مگر شبلی چو شمعی سر بسر سوز
به راهِ بادیه میرفت یک روز
جوانی دید همچون شمعِ مجلس
بهدست آورده شاخی چند نرگس
قصَب بر سر یکی نعلین در پای
خرامان با لباسی مجلسآرای
قدم میزد به زیبایی و نازی
چو کبکی کاو بوَد ایمن ز بازی
بر او رفت شبلی از سر مهر
بدو گفت ای جوانِ مشتریچهر
چنین گرم از کجا رفتی چنین شاد؟
جوان ماهرو گفتش ز بغداد
برون رفتم از آنجا صبحگاهی
کنون در پیش دارم سخت راهی
دو ساعت بود از بُنگاه رفته
برآمد پنج روز از راه رفته
چو شد القصّه شبلی تا حرمگاه
یکی را دید مست افتاده در راه
سته گشته ضعیف و ناتوان هم
دلش رفته ز دست و بیمِ جان هم
حکایت کرد شبلی نزد یاران
که چون دید او مرا آهسته نالان
مرا از پیشِ کعبه داد آواز
که ای بوبکر میدانی مرا باز؟
من آن نازکتنِ تازهجوانم
که دیدی در فلان جایی چنانم
مرا با صد هزاران ناز و اعزاز
به پیش خویش خواند و کرد دَر باز
بههر ساعت مرا گنجی دگر داد
بههر دم آنچه جستم بیشتر داد
کنون چون آمدم با خود بهیکبار
بگردانید بر فرقم چو پرگار
دلم خون کرد و آتش در من انداخت
ز صحن گلشنم در گلخن انداخت
به بیماری و فقرم مبتلا کرد
ز گردونم بهیک ساعت جدا کرد
نه دل ماند و نه دنیا و نه دینم
چنین کهامروز میبینی چنینم
ازو پرسید شبلی کای جوانمرد
چنین کت امر میآید چنان گرد
جوابش داد کای شیخ یگانه
کهرا این برگ باشد جاودانه؟
نمیدانم منِ مست این معمّا
که میگوید تو باشی جمله یا ما
ازان میسوزم و زان میگدازم
که مویی در نمیگنجد چه سازم
تو خود در پیشِ چشم خود نشستی
ز پیش چشم خود برخیز و رستی
فرستادند بهرِ سودت اینجا
ندیدم سود جز نابودت اینجا
چو بهره از همه چیزیت هیچ است
همه قسمت ز چندین پیچپیچ است
اگر تو ره روی عمری بسوزی
که جز هیچت نخواهد بود روزی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شبلی در بیابان جوانی آراسته و شاد را میبیند که در دو ساعت راهی را پیموده که او در پنج روز رفته است. بعد در حرم همان جوان را بیمار و درمانده مییابد که میگوید خداوند نخست او را با نعمت و ناز نواخت و چون به خود نگریست، از گلشن به گلخن افکند. شبلی او را به تسلیم فرامیخواند، اما جوان از راز «یا تو یا ما» میگوید که جایی برای هستی خود باقی نمیگذارد. پایان سخن این است که حاصل راه، نیست شدن و برخاستن از خود است.
هوش مصنوعی: روزی شبلی که مانند شمع سراپا در سوز عشق بود، در راه بیابان میرفت.
هوش مصنوعی: جوانی را دید که مانند شمع مجلس درخشان و زیبا بود و چند شاخه نرگس در دست داشت.
هوش مصنوعی: دستاری از پارچهٔ نازک کتان بر سر و نعلینی در پا داشت و با جامهای آراسته و درخور مجلس، با ناز راه میرفت.
هوش مصنوعی: با زیبایی و ناز گام برمیداشت، مانند کبکی که از حملهٔ باز در امان است و با آسودگی میخرامد.
هوش مصنوعی: شبلی با مهربانی نزد او رفت و گفت: ای جوانِ زیبارو که چهرهات چون ستارهٔ مشتری درخشان است.
هوش مصنوعی: پرسید: از کجا با این شور و شادی آمدهای؟ جوان ماهرو پاسخ داد: از بغداد.
هوش مصنوعی: گفت: صبح امروز از آنجا بیرون آمدم و اکنون راهی بسیار سخت در پیش دارم.
هوش مصنوعی: جوان فقط دو ساعت بود که از خانه و منزلش بیرون آمده بود، در حالی که شبلی پنج روز بود که در راه بود؛ یعنی جوان به شکلی شگفت این راه را پیموده بود.
هوش مصنوعی: خلاصه، وقتی شبلی به حرم رسید، کسی را دید که بیخود و از پا افتاده در راه افتاده بود.
هوش مصنوعی: آن کس خسته و رنجور و ناتوان شده بود؛ دل از دست داده بود و بیم جانش هم میرفت.
هوش مصنوعی: شبلی برای یارانش تعریف کرد که آن مرد وقتی مرا دید، آهسته ناله میکرد.
هوش مصنوعی: از کنار کعبه مرا صدا زد و گفت: ای ابوبکر، آیا مرا باز میشناسی؟
هوش مصنوعی: من همان جوانِ نازکاندام و تازهرویی هستم که در فلان جا با آن حال و شکوه دیدی.
هوش مصنوعی: خداوند مرا با ناز و احترام فراوان نزد خود خواند و در لطفش را به رویم گشود.
هوش مصنوعی: هر ساعت گنجی تازه به من بخشید و هر لحظه بیش از آنچه میخواستم عطا کرد.
هوش مصنوعی: اما اکنون که ناگهان به خود آمدم و خود را دیدم، مرا مانند پرگار بر سر چرخاند و سرگشته کرد.
هوش مصنوعی: دلم را پرخون کرد و در من آتش انداخت و مرا از میان گلزار به آتشخانهٔ حمام افکند.
هوش مصنوعی: مرا به بیماری و فقر گرفتار کرد و در یک ساعت از آن مقام بلند و آسمانی جدا ساخت.
هوش مصنوعی: نه دلی برایم ماند، نه دنیا و نه دین؛ همینگونه هستم که امروز میبینی.
هوش مصنوعی: شبلی از او پرسید: ای جوانمرد، هرگونه که فرمان او به تو میرسد، همانگونه بگرد و تسلیم باش.
هوش مصنوعی: جوان پاسخ داد: ای شیخ یگانه، چه کسی چنین توان و سرمایهای را برای همیشه دارد؟
هوش مصنوعی: من مست و بیخود این معما را نمیفهمم که او میگوید: یا همه تو باشی یا همه ما؛ یعنی دو هستی با هم نمیگنجد.
هوش مصنوعی: از این میسوزم و آب میشوم که میان من و او حتی به اندازهٔ مویی جا نیست؛ نمیدانم چه کنم.
هوش مصنوعی: تو خودت مانع دیدن خودت شدهای و پیش چشمت نشستهای؛ از پیش چشم خود برخیز تا رهایی یابی.
هوش مصنوعی: تو را برای سودی به این جهان فرستادند، اما سودی جز نیست شدنت در اینجا ندیدم.
هوش مصنوعی: چون بهرهٔ تو از همه چیز هیچ است، همهٔ سهم تو از این همه پیچ و تاب و گرفتاری است.
هوش مصنوعی: اگر رهرو این راه باشی، عمری میسوزی، زیرا روزی و نصیبت جز هیچ نخواهد بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.