رو چشم جان را برگشا در بیدلان اندرنگر
قومی چو دل زیر و زبر قومی چو جان بیپا و سر
بیکسب و بیکوشش همه چون دیگ در جوشش همه
بیپرده و پوشش همه دل پیش حکمش چون سپر
از باغ و گل دلشادتر وز سرو هم آزادتر
وز عقل و دانش رادتر وز آب حیوان پاکتر
چون ذرهها اندر هوا خورشید ایشان را قبا
بر آب و گل بنهاده پا وز عین دل برکرده سر
در موج دریاهای خون بگذشته بر بالای خون
وز موج وز غوغای خون دامانشان ناگشته تر
در خار لیکن همچو گل در حبس ولیکن همچو مل
در آب و گل لیکن چو دل در شب ولیکن چو سحر
باری تو از ارواحشان وز باده و اقداحشان
مستی خوشی از راحشان فارغ شده از خیر و شر
بس کن که هر مرغ ای پسر خود کی خورد انجیر تر
شد طعمه طوطی شکر وان زاغ را چیزی دگر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا مخاطب را فرا میخواند که با چشم جان به عاشقان بیدل بنگرد و آنان را وصف میکند: بیتلاش در جوشاند، تسلیم حکم حقاند، از دریاهای خون گذشتهاند و دامنشان تر نشده و در عین گرفتاری در خاک و شب، مانند گل و شراب و سحرند. سپس مخاطب را تشویق میکند که از شراب و مستی آنان بهرهای بگیرد. در پایان سخن را کوتاه میکند، زیرا هر کس شایستهٔ این خوراک معنوی نیست؛ شکر نصیب طوطی است و زاغ را خوراک دیگری است.
هوش مصنوعی: برو و چشم جانت را باز کن و به عاشقانِ دلباخته بنگر؛ گروهی مانند دل زیر و رو و دگرگوناند و گروهی مانند جان، بیسر و پا و رها از قید تن.
هوش مصنوعی: همهٔ آنان بیآنکه کسب و تلاشی کرده باشند، مانند دیگ در جوش و خروشاند؛ هیچ پرده و پوششی ندارند و دلشان را مانند سپر در برابر فرمان و حکم الهی گرفتهاند و تسلیم آناند.
هوش مصنوعی: آنان از باغ و گل شادمانترند، از سرو آزادهترند، از عقل و دانش بخشندهترند و از آب حیات پاکترند.
هوش مصنوعی: آنان مانند ذرهها در هوا معلق و رقصاناند و خورشید جامهٔ آنان است؛ پا بر عالم آب و گل (جسم) نهادهاند و از چشمهٔ دل سر برآوردهاند.
هوش مصنوعی: از میان موج دریاهای خون، یعنی رنجها و بلاهای عشق، از روی خون گذشتهاند و با این همه، دامنشان از آن موج و آشوب خون تر نشده است.
هوش مصنوعی: در میان خار هستند اما مانند گلاند، در حبساند اما مانند شراب که در خم زندانی است و میجوشد؛ در جسم خاکیاند اما مانند دلاند، در شباند اما مانند سحر روشنیبخشاند.
هوش مصنوعی: دستکم تو از جانهای آنان و از باده و جامهایشان، مستیای خوش از شرابشان بگیر و از نیک و بد فارغ شو.
هوش مصنوعی: بس کن، ای پسر؛ هر پرندهای انجیر تازه نمیخورد؛ شکر خوراک طوطی است و زاغ خوراک دیگری دارد. یعنی هر کسی لایق دریافت این معانی نیست و هر کس به اندازهٔ ظرفیتش بهره میبرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
چشم تو خورشید و قمر گنج تو پر در و گهر
جود تو هنگام سحر هم بر خضر هم بر شجر
ای یوسف حسن و کشی خورشید خوی خوش سیر
از سر برون کن سرکشی امروز با ما باده خور
زین بادهٔ چون ارغوان پر کن سبک رطل گران
با ما خور ای جان جهان با ما خور ای بدر پدر
ای خوش لب شیرین زبان خوش خوش در آ اندر میان
[...]
خط نگار ترک من چون طوق قمری بر قمر
یا چون قطار مور بر گرد قمر بسته کمر
وان زلف پرچین و شکن خمیده چون پشت شمن
بر روی آن سرو چمن ژولیده مو افروز بر
خط بدیع آیین او وان زلف مشک آگین او
[...]
افدیک یا خیر البشر، ای تاج عالم بلکه سر
چونت فتاد اینجا گذر، این المقام ایش الخبر
چون گفت شرعت طرقوا، شاها بمیدان شو زکو
از دوستان بربای کاو، از دشمنان بردار سر
نو کن روش را داستان، بشکن طلسم باستان
[...]
ای شاهد سیمین ذقن درده شرابی همچو زر
تا سینهها روشن شود افزون شود نور نظر
کوری هشیاران ده آن جام سلطانی بده
تا جسم گردد همچو جان تا شب شود همچون سحر
چون خواب را درهم زدی درده شراب ایزدی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.