هر کآتش من دارد او خرقه ز من دارد
زخمی چو حسینستش جامی چو حسن دارد
نفس ار چه که زاهد شد او راست نخواهد شد
ور راستیی خواهی آن سرو چمن دارد
جانیست تو را ساده نقش تو از آن زاده
در ساده جان بنگر کان ساده چه تن دارد
آیینه جان را بین هم ساده و هم نقشین
هر دم بت نو سازد گویی که شمن دارد
گه جانب دل باشد گه در غم گل باشد
ماننده آن مردی کز حرص دو زن دارد
کی شاد شود آن شه کز جان نبود آگه
کی ناز کند مرده کز شعر کفن دارد
میخاید چون اشتر یعنی که دهانم پر
خاییدن بیلقمه تصدیق ذقن دارد
مردانه تو مجنون شو و اندر لگن خون شو
گه ماده و گه نر نی کان شیوه زغن دارد
چون موسی رخ زردش توبه مکن از دردش
تا یار نعم گوید گر گفتن لن دارد
چون مست نعم گشتی بیغصه و غم گشتی
پس مست کجا داند کاین چرخ سخن دارد
گر چشمه بود دلکش دارد دهنت را خوش
لیکن همه گوهرها دریای عدن دارد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل عاشق حقیقی را کسی میداند که آتش عشق و بلاکشی شهیدانه دارد. او نفس زاهدنما و جان دودل را که میان دل و گِل سرگردان است نکوهش میکند و ادعای پوچ را به نشخوار بیلقمهٔ شتر مانند میکند. سپس به جانبازی مردانه و پافشاری در طلب فرا میخواند، مانند موسی که «لن ترانی» شنید. در پایان میگوید چشمههای کوچک خوشاند، اما گوهر اصلی در دریاست.
هوش مصنوعی: هر کس آتش عشق مرا در خود دارد، خرقهٔ درویشی و نسبت معنویاش از من است. چنین کسی مانند امام حسین زخم شهادت دارد و مانند امام حسن جام زهر نوشیده است؛ یعنی عاشق حقیقی بلاکش و جانباز است.
هوش مصنوعی: نفس اماره هرچند ظاهراً زاهد شود، به راستی و درستی نمیرسد. اگر راستی و استواری میخواهی، آن را در سرو چمن، یعنی معشوق راستقامت یا انسان کامل، بجوی.
هوش مصنوعی: تو جانی ساده و بینقش داری و همهٔ نقش و صورت تو از همان جان پدید آمده است. در آن جان ساده دقیق بنگر که چه پیکر و صورتی از آن ساخته شده است.
هوش مصنوعی: جان مانند آینه است؛ هم ساده و بینقش است و هم نقشها را در خود نشان میدهد. هر لحظه بتی و صورتی تازه میسازد، گویی بتپرستی در خود دارد.
هوش مصنوعی: این جان گاهی رو به دل و عالم معنا دارد و گاهی گرفتار غم تن و خاک است؛ مانند مردی که از روی حرص دو زن گرفته و میان آن دو سرگردان است.
هوش مصنوعی: پادشاهی که از جان خود آگاه نیست چگونه شاد میشود؟ و مردهای که کفنش از ابریشم است چه نازی میتواند بکند؟ یعنی شکوه ظاهری بیآگاهی و زندگی جان ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: مدعی مانند شتر نشخوار میکند تا نشان دهد دهانش پر است. اما جویدن بیلقمه فقط چانه را میجنباند و نشانهٔ سیری نیست؛ یعنی ادعای بیحقیقت است.
هوش مصنوعی: مردانه دیوانهٔ عشق شو و در تشت خون، یعنی در جانبازی، غرق شو. دوچهره نباش که گاه ماده و گاه نر باشی؛ این رفتار زغن است که به گمان قدما هر سال جنسش دگرگون میشود.
هوش مصنوعی: مانند موسی که رخسارش از شوق دیدار زرد شد، از درد عشق توبه مکن. حتی اگر یار «لن ترانی» یعنی «هرگز مرا نخواهی دید» بگوید، پافشاری کن تا سرانجام «آری» بگوید.
هوش مصنوعی: وقتی از «آری» گفتن یار مست شدی، غم و غصه از تو دور میشود. آنگاه مست نمیفهمد که این فلک چه سخن و حکمی دارد، چون از حساب چرخ و تقدیر آن بیپروا میشود.
هوش مصنوعی: چشمه اگر دلکش باشد کام تو را خوش میکند، اما همهٔ گوهرها در دریای عدن است. یعنی لذتهای اندک خوباند، ولی گنج حقیقی در دریای حق یا وجود معشوق است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بیت ۶،مصرع۲،شعر،به فتح،ش،باید باشد
هرک آتش من دارد او خرقه ز من دارد
زخمی چو حسینستش جامی چو حسن دارد
غم نیست اگر ماهش افتاد در این چاهش
زیرا رسن زلفش در دست رسن دارد
نفس ار چه که زاهد شد او راست نخواهد شد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.