ای گشته نهان از همه از بس که عیانی
دیده ز تو بینا و تو از دیده نهانی
گر من طلبم دولت وصلت نتوانم
گر تو بنمایی رخ خویشم بتوانی
شد در سر کار تو همه مایهٔ عمرم
آخر تو چه چیزی که نه سودی نه زیانی
یک چند در اندیشهٔ روی تو نشستم
معلوم نشد خود که چه چیزی به چه مانی
ای جان و جهان نیست به هر جان و جهان هیچ
آخر تو کدامی که نه جانی نه جهانی
دل گفت که جانی و خرد گفت جهانی
چون نیک بدیدم تو نه اینی و نه آنی
تبدیل نداری که توان خواند جهانت
تغییر نداری که توان گفت که جانی
عطار عیان است که محتاج بیان است
گر اهل عیانی به چه در بند عیانی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی خطاب به معشوق ازلی، یعنی خداوند، است. شاعر میگوید خدا از شدت پیدایی پنهان است و جز به خواست خودش دیده نمیشود. دل او را جان و عقل او را جهان میخوانند، اما او از هر دو و از هر تغییر و تشبیهی برتر است. در پایان عطار به خود نهیب میزند که امر آشکار نیازی به بیان ندارد و اهل شهود باید از گفتن بگذرد.
هوش مصنوعی: ای خدایی که از بس آشکار و پیدایی، از همه پنهان ماندهای. چشم به نور تو بینا میشود، اما تو از چشم پنهانی.
هوش مصنوعی: اگر من با تلاش خود نعمت وصال تو را بخواهم، به آن نمیرسم. اما اگر تو بخواهی، میتوانی روی خود را به من نشان دهی.
هوش مصنوعی: همهٔ سرمایهٔ عمرم در راه تو صرف شد. آخر تو چه هستی که نه سود به حساب میآیی و نه زیان؟ یعنی تو از معیارهای دادوستد بیرونی.
هوش مصنوعی: مدتی در اندیشهٔ روی تو نشستم، ولی معلوم نشد که تو چه هستی و به چه چیزی شباهت داری.
هوش مصنوعی: ای که جان و جهان منی، در هیچ جان و جهانی چیزی همانند تو نیست. آخر تو کدامی که نه جانی و نه جهان؟
هوش مصنوعی: دل گفت تو جانی و عقل گفت تو جهانی. اما وقتی خوب نگریستم، دیدم نه این هستی و نه آن.
هوش مصنوعی: تو دگرگونی نمیپذیری که بتوان تو را جهان نامید، و تغییر حال نداری که بتوان گفت جانی. جهان و جان هر دو دگرگون میشوند و تو از این دگرگونی برکناری.
هوش مصنوعی: ای عطار، آیا چیزی که آشکار است نیازی به شرح و بیان دارد؟ اگر اهل دیدار و شهود هستی، چرا هنوز در بند سخن گفتن از آن آشکاری ماندهای؟ پس باید از گفتن دست کشید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گویم ز دل خویش دهانت کنم ای دوست
گوید نتوان کرد ز یک نقطه دهانی
گویم ز تن خویش میانت کنم ای ماه
گوید نتوان ساخت ز یک موی میانی
ای دوست به صدگونه بگردی به زمانی
گه خوش سخنی گیری و گه تلخ زبانی
چون ناز کنی ناز ترا نیست قیاسی
چون خشم کنی خشم ترا نیست کرانی
مانند میان تو و همچون دهن تو
[...]
روزی که تو آن زلف پر از مشک فشانی
ما را ندهد هیچ کس از مشگ نشانی
زلف تو شکنج است و تو بازش چه شکنجی
جعد تو فشانده است تو بازش چه فشانی
گاه این ز بر سیم کند غالیه سائی
[...]
در کف دو زبانیست مرا بسته دهانی
گوید چو فصیحان صفت بیت زمانی
آن کودک عمری که بود کوژ چو پیری
و آواز برآورده چو آواز جوانی
ترکیب بدیعش ز جماد و حیوانست
[...]
ای ترک زبهر تو دلی دارم و جانی
ور هر دو بخواهی به تو بخشم به زمانی
با چون تو بتی زشت بود گر چو منی را
تیمار دلی باشد و اندیشهٔ جانی
از کوچکی ای بت که دهان داری گفتم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.