزن میشود. یعنی زیادهروی به زیان و آسیب میانجامد.
هوش مصنوعی: کسانی که زیبایی را از دور تماشا میکنند بهرهٔ بیشتری از آن میبرند؛ چنانکه گل نچیده دوامش از گل چیده بیشتر است.
هوش مصنوعی: ای صائب، پای تاولزدهٔ عاشقان بینا و صاحبنظر است و از کنار خار تشنه خشکلب نمیگذرد؛ یعنی با آب تاول خود خار را سیراب میکند. «دیدهور» با شباهت تاول به چشم بازی لفظی دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خدایگانا امشب نشاط ساز بدانک
پدرش ز آهن بودست و مادرش حجرست
بصورت شجری و ز خفچه او را برگ
که از عقیق و ز یاقوت بار آن شجرست
زبانههاش چو شمشیر های زر اندود
[...]
هر آن دلی که تو را، سیدی بدان نظرست
خطر گرفت اگر چه حقیر و بیخطرست
خدایگانا ، تیغ تو صورت ظفرست
دل کریم تو گنج بدایع هنرست
فضایل تو بجسم خرد درون جانست
شمایل تو بچشم کرم درون بصرست
کف تو کان مکارم شدست در گیتی
[...]
زمانهٔ گذران بس حقیر و مختصرست
ازاین زمانهٔ دون برگذر که بر گذرست
به حل و عقد جهان را زمانهایست دگر
که پیشکار قضا و مدبر قدرست
کف کفایت و رای صواب صدر اجل
[...]
به نرد باختن اندر بلا و درد سرست
ازو حذر کن و بگریز گر ترا بصرست
صلاح خویش نگهدار و نا فلاح مجوی
که در صلاح و فلاح تو نرد کینه ورست
به جاه ازو خللست و به فضل ازو نقصان
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.