گنجور

حاشیه‌ها

نادر در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۳:۲۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۱۷:

چقدر زیباست این مصرع:
"محجوب بود چشمی کو جمله سبب بیند"
و در جایی دیگر فرموده است:
مسبب سبب این جا در سبب بربست
تو آن ببین که سبب می‌کشد ز بی‌سببی ..

نادر در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۵۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۱۰:

این غزل را تقدیم می کنم به دوستان و سروران ارجمند:
خویش نظاره می کنی، محو شو در خیال من
عاشق خویش گشته ای، غرق شو در وصال من
جهل بوَد زوال تو، تیره کند زلال تو
زخم زند نهال تو، جهد شو در سئوالِ من
سوز و گداز شو ز تب، شعله شو در زغالِ شب
یکّه شو از همه نَسَب، بدر شو ای هلالِ من
تازه به تازه صد تله، مادر دهر حامله
زین تله ها گذر بنه، تا که رسی به حالِ من
هیچ نبوده ام جدا، چون شده ای به هر سرا
من همه هستی و بقا، تو ز من و مَآلِ من!
با من و لیک بی خبر، بی تو کجا منم دگر؟
سایه نئی تو درنگر، آنِ تو شد جمالِ من
از همه خواهش و طمع، می گذر از رهِ ورع
آمده ای چو مجتمع، تو من و نی مثالِ من
در بگشودمت حرم، پا نزده در آن قدم
غم مخوری ز هر عدم، خوش بِجَهی غزالِ من
از پیِ ساغری دگر، نادر گشت خون جگر
ریز شرابِ کهنه تر، نوش کند حلالِ من ..

روفیا در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۳۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹:

ابروی دلدار کجاست
Where is eye brow of beloved
In persian lyric literature showing eye brow has a special function!
Beloved never dicloses any part of her existence for strangers or the ones who are not her targets ,
When she discloses a small part of herself for someone,
It means she has a kind of interest to that specific person !
Hafez means if she is iterested to me ,
So where is her eye brow?

نادر در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۲۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۱۰:

روفیای عزیز ، با سپاس از توضیحات بسیار دلنشین شما، شاید "مکتب عشق" کلمه ی مناسب تری باشه برای این دیدگاه ...

روفیا در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۱۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹:

دل ز ما گوشه گرفت
It means my heart is upset '
My heart went to a corner as it felt it is not confident but a stranger

روفیا در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۱۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹:

آن سلسله مشکین کو
Means where is that perfumed chain
Selsele means chain
It is a metaphor for hair of beloved
Hair of beloved looks like a chain because it pulls the lover wherever it wants

میترا در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۰۶ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۱۱۸ - قصهٔ اهل سبا و حماقت ایشان و اثر ناکردن نصیحت انبیا در احمقان:

دوست عزیز تبکم از توضیحات بی اندازه عالی و مفید شما سپاسگزارم - واقعا برای من شخصا این توضیحات عالی بود و واقعا چقدر وضعیت کور و کر و برهنه ای که ازدیدن نزدیک عاجزند و تصور می کنند از دور آگاهند و نیز شدت توهماتشان در مواجهه با جهان - درباره خودم شخصا صادق است - دردی و حماقتی بزرگتر از این توهم دانایی و عمل و حرکت کردن براین اساس نیست - بدبختانه چنانکه باید خطرش را درک نمی کنم با آنکه نسبت به آن در خودم آگاهم...

روفیا در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۰۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹:

عقل دیوانه شد :
Means wisdom turned crazy
In fact means wisdom's gone

سعید در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۱:۵۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۴:

در آلبوم وصال مستان به آهنگ سازی استاد محسن نفر و آواز حسام الدین سراج اجرا شده. این آلبوم جزو لیست بیپ تونز نیست.

روفیا در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۱:۵۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹:

اشارت دانستن چیزی مانند دانستن زبان رمز است ،مانند حرکات چشم و ابرو یا ادا و اطوار خاص در صورت و بدن که میان دو نفر معنای روشن خاصی دارد !
اهل بشارت یعنی لایق شنیدن خبر خوش .
آنکس است اهل بشارت که اشارت داند
یعنی خبر خوش را به کسی میدهند که زبان رمز می داند .
نکته ها هست بسی محرم اسرار کجاست
یعنی رمز ها و اسرار بسیاری هست ،آن محرم یا خودی یا confident کجاست تا رمز ها را به او بگویند .
می دانید "محرم" یعنی چه ویجی عزیز؟

روفیا در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۰:۵۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹:

هر که آمد به جهان نقش خرابی دارد
در خرابات مپرسید که هشیار کجاست
اینجا جهان به میخانه ای تشبیه شده و آدم ها مانند جام هایی هستند و جان هایی که درون این جام هاست مانند می !
هر که به این میخانه پا گذاشت مست و خراب است چون مانند جام تا گلو از می لبریز است ، در چنین میخانه ای سراغ از هشیار مگیرید .

روفیا در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۰:۴۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹:

درود ویجی گرامی
از اینکه اشعار پارسی می خوانید و لذت می برید راستی دل خوش می شوم .
شب تار همان شب تاریک است .اگر به داستان موسی در bible یا قرآن مراجعه کنید خواهید دید که موسی و عیالش در شب تاریک به نوری بر درخت برخوردند .

عذرا در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۴۵ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۱۲۷ - رفتن قاضی به خانهٔ زن جوحی و حلقه زدن جوحی به خشم بر در و گریختن قاضی در صندوقی الی آخره:

امروز در کلاس مثنوی استاد خواند: فرجه صندوق نو نو مُسکِر است

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۱۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۹:

https://rezasaghy.blogfa.com/

 

خوشاشیرازووضع بی مثالش

خداوندا نگهدار از زوالـش

شیراز شهر گل وبلبل ومهدشعروادب، مشاهیر وشاعران خوش ذوق وخوش طبع زیادی،به جامعه ی فرهنگ وشعر وسخن ایران هدیه داده ودرغنی سازی ،توسعه وسرافرازی فرهنگ وادب پارسی ایرانی،مشارکت جدّی،چشمگیر واعجاب برانگیز داشته است. کوروش،حضرت حافظ،سعدی ،خواجوی کرمانی ، باباکوهی وبسیاری دیگر ازمشاهیر ادبی که هرکدام به تنهایی می توانستند مایه ی اعتلای فرهنگ وغرور یک کشور باشند همچون ستارگانی درخشان درآسمان فرهنگ وادب ایران وجهان می درخشندوافتخاروغرو می آفرینند. حافظ که دراغوش این شهرگل وبلبل چشم به جهان هستی گشوده،رشد ونموّ یافته وبه قلّه غزل سرایی صعودکرده، دراین غزل وچندغزل دیگر،اَدای دین کرده وازویژگیهای خاص وروح پرور ان سخن گفته است.

خوشا : صوت یا شبه جمله است ، چه خوش است ، چه زیباست.

وضع : وضعیت ، موقعیت

زوال :نیستی ، نابودی

معنی بیت:

شیراز و موقعیّت بی مانندش چه قدر زیبا و خیال انگیزاست! خداوندا شیرازرا ازبلایا وزوال ونابودی حفظ کن وتحت حمایت ولطف خویش قرارده.

اگرچه زنده رودآب حیات است

ولی شیرازماازاصفهان به

🌿━━━━━━🌿

ز رکـنـابـاد مـا صد "لـَــوْ حَـشَ الله"

کـه عـمـر خضر مـی‌بـخـشـد زلالـش

رکناباد : از قنات های معروف شیرازبود

لـَوْحَـشَ الله : مخف "لا اَوْحَشَـهُ الله است یعنی خدواند آن را ویران و بیابان و جای وحوش نگرداند ، اصطلاحاً یعنی چشم بد از او به دور باد وخرابی مبیند.

زلالش : آب زلالش ، آب گوارایش در اینجا "تشبیه مضمر"ی هم آورده : آب رکناباد را به "آب حیات" تشبیه کرده . این بیت و بیت بعد در توصیف مکان های خرّم و زیبای شیراز و دوبیت موقوف المعانی هستند:

🌿━━━━━━🌿

مـیــان جـعــفــر آبـاد و مـُـصـلـّیٰ

عـبــیـر آمـیـز مـی‌آیـــد شـمـالــش

شمال : (با کسر یا فتح اول درست است نه با ضمّه) ، باد شمالی ، نسیم شمالی "جعفرآباد" از محلّه یا روستاهای نزدیک شیراز بوده . "مصلّیٰ " هم از تفریحگاهای شیراز بوده است.

معنی بیت:

نسیم شمالی که از طرف کاریز رکناباد می آید – که آب گوارایش مانند آب حیات عمرطولانی می بخشد و خدواند آن راازتمام بلاهای آسمانی وزمینی حفظ کند – و از میان جعفر آباد و مصلّیٰ می‌گذرد چقدر خوش‌بو و معطّر وجان پرور است !

زعطرحوربهشت آن نفس برآیدبوی

که خاک میکده ی ماعبیرجیب کند

🌿━━━━━━🌿

بـه شیـراز آی و فـیـض روح قـُـدسـی

بـجــوی از مـردم صـاحـب کــمــالــش

فیض : بهره

روح قدسی : روح پاک

معنی بیت:

به شیراز بیا و از روح باکمالات وپاک مردمانش بهره مندشو وفیض معنوی بگیر. صحبت کردن بامردمان نیکونهاد وپاک پندار وپاک رفتار شیرازیان مایه ی گشایش دل وبرانگیزاننده ی احساسات وعواطف آدمیست.

شیرازوآب رکنی واین بادخوش نسیم

عیبش مکن که خال رخ هفت کشوراست

نمی دهند اجازت مرابه سیروسفر

نسیم بادمصلا وآب رکنآباد

🌿━━━━━━🌿

کــه نـام قـنــد مـصــری بـُـرد آنــجــا ؟

کـه شیـریـنـان نـدادنــد انـفـعـالـش ؟!

قند مصری : قند منسوب به مصرکه به شیرینی شهره داشت.

شیرینان : دلبران شوخ و ظریف

انفعال :شرمندگی ،پشیمانی

معنی بیت:

چه کسی نام قند مصری را در شیراز برده‌است که دلبران شیرین کار شهر آشوب، باشیرین کاری های خوداو راپشیمان وشرمنده نکرده اند!؟

نه تنها قند مصری که به شیرینی معروف است بلکه هیچ نوع شیرینی، درمقایسه باشیرینی دلبران ودلستانان شیرازقابل تعریف وتوصیف نیست.

دهان شهدتوداده رواج آب خضر

لب چوقندتوداده نبات مصررواج

🌿━━━━━━🌿

صـبـا ! زان لـولی شـنـگـول سـرمـست

چـه داری آگـهـی ؟ چون‌ست حالـش ؟!

صبا : باد صبا

لولی :کولی

شنگول : زیبا ، رعنا ، شوخ و ظریف

"لولی" همان "کولی" است ، کولیان به ظرافت در حرکت و رقص و دلبری معروف بوده اند .

معنی بیت:

ای صبا ! از آن دلبر شوخ و ظریف چه خبر داری ؟ حالش چطور است ؟ ازروی لطف وعنایت برای من ازچگونگی احوالات آن لولی وش شورانگیز خبری بیاور که سخت نگران واندوهناکم.

دلم رمیده ی لولی وشیست شورانگیز

دروغ وعده وقتال وضع ورنگ آمیز

🌿━━━━━━🌿

گـرآن شـیـریـن پـسـرخـونـم بـریزد

دلا ! چـون شـیـرمـادر کـن حـلالـش

شیرین پسر: مغبچه ، شاهد زیباروی مذکر،خوش حرکات وستاننده ی دل

"خون ریختن" کنایه از کشتن است .

معنی بیت:

ای دل ! اگر آن پسر زیباروی و لطیف،بادلبریهای خود مرا بکشد ، خون مرا همچون شیر مادرحلالش کن!

ای نازنین پسرتوچه مذهب گرفته ای؟

کت خون ماحلال ترازشیرمادراست

این بیت دررابطه بانظربازیست که اغلبِ شاعران عارف واهل ادب ومعرفت،دستی برآتش نظربازی داشته وازاین دریچه به دنیایِ روح افزایِ عشق نگریسته اند.

نظربازی نوعی خیره ماندن درجلوه هایِ خیال انگیز ِدشت ودَمن ودریا،سرمست شدن ازشمیمِ عطر ِگیاهان وگلها، کشفِ اعجاز ِنهفته دررفتارپرندگان و انگشت به دهان فروماندن،به وَجد آمدن ازنسیمِ سحرگاهیِ بهاری،رقصیدن وآوازخواندن در لبِ جویباران ومهمتراز همه،دل باختن به افسونِ زیباییهایِ هرچهره ای (فارغ ازسن وجنسیت) که تجلّیگاهِ تنهایک فروغ از سیمایِ محبوب حقیقی هست،می باشد.

نظرباختن از دیدگاهِ حکمای اندیشمند، حرکت از نقطه یِ عدم ِ آگاهی به سوی ِ بصیرت یافتن و آگاهی ِ درونی یافتن است .

سعدی که خود را به صفتِ «مُفتیِ ملّتِ اصحاب نظر» می‌خواند،می گوید:

"هر کسی را نتوان گفت که صاحبنظر است

عشقبازی دگر و نفس‌پرستی دگر است"

و به همین دلیل است که با رعایت شرایط این امر، آن را دینِ خود برمی‌شمرد:

نظر کردن به خوبان دین سعدی است

مباد آن روز کو برگردد از دین...!

وعدول از این امر را مترادف با نابینایی و بی‌عقلی می‌شمارد:

هر آدمی که نظر با یکی ندارد و دل به صورتی ندهد، صورتی است لایعقل.

اوحدالدین کرمانی دلیل نظربازی خود را چنین مطرح می کند :

" زان می نگرم به چشم ِسر در صورت

زیرا که ز معنیست اثر در صورت

این عالم ِصورت است و ما در صُوَریم

معنی نتوان دید مگر در صورت "

استادشهریار پادشاه مُلکِ عشق وادب،

خطاب به معشوقِ زمینی می گوید:

رویِ توآئینه یِ جمالِ الهیست

درتوتماشایِ من گناه ندارد

انسان عاشق پیشه ونظرباز، در مشاهده و مکاشفه ی زیباییها(شامل همه نوع زیباییهای مادی ومعنوی) هر روز بیشتروعمیقتر به رازهای نهفته ی خلقت و به شکوه وجلال دستگاه آفرینش پی می برد، کمالجویی واشتیاق او در عشق ورزی بر کلّ تمامیّت هستی گسترش یافته وازلذّتهای گذرا وفریبنده ی غریزه های حیوانی فاصله میگیردو همین این امر، خود مبنای اخلاقیّات وسنگ بنای فضایل انسانی می گردد. درک "عالم زیباشناختی و نظربازی" برای همگان میسّرنیست وتنهاکسانی که عشق حقیقی راشناخته وهمانندحضرت حافظ ، تجربه ی شهود واشراق اندوخته وسرشارازذوق وشوق بوده باشند می توانند دراین عالم ملکوتی به سیروسیاحت پرداخته وازمشاهده ی زیبائیها محظوظ وبهره مند گردند. تنها راه رسیدن به این مقام ودریافت شایستگی،عشق است واخلاص عمل.

درنظرگاه حافظ، روح انسان در عالم مجرّدات( قبل از ورود به این دنیای خاکی) فروغی ازتجلّی معشوق اَزلی یاهمان "حقیقت زیبایی و حُسن مطلق" رادرزمان خلقت دیده وتجربه نموده است ازهمین رو با مشاهده ی زیبائیها هرچندمجازی ونسبی،به یاد ان زیبایی مطلق که سابقاً درک نموده،زیروزبر شده وبرانگیخته می گرددوهوای عشق او را برداشته وازخودبیخودمی کند.

اهل نظردوعالم دریک نظرببازند

عشق است و داو اوّل برنقد جان توان زد

🌿━━━━━━🌿

مکـن از خواب بـیـدارم ، خدا را!

که دارم خـلوتی خـوش با خیالش

خدا را : را حرف سو گند است ، تو را به خدا سوگند می‌دهم . ترا بخدا مرا از خواب بیدار مکن که من با رؤیای دوست درخواب، بزمی دلپذیر دارم .

من گدا وتمنّای وصل اوهیهات !

مگر به خواب ببینم خیال منظردوست

🌿━━━━━━🌿

چـرا حـافظ چو می‌ترسیدی از هجر

نـکردی شـُـکر ایـّـام وصـالــش

 

ای حافظ ! تو که از روزگار هجران و فراق می‌ترسیدی چرا قـدر روزهایی را که در کنارش بودی ندانستی ، روزگار هجران در ازای ناسپاسی از وصال است!

حدیث هول قیامت که گفت واعظ شهر

کنایتیست که ازروزگارهجران گفت

محسن شیرازی در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۵۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۴۰۵:

سلام
فاصله بین "ما" و "مور" حذف شده و به صورت مامور نوشته شده است.

فرشید در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۳۱ دربارهٔ شاطر عباس صبوحی » غزلیات » شمارهٔ ۱۹ - تشنگی:

کافر و مومن چو روی خوب تو بینند
بت شکند آن و این به کعبه کند پشت

احمد رحمت بر در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۲۷ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » ترجیع بند:

(مربوط به بیت دوم بند هجدهم):
پی غلط کردن ؛ باشتباه افتادن :
پی غلط کرده چو خرگوش همه شیردلان
راه تنها شده تا کعبه بتنها بینند.
خاقانی .

از آن ره بجایی نیاورده اند
که اول قدم پی غلط کرده اند.
سعدی .
برگرفته از واژه‌نامه دهخدا:
پیوند به وبگاه بیرونی

محسن اسماعیلی در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۴:۱۰ دربارهٔ وحشی بافقی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۲۹۵:

جالبه فکر نمیکردم انقدر آدم با حس های دقیقا و کاملا مشترک در مورد این آهنگ یهویی اینجا ببینم :-)
همه چیز این آهنگ جفت و جور و معرکست
سلامتی ایران و شعرای نامیش که عاشقانه ترین و لطیف ترین زبان دنیاست..

سیدمهدی در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۴۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۸۹:

سلام
مصرع اول بیت آخر چنین درست است:
درون ماهی ای دریا که دیده است
با سپاس از زحمات شما

احمد رحمت بر در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۳۵ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۸ - در شکایت از حبس و بند و مدح عظیم الروم عز الدوله قیصر:

در آدرس زیر می‌توانید معانی بسیاری از ابیات این شعر را بیابید:
پیوند به وبگاه بیرونی

۱
…
۳۹۴۶
۳۹۴۷
۳۹۴۸
۳۹۴۹
۳۹۵۰
…
۵۸۷۳