داغ برگ عیش گردد در دل ناشاد ما
جغد می گردد همایون در خراب آباد ما
جنبش گهواره خواب طفل را سازد گران
از تزلزل بیش محکم می شود بنیاد ما
چشم گیرا می کند نخجیر را بی دست و پا
از کمند و دام مستغنی بود صیاد ما
نیست چون مجمر دل گرمی بساط خاک را
گرم دارد چون سپند این بزم را فریاد ما
نقش شیرین را به خون دل مصور ساختیم
بیستون کان بدخشان گشت از فرهاد ما
از نسیم نوبهاران غنچه پیکان شکفت
هیچ کس را نیست پروای دل ناشاد ما
نیست جرم دوستان گر یاد ما کمتر کنند
وحشت از ما دور گردان بیش دارد یاد ما
تیر کج هرگز نگردد راست از زور کمان
بگذر ای پیر مغان از وادی ارشاد ما
آه آتشبار را در سینه می سوزد نفس
تا شود نرم این دل چون بیضه فولاد ما
سبزه بیگانه بستانسرای عالمیم
جز پشیمانی ندارد حاصلی ایجاد ما
صبح خیزان جهان را خواب غفلت برده است
می کند گاهی به آهی صبحدم امداد ما
تا به روی سخت ما صائب سر و کارش فتاد
توبه کرد از سخت رویی سیلی استاد ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از حالی سخن میگوید که در آن رنج و ویرانی مایهٔ استواری و شادی میشود. داغ برایش عیش است، جغد در ویرانهاش فرخنده است و لرزشها بنیادش را محکمتر میکند. در میانهٔ غزل از تنهایی و بیاعتنایی دیگران و از بیحاصلی وجود خود در باغ جهان مینالد. در پایان با لحنی طنزآمیز از سرسختی و اصلاحناپذیری خود میگوید که نه ارشاد پیر مغان در آن کارگر است و نه سیلی استاد.
هوش مصنوعی: در دل غمگین ما، داغ و درد مایهٔ خوشی و شادمانی میشود. در ویرانهای که خانهٔ ماست، حتی جغدِ شوم هم مانند هما فرخنده و خوشیمن میگردد.
هوش مصنوعی: همانگونه که تکان خوردن گهواره خواب کودک را سنگینتر میکند، لرزشها و سختیها هم بنیاد وجود ما را محکمتر میسازد.
هوش مصنوعی: صیادِ ما، یعنی معشوق، با چشم گیرا و افسونگرش شکار را از کار میاندازد و بیدستوپا میکند. او به کمند و دام نیازی ندارد.
هوش مصنوعی: بر بساط زمین، دلی گرم و پرشور مانند آتشدان پیدا نمیشود. ناله و فریاد ماست که مثل اسپندِ بر آتش، این مجلس را گرم نگه میدارد.
هوش مصنوعی: ما نقش شیرین را با خون دل خود کشیدیم. از خون دلِ فرهادِ ما، کوه بیستون مانند معدن لعل بدخشان سرخ شد.
هوش مصنوعی: با نسیم بهاری حتی غنچهٔ پیکانها، یعنی پیکانهایی که در دل نشسته، هم شکفت. اما هیچکس پروای دل غمگین و گرهخوردهٔ ما را ندارد.
هوش مصنوعی: اگر دوستان کمتر به یاد ما باشند گناهی ندارند. یاد ما بیش از کسانی که از ما دوری میکنند، وحشت و دلتنگی به بار میآورد.
هوش مصنوعی: تیر کج با هیچ زور کمانی راست نمیشود. ای پیر مغان، از راهنمایی و اصلاح ما دست بردار، چون ما اصلاحپذیر نیستیم.
هوش مصنوعی: نفس ما آه آتشین را در سینه میسوزاند و پیوسته شعلهور میکند تا شاید این دلِ سخت و فولادین نرم شود.
هوش مصنوعی: ما در باغ جهان مانند سبزهٔ بیگانه و ناخواستهایم. از آفریده شدن ما جز پشیمانی حاصلی به دست نیامده است.
هوش مصنوعی: سحرخیزان جهان هم در خواب غفلت فرو رفتهاند. تنها صبحدم است که گاهی با آهی، یعنی نسیم سحر، همراه ما میشود و یاریمان میکند.
هوش مصنوعی: ای صائب، از وقتی سیلی استاد با چهرهٔ سخت و پررویِ ما سروکار پیدا کرد، خودش از سختی دست کشید و توبه کرد. این بیت به طنز یعنی سرسختی ما از سیلی تأدیب هم بیشتر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
از کمر بیرون نیامد تیشه فرهاد ما
کوه را برداشت از جا ناله و فریاد ما
ما چو مجنون چشم آهو را سخنگو کرده ایم
گنگ ماند هر که گردن پیچد از ارشاد ما
گر چه گوش باغبان را پرده انصاف نیست
[...]
چون نلرزد بر سر دستش، دل ناشاد ما؟
بهله از خون شکاری میکند صیاد ما!
آن پری گویند شب خندید بر فریاد ما
ای فراموشی تو شاید داده باشی یاد ما
بسکه در پروازگرد جستجوها ریختیم
گشت زیر بال پنهان خانهٔ صیاد ما
جانکنیها در قفای آرزو پر میفشاند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.