چون نگاه از بس به ذوق جلوه همدوشیم ما
یک مژه تا وا شود، صد دشت آغوشیم ما
حیرت ما از درشتیهای وضع عالم است
دهر تا کهسار شد آیینه میجوشیم ما
شمع فانوس حباب از ما منور کردهاند
روشنی داریم چندانی که خاموشیم ما
چشمبند غفلت هستی تماشاکردنیست
دهر شور محشر است و پنبه در گوشیم ما
ساز تشویش عدم از هستی ما میدمد
عافیت بیاضطرابی نیست، تا هوشیم ما
شعله گر دارد مقام عافیت خاکستر است
به که طاقتها به دست عجز بفروشیم ما
آمد و رفت نفس، پُر بیسبب افتاده است
کیست تا فهمد که از بهر چه میکوشیم ما؟
زندگی تنها وبال ما نشد ز اقبال عجز
نیستی هم بار تکلیف است تا دوشیم ما
احتیاط ظاهر امواج، عجز باطن است
بسکه میبالد شکست دل، زره پوشیم ما
راه مقصد جز به سعی ناله نتوان کرد طی
چون جرس، بیدرد هم ای کاش بخروشیم ما
چون نگه، صد مدعا از عجز ما بیپرده است
نیست فریادی به این شوخی که خاموشیم ما
یاد ما بیدل! وداعِ وهمِ هستی کردن است
تا خیالی در نظر داری، فراموشیم ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی دربارهٔ حیرت، ناتوانی و بیهودگی هستیِ فردی است. شاعر با تصویرهای نگاه، آینه، حباب، شعله و جرس نشان میدهد که آرامش و روشنی در خاموشی و فنا است و هستی جز اضطراب و تکلیف نیست. در پایان میگوید یاد حقیقی «ما» تنها با وداع با پندار هستی ممکن است و تا خیالی در ذهن باشد، آن یاد فراموش شده است.
هوش مصنوعی: ما مانند نگاه، از شدت شوق دیدار جلوهٔ معشوق با آن همراه و همدوشیم؛ همین که مژهای باز شود، به وسعت صد دشت آغوش میگشاییم.
هوش مصنوعی: حیرت ما از ناهمواری و خشونت اوضاع جهان است. هر جا روزگار سخت و سنگین چون کوه شود، ما چون آینه از حیرت میجوشیم و پدید میآییم.
هوش مصنوعی: شمع درون فانوسِ حباب را از وجود ما روشن کردهاند. روشنی ما تنها به اندازهٔ خاموشی ماست؛ یعنی نور ما در سکوت و نیستی است، همانگونه که حباب با ترکیدن به اصل خود میرسد.
هوش مصنوعی: پردهای که غفلتِ هستی بر چشم ما بسته، خود دیدنی و شگفت است. جهان پر از غوغای قیامت است و ما پنبه در گوش گذاشتهایم و چیزی نمیشنویم.
هوش مصنوعی: نوای پریشانیِ نیستی از همین هستی ما برمیخیزد. تا هوشیار و دارای وجودیم، آسودگی بیاضطراب برای ما ممکن نیست.
هوش مصنوعی: اگر شعله جایگاه آرامشی داشته باشد، آن خاکستر شدن است. پس بهتر است توان و نیروی خود را به ناتوانی و فروتنی بفروشیم تا به آرامش برسیم.
هوش مصنوعی: رفتوآمد نفس سخت بیدلیل و بیهوده افتاده است. کیست که بفهمد ما برای چه اینهمه تلاش میکنیم؟
هوش مصنوعی: از بخت ناتوانی، تنها زندگی بار سنگین ما نشد. تا وقتی دوشی داریم، نیستی نیز باری از تکلیف است که باید بکشیم.
هوش مصنوعی: خودنگهداری ظاهری موجها نشانهٔ ناتوانی درونی آنهاست. ما نیز چون موج زره پوشیدهایم، زیرا شکستگی دلمان پیوسته افزون میشود و زره ظاهر پوشش این شکست است.
هوش مصنوعی: راه رسیدن به مقصود جز با کوشش ناله پیموده نمیشود. ای کاش ما نیز مانند زنگ کاروان، حتی بیدرد، بانگ برآوریم.
هوش مصنوعی: مانند نگاه، صد خواسته از ناتوانی ما آشکار و بیپرده است. هیچ فریادی به رسایی و گستاخی خاموشی ما نیست.
هوش مصنوعی: بیدل به خود میگوید: یاد کردن از ما یعنی ترک پندار هستی. تا خیالی در نظر داری، ما را فراموش کردهای.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
گر به ظاهر چون لب پیمانه خاموشیم ما
از ته دل چون خم سربسته در جوشیم ما
گر در آن محراب ابرو نیست ما را راه حرف
از دعاگویان آن صبح بناگوشیم ما
از نسیمی می شود بنیاد ما زیر و زبر
[...]
با بد و نیک جهان از بسکه همدوشیم ما
سرمه را چشمیم و حرف سخت را گوشیم ما
عقده ایی در هر خم زلفی که باشد شانه ایم
کاکلی هر جا پریشان می شود دوشیم ما
قامت ما خم شده و فکر کنار از سر نرفت
[...]
حیرتیم اما به وحشتها هماغوشیم ما
همچوشبنم با نسیم صبح همدوشیم ما
هستی موهوم مایک لبگشودن بیش نیست
چونحباب از خجلت اظهار خاموشیم ما
شور این دریا فسون اضطراب ما نشد
[...]
دل پر از افغان و ظاهر خالی از جوشیم ما
از سخن لبریز و از گفتار خاموشیم ما
تا به بر گیریم هر دم تیر تقدیر تو را
جمله اعضا چون کمان پیوسته آغوشیم ما
چون تن آیینه پنهان در لباس جوهریم
[...]
بس که چون عنقا ز خاطرها فراموشیم ما
گر جهان از ما نپوشد چشم میپوشیم ما!
جوش شکر در نی آخر میکند منع صدا
از کمال شهد مضمون گرچه خاموشیم ما!
از زمین تا آسمان گر مشتری جوشد ولیک
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.