سنایی
»
حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
»
الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله
»
بخش ۲۹ - در متابعت نفس و هواناکردن گوید
ای همه ساله هم به مایهٔ دیو
بوده از بهر طبع دایهٔ دیو
ایزدت خواجهٔ خرد کرده
پس تو خود را غلام دد کرده
آنکه زو عقل کل بود کالیو
چه کند نقش نفس و مایهٔ دیو
با دد و دیو عقل نامیزد
کز دد و دیو عقل بگریزد
شو بپرداز خانه از خاین
در ببند و ز دزد باش ایمن
از درِ بسته دیو بگریزد
عقل خود با بهیمه نامیزد
نفس حسیت پنج در دارد
روح عقلی یکی گذر دارد
خانهٔ پنج در منافق راست
خانهٔ یک دری موافق راست
پنج حس پنج روزه دام تواند
عقل و جان تا ابد غلام تواند


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهی متابعت نفس و پیامدهای آن سخن میگوید. شاعر به انسان هشدار میدهد که از پیروی نفس که مایهی دیو است، دوری کند و خود را به چنین داییی نسپارد. او اشاره میکند که عقل را نباید با نیازهای نفسانی مخلوط کرد، زیرا عقل باید از دیو و دد بگریزد. در این میان، خانهی وجود انسان را به دو بخش تقسیم میکند؛ یک بخش که احساسی و دچار دامهای حسی است و دیگری که عقلانی و همیشه در جستجوی حقیقت است. در نهایت، تأکید میکند که عقل و جان تنها باید خدمتگزار حقیقت و خوبیها باشند.
هوش مصنوعی: ای که هر ساله به مایه و ذات شیطانی، به خاطر طبیعت خود مانند دیو عمل میکنی.
هوش مصنوعی: خداوند تو را با عقل و فهم آفریده، اما تو خود را به خُلق و خوی زشت و وحشی گرایش دادهای.
هوش مصنوعی: کسی که به کمال عقل و درک رسیده، چه کار میتواند با تصورات و وسوسههای نفسانی و شیطانی انجام دهد؟
هوش مصنوعی: عقل با موجودات بد و شیطانی سخن نمیگوید، زیرا از آنها دوری میکند.
هوش مصنوعی: خانهات را از خیانت خالی کن، در را ببند و از دزدی در امان باش.
هوش مصنوعی: عقل انسان با یک موجود بیخود و بیفکر ارتباط برقرار نمیکند و از درهای بسته و موانع دوری میکند.
هوش مصنوعی: نفس حسی انسان دارای پنج حس است که از طریق آنها اطلاعات را دریافت میکند، اما روح عقلانی تنها یک راه برای دسترسی به دانایی و فهم دارد.
هوش مصنوعی: خانهای که پنج در دارد، میتواند به ظاهر متفاوت و پیچیده باشد، اما در واقع خانهای که یک در دارد، ممکن است بیشتر به توافق و اتحاد نزدیک باشد.
هوش مصنوعی: پنج حس ما تنها در این دنیا و برای مدت کوتاهی میتوانند ما را درگیر کنند، اما روح و عقل ما وابسته و خدمتگزار چیزی بزرگتر و دائمیتر خواهند بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.