ای تو را گردن زده آن تسخرت بر گرد نان
ای سیاهی بر سیاهی جان تو از گرد نان
ای تو در آیینه دیده روی خود کور و کبود
تسخر و خنده زده بر آینه چون ابلهان
تسخرت بر آینه نبود به روی خود بود
زانک رویت هست تسخرگاه هر روشن روان
آن منافق روی ظلمت جان تسخرکن که خود
جمله سر تا پای تسخر بودهست آن قلتبان
هر کی در خون خود آید دست من چه گو درآ
هر کی او دزدی کند حق است دار و نردبان
هر کی استهزا کند بر خاصگان عشق حق
تیغ قهرش بر سر آید از جلاد قهرمان
ندهدش قهر خدا مهلت که تا یک دم زند
گرچه دارد طاعت اهل زمین و آسمان
عبرت از ابلیس گیرد آنک نسل آدم است
کو به استهزای آدم شد سیه روی قران
تا که بهتانها نهد آن مظلم تاریک دل
خنبک و مسخرگی و افسوس بر صاحب دلان
احمد مرسل به طعن و سخره بوجهل بود
موسی عمران به تسخرهای فرعونی چنان
صبرها کردند تا قهر خدا اندررسید
دود قهر حق برآمدشان ز سقف دودمان
از ملامتهای حسادان جگرها خون شود
درد استهزای ایشان داغها آرد به جان
گر از ایشان درگریزی در مغاره خلوتی
عشق چون چوگانت آرد همچو گوی اندر میان
تا چشاند مر تو را زهری ز هر افسردهای
تا کشاند نزد تو از هر حسودی ارمغان
تا بده است این گوشمال عاشقان بودهست از آنک
در همه وقتی چنین بودهست کار عاشقان
گر تو اندر دین عشقی بر ملامت دل بنه
وز فسوس و تسخر دشمن مکن رو را گران
عاشقی چون روگری دان یا مثل آهنگری
پس سیه باشد هماره چهرههای روگران
بر رخ روگر سیاهی از پی قزغان بود
و آنگهی جمله سیاهی گرد شد بر قازغان
همچنان در عاقبت این روسیاهی عاشقان
جمع گردد بر رخ تسخرکن خنبک زنان
عشق نقشی را حسودان دشمنیها می کنند
خاصه عشق پادشاه نقش ساز کامران
نقش ساز نقش سوز ملک بخش بینظیر
جان فزایی دلربایی خوش پناه دو جهان
خاص خاص سر حق و شمس دین بینظیر
فخر تبریز و خلاصه هستی و نور روان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل کسانی را که اهل دل و عاشقانِ حق را ریشخند میکنند نکوهش میکند و میگوید ریشخندِ آنان مانندِ خندیدن به آینه است و در حقیقت زشتیِ خودشان را نشان میدهد. با یادِ ابلیس، ابوجهل و فرعون یادآوری میکند که قهرِ خدا سرانجام به مسخرهکنندگان میرسد. سپس عاشق را به صبر بر سرزنش فرا میخواند و با تمثیلِ مسگر و دیگ میگوید روسیاهیِ عاشقان در پایان بر چهرهٔ طعنهزنان مینشیند، و غزل را با ستایشِ شمس تبریزی به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: ای کسی که ریشخندت بر بزرگان و گردنکشانِ راه حق، گردنِ خودت را زده و نابودت کرده است؛ ای که جانت از غبارِ حرصِ نان سیاهیِ بر سیاهی شده است.
هوش مصنوعی: ای که در آینه چهرهٔ خودت را کور و کبود دیدی و مانند نادانان به آینه خندیدی و آن را مسخره کردی.
هوش مصنوعی: ریشخندِ تو در حقیقت به آینه نیست، به چهرهٔ خودت است؛ زیرا چهرهٔ تو مایهٔ خندهٔ هر روشندلی است. مقصود آن است که عیبجویی از مردان حق، نمایاندنِ زشتیِ خود است.
هوش مصنوعی: آن دورویِ تاریکجانِ مسخرهگر، خودش از سر تا پا مایهٔ مسخره است، آن بیغیرتِ پست.
هوش مصنوعی: هر که خودش به پای خود به سوی کشتهشدن بیاید، گناهِ دست من چیست؟ بگو بیا؛ هر که دزدی کند، دار و نردبانِ دار سزای اوست.
هوش مصنوعی: هر کس برگزیدگانِ عشقِ خدا را مسخره کند، شمشیرِ قهرِ الهی از دستِ جلادِ نیرومندِ قهر بر سرش فرود میآید.
هوش مصنوعی: قهرِ خدا به او حتی یک نفس فرصت نمیدهد، هرچند به اندازهٔ همهٔ اهل زمین و آسمان عبادت کرده باشد.
هوش مصنوعی: آن که از نسلِ آدم است باید از ابلیس عبرت بگیرد که به سببِ ریشخندِ آدم برای همیشه و در همهٔ روزگاران روسیاه شد.
هوش مصنوعی: آن ستمگرِ سیاهدل تهمت میزند و بر اهل دل بشکن میزند، مسخرگی میکند و آنان را ریشخند میکند.
هوش مصنوعی: پیامبر اسلام آماجِ طعنه و ریشخندِ ابوجهل بود و موسی پسر عمران نیز به همین گونه آماجِ ریشخندهای فرعون.
هوش مصنوعی: آن پیامبران صبر کردند تا قهرِ خدا رسید و دودِ خشمِ حق از سقفِ خاندانِ ریشخندکنندگان برخاست و نابودشان کرد.
هوش مصنوعی: از سرزنشهای حسودان دلها خون میشود و دردِ ریشخندشان بر جان داغ مینهد.
هوش مصنوعی: اگر از دستِ آنان به غاری برای خلوت پناه ببری، عشق مانند چوگان تو را چون گوی دوباره به میانِ میدان و مردم میآورد.
هوش مصنوعی: تا عشق از هر دلمردهای زهری به تو بچشاند و از هر حسودی سوغاتِ آزار به نزد تو بیاورد.
هوش مصنوعی: از روزگارانِ قدیم این گوشمالی نصیبِ عاشقان بوده است، زیرا کارِ عاشقان در همهٔ زمانها همین بوده است.
هوش مصنوعی: اگر در آیینِ عشق هستی، دل به سرزنش بسپار و آن را بپذیر، و از ریشخند و تمسخرِ دشمن روی ترش و گرفته مکن.
هوش مصنوعی: عاشقی را مانندِ کارِ مسگر یا آهنگر بدان؛ پس چهرهٔ مسگران همیشه سیاه است.
هوش مصنوعی: سیاهیِ چهرهٔ مسگر به خاطرِ دیگ است، و سرانجام همهٔ آن سیاهی بر خودِ دیگ جمع میشود.
هوش مصنوعی: به همین گونه، سرانجام این روسیاهیِ عاشقان که از سرزنش بر آنان نشسته، بر چهرهٔ همان ریشخندکنندگانِ بشکنزن گرد میآید.
هوش مصنوعی: حسودان با عشق به هر صورتِ زیبایی دشمنی میکنند، بهویژه با عشقِ آن پادشاهِ کامروایی که خودْ صورتآفرین است.
هوش مصنوعی: آن معشوق که صورت میسازد و صورت میسوزاند، فرمانروایی میبخشد و همتا ندارد، جان را میافزاید و دل را میرباید و پناهگاهِ خوشِ هر دو جهان است.
هوش مصنوعی: او برگزیدهترینِ رازدارانِ حق است، شمسالدینِ بیهمتا، مایهٔ افتخارِ تبریز، چکیدهٔ هستی و نورِ جان.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
خواسته تاراج گشته، سر نهاده بر زیان
لشکرت همواره یافه، چون رمهٔ رفته شبان
چیست آن آبی چو آتش و آهنی چون پرنیان
بیروان تن پیکری پاکیزه چون بیتنْ روان
گر بجنبانیش آب است، ار بلرزانی درخش
ور بیندازیش تیر است، ار بدو یازی کمان
از خرد آگاه نه در مغز باشد چون خرد
[...]
بس که جستم تا بیابم من از آن دلبر نشان
تا گمان اندر یقین گم شد یقین اندر گمان
تا که میجستم ندیدم تا بدیدم گم شدم
گم شده گم کرده را هرگز کجا یابد نشان
در خیال من نیامد در یقینم هم نبود
[...]
سرو دیدستم که باشد رسته اندر بوستان
بوستان هرگز ندیدیم رسته بر سرو روان
بوستانی ساختی تو برسر سرو سهی
پر گل و پر لاله و پر نرگس و پر ارغوان
ای بهار خوبرویان چند حیلت کرده ای
[...]
خسروا جائی بهمت ساختی، جائی بلند
پر ز خوان خواهی کنونش کرد و خواهی پر سخوان
تیر تو مفتاح شد در کار فتح قلعه ها
تیر تو مومول شد در دیده های دیده بان
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.