بازآمد آستین فشانان
آن دشمن جان و عقل و ایمان
غارتگر صد هزار خانه
ویران کن صد هزار دکان
شورنده صد هزار فتنه
حیرتگه صد هزار حیران
آن دایه عقل و آفت عقل
آن مونس جان و دشمن جان
او عقل سبک کجا رباید
عقلی خواهد چو عقل لقمان
او جان خسیس کی پذیرد
جانی خواهد چو بحر عمان
آمد که خراج ده بیاور
گفتم که چه ده دهی است ویران
طوفان تو شهرها شکست است
یک ده چه زند میان طوفان
گفتا ویران مقام گنج است
ویرانه ماست ای مسلمان
ویرانه به ما ده و برون رو
تشنیع مزن مگو پریشان
ویرانه ز توست چون تو رفتی
معمور شود به عدل سلطان
حیلت مکن و مگو که رفتم
اندر پس در مباش پنهان
چون مرده بساز خویشتن را
تا زنده شوی به روح انسان
گفتی که تو در میان نباشی
آن گفت تو هست عین قرآن
کاری که کنی تو در میان نی
آن کرده حق بود یقین دان
باقی غزل به سر بگوییم
نتوان گفتن به پیش خامان
خاموش که صد هزار فرق است
از گفت زبان و نور فرقان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا بازگشت معشوقِ ویرانگر را وصف میکند که عقل و جان و ایمان را میرباید، اما تنها عقل و جانِ بزرگ را میپسندد. سپس گفتوگویی میآورد: معشوق از عاشق باج ده دل را میخواهد و عاشق از ویرانی آن مینالد، و معشوق پاسخ میدهد که گنج در ویرانه است و ویرانی از خودِ عاشق است. نتیجه آن است که سالک باید بهراستی از خود بمیرد تا گفتار و کردارش کار حق شود، و غزل با دعوت به خاموشی و بیان ناپذیری این راز پیش ناپختگان پایان مییابد.
هوش مصنوعی: آن معشوقی که دشمن جان و عقل و ایمان است، دامنافشان و شادمان بازگشت. «آستینفشاندن» نشانهٔ رقص و سرخوشی و بیاعتنایی به دنیاست.
هوش مصنوعی: او صد هزار خانه را غارت میکند و صد هزار دکان را ویران میسازد؛ یعنی دلبستگیها و کسبوکار دنیایی عاشقان را بر هم میزند.
هوش مصنوعی: او برانگیزندهٔ صد هزار آشوب است و صد هزار سرگشته در او حیران ماندهاند.
هوش مصنوعی: او هم پرورندهٔ عقل است و هم آفت آن؛ هم همدم جان است و هم دشمن جان.
هوش مصنوعی: او عقل سبک و ناچیز را نمیرباید، بلکه عقلی سنگین و حکیمانه مانند عقل لقمان را میخواهد.
هوش مصنوعی: او جان پست و حقیر را نمیپذیرد، بلکه جانی بزرگ و بیکران مانند دریای عمان میخواهد.
هوش مصنوعی: معشوق آمد و گفت باج این ده را بپرداز. گفتم این ده خود ویرانه است، چه باجی دارد؟
هوش مصنوعی: به او گفتم: طوفان عشق تو شهرها را ویران کرده است، یک ده در برابر چنین طوفانی چه میتواند بکند؟
هوش مصنوعی: معشوق گفت: گنج در ویرانه جای دارد. ای مسلمان، این ویرانه از آن ماست.
هوش مصنوعی: معشوق ادامه داد: ویرانه را به ما بسپار و خودت بیرون برو. بدگویی و گلایه نکن و سخن آشفته مگو.
هوش مصنوعی: ویرانی این جا از وجود توست؛ وقتی تو بیرون بروی، به عدل سلطان آباد میشود. یعنی با فانی شدن خودی سالک، دلش به دست حق آباد میگردد.
هوش مصنوعی: نیرنگ نزن و نگو که بیرون رفتم، در حالی که پشت در پنهان ماندهای؛ یعنی ادعای ترک خود کافی نیست و باید بهراستی از خود رها شد.
هوش مصنوعی: خود را مانند مرده کن و از خواستههای نفس بمیر تا به روح حقیقی انسانی زنده شوی؛ اشاره به «مرگ پیش از مرگ».
هوش مصنوعی: اگر چنان شوی که خودت در میان نباشی، سخنی که میگویی عین سخن حق و قرآن خواهد بود.
هوش مصنوعی: کاری که بکنی در حالی که خودی تو در میان نیست، بیگمان کار خداست؛ اشاره به آیهٔ «و ما رمیت اذ رمیت».
هوش مصنوعی: بقیهٔ غزل را در نهان و از راه دل میگوییم؛ این سخن را نمیتوان پیش ناپختگان گفت.
هوش مصنوعی: خاموش باش، زیرا میان سخن زبان و نور قرآن و حقیقت فرق بسیار است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بر جانور و نبات و ارکان
سالار که کردت ای سخندان؟
وز خاک سیه برون که آورد
این نعمت بیکران و الوان؟
خوانی است زمین پر ز نعمت
[...]
آبان روز است روز آبان
خرم گردان به آب رز جان
بنشین به نشاط و دوستان را
ای دوست به عز و ناز بنشان
تا باده خوریم و شاد باشیم
[...]
آدینه و صبح و عید قربان
فرخنده گشاد هر سه یزدان
بر ناصر دین و تاج ملت
شاه عجم و پناه ایران
سنجر که نهیب خنجر او
[...]
دین را حرمیست در خراسان
دشوار ترا به محشر آسان
از معجزههای شرع احمد
از حجتهای دین یزدان
همواره رهش مسیر حاجت
[...]
ای روی تو آفتاب تابان
بردی دل و نیست بر تو تاوان
تو آفت جانی و جهانی
نام تو نهادهاند جانان
چون عهد تو پشت من شکسته
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.