شیشه ای، می بود اگر چون شمع بر بالین مرا
از خمار می نمی شد دل سیه چندین مرا
داغ دارد شعله سرگرمیم خورشید را
پخته گردد، خشت خامی گر شود بالین مرا
می کشد دست نوازش بر سر دریا ز موج
آن که بر دل می نهد دست از پی تسکین مرا
جوش دریا بی نیاز از آتش همسایه است
ساده لوح آن کس که بی تابی کند تلقین مرا
سرمه می کردم ز برق تیشه سنگ خاره را
گوشه چشمی اگر می بود از شیرین مرا
تا عنان نفس سرکش را به دست آورده ام
توسن افلاک چون عیسی است زیر زین مرا
استخوان در پیکر من توتیا خواهد شدن
خواب غفلت گر به این عنوان شود سنگین مرا
کوهسارم، صرفه نتوان برد در افغان ز من
می کند تمکین خود، هر کس کند تمکین مرا
چون نباشد بلبل من چار موسم نغمه سنج؟
نیست کم از شاخ گل هر مصرع رنگین مرا
کرد از فکر معاش آسوده ام فکر معاد
شد دوای صد هزاران درد، درد دین مرا
از هوسناکان دنیا گر گریزم دور نیست
می فزاید خارخار از صحبت گرگین مرا
صائب از ناز و عتاب او ندارم شکوه ای
مد احسانی است از ابروی او هر چین مرا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از شور و گرمی درونی خود سخن میگوید که از خورشید هم برتر است و چنان ذاتی است که نه نوازش آرامش میکند و نه به آموختن بیتابی نیاز دارد. سپس از چیرگی بر نفس، دوری از دنیاپرستان، آسودگی از غم معاش به برکت درد دین و رنگینی شعر خود یاد میکند. در پایان، ناز و عتاب معشوق را نیز لطف و احسان میشمارد.
هوش مصنوعی: اگر شیشهٔ شرابی مانند شمع بر بالینم بود، دلم از خماری اینهمه سیاه و تیره نمیشد. شیشهٔ می را به شمعی تشبیه کرده که تاریکی دل را روشن میکند.
هوش مصنوعی: شعلهٔ شور و گرمی من خورشید را هم داغدار و شرمنده میکند؛ اگر خشت خامی بالینم شود، از حرارت من پخته میشود.
هوش مصنوعی: کسی که برای آرام کردن من دست بر دلم میگذارد، گویی با موج بر سر دریا دست نوازش میکشد؛ یعنی این نوازش آرامم نمیکند و بر بیقراریام میافزاید.
هوش مصنوعی: جوشش دریا به آتش همسایه نیاز ندارد؛ پس سادهلوح است کسی که بخواهد بیتابی را به من یاد بدهد، چون بیقراری در ذات من است.
هوش مصنوعی: اگر از شیرین نیمنگاهی نصیبم میشد، مانند فرهاد با برق تیشه سنگ خارا را چون سرمه نرم و سوده میکردم.
هوش مصنوعی: از وقتی افسار نفس سرکش را به دست گرفتهام، مانند عیسی اسب سرکش آسمانها زیر زین من رام شده است؛ یعنی چیرگی بر نفس مرا به عروج رسانده است.
هوش مصنوعی: اگر خواب غفلت اینگونه بر من سنگینی کند، استخوانهای پیکرم زیر بار آن مانند توتیا خرد و سوده خواهد شد.
هوش مصنوعی: من مانند کوهسارم؛ با فریاد زدن بر من نمیتوان سودی برد، چون همان را بازمیگردانم؛ و هر کس مرا گرامی بدارد، در حقیقت خود را گرامی داشته است، مانند پژواک کوه.
هوش مصنوعی: چرا بلبل طبع من در هر چهار فصل نغمهسرا نباشد، وقتی هر مصراع رنگین من از شاخهٔ گل کمتر نیست؟ شعرم خود بهار همیشگی است.
هوش مصنوعی: اندیشهٔ آخرت مرا از غم روزی و معاش آسوده کرد و درد دین برایم درمان صدها هزار درد دیگر شد.
هوش مصنوعی: اگر از هوسرانان دنیاپرست دوری کنم عجیب نیست؛ همنشینی با گَرگین خارش و آزار مرا بیشتر میکند، یعنی صحبت آنان آلودگی و ناآرامی میآورد.
هوش مصنوعی: صائب از ناز و سرزنش یار هیچ گلایهای ندارد؛ هر چینی که بر ابروی او میافتد برایش مانند خطی از احسان و لطف است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
نان به خون دل شد از تیغ زبان رنگین مرا
ترزبانی در گلو شد گریه خونین مرا
داغ دارد شعله سرگرمیم خورشید را
می شود روشن چراغ کشته بر بالین مرا
شد دو بالا حرص دنیای من از قد دوتا
[...]
وقت مردن پا نهاد آن شمع بالین مرا
تا بخربندی ستاند جان غمگین مرا
دوش بوسیدم لب شکرفشانش را به خواب
کاش پنداری نبود این خواب شیرین مرا
خون آهوی حرم را در حرم خواهند ریخت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.