کمال داودوند در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۲۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۰:
بسیار عالی و ولات حضرت ختمی مرتبت محمد ص مبارک باد
جمع این رباعی از 5678
سیاوش در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۱۷ دربارهٔ سعدی » مواعظ » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۶ - در ستایش شمس‌الدین محمد جوینی صاحب دیوان:
بیت بیستم
کسی (که) از غم و تیمار من نیندیشد
که جا افتاده
احسان در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۵۶ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ غزلیات » غزل شمارهٔ ۴ - هفتاد سالگی:
سلام میشه لطفا راهنمایی کنید معنی شعرو از کجا پیدا کنم خیلی لازم دارم من اشعار استادو زیاد میخونم لازم دارم معنیاشو چون با گوشیم دوبار کلیک هم میکنم نمیره لغت نامه دهخدا گه امکان داره معنی کامل شعرو بزارید اگه نه لطفا راهنمایی کنید سایتای دیگع دارن من تلگرامم رفتم نزاشتین ممنون میشم سریع جوابمو بدید یا علی
همایون در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۵۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۶۶۱:
غزل شهاب دین سهروردی
غزل خصوصی مانند یک نامه احتمالا به شمس که گهگاه میانشان شکرآب می‌‌بود و به قهر و دوری شمس می‌‌انجامید
در بیت اخر علاقه و احترام و ارزشمندی جلال‌دین به شهاب سهروردی بسیار آشکار است
جلال‌دین در هر فرصتی از بزرگان یاد میکند
صادقیان در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۰۸ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۲۱:
دکتر الهی قمشه ای در باغهای بی خزان سعدی/ سی دی اول، این غزل را بسیار زیبا می خوانند و تفسیر می کنند. توصیه میکنم حتما دوستان این غزل را با صدای شیرین ایشان گوش کنند.
حسین،۱ در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۰۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۴۸:
... جان
راست میگویی شاعران را و هر کس را باید در کل قضاوت کرد .
ذمی در کار نیست ، چشم من هم چندان کور نیست
آنجا که عالیست می گویم و آنجا که ناقص است را ،
آنان که مرید مولانا هستند ، نوش جانشان ،
این ناچیز میانه ی خوشی با هذیان گویان ندارم ، در هپروت و اوهام غرقه نمی شوم .
زنده باشید
نادر.. در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۵۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۲:
از برای یک کرشمه، عالمی کرده خراب...
عرفان در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۰:۴۲ دربارهٔ ملک‌الشعرا بهار » مستزادها » مناظرهٔ ادبی (در جواب صادق سرمد از ادبای زمان):
بیت:
بدعت افکندند چند زاهل هوش
سبک‌هایی‌تازه با جون وخرون
به نظر باید اینگونه باشد:
بدعت افکندند چندی زاهل هوش
سبک‌هایی تازه با جوش وخروش
امیرابوالفضل عباسیان در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۹:۴۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۹۰:
درودهاخدمت دوستان گرامی
گه گاه بعضی ازدوستان بااستناد به بیت پنجم و هشتم اشاره میکنند که دراین غزل تکرارقافیه دیده میشود با که باید عرض کنم اون (پروایی) دربیت پنجم به معنی بازکردن پرمیباشد یعنی دراصل پر ، وایی می باشد و در بیت هشتم به معنی توجه و التفات هست
محمد رفیعی در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۵۱ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۵:
عشق تو بکشت عارف و عامی را
زلف تو برانداخت نکونامی را
چشم سیه مست تو بیرون انداخت
از صومعه بایزید بسطامی را
مصرع اول عارف درسته عالم غلطه و قطعن عارف درسته .
و مصرع سوم بیرون انداخت به جای بیرون اورد که در این باره اطمینان ندارم
مسعود در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۴۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۱۹:
خواهش میکنم در صورت امکان و موجود بودن تفسیر ، درقسمت حاشیه قرار بدهید.
شاملو در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۰۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۹۳:
سلام این شعر را شهرام ناظری هم به زیبایی خوانده
سیدعلی (رضا) ساقی در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۷:۰۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۶:
زلف آشفته وخوی کرده وخندان لب ومست
پیرهن چاک وغزل خوان وصراحی دردست
🌿 این غزل بسیار زیبا ،خوش آهنگ وبامضمونی بِکر وحافظانه است. ضمن آنکه بنظرنگارنده این غزل عارفانه ترین غزلیست که حافظ آن را درراستای بیان دیدگاه ونگرش خاص خود نسبت به چیستی زندگی وبه ویژه برداشت وتصوّراو ازخالق زیبائیها سروده است.
🌱علّت اینکه این غزل ناب،عارفانه ترین غزل حافظ است را دربیت های پیش رو درخواهیم یافت.
♦️یکی ازنقاط قوّتِ شعر، که آن راازسایر اشعار متمایز می سازد این است که شعر قابلیّتِ خَلق تصویردرذهن مخاطب را داشته باشد. تصویر هرچه شفّاف ترباشد نشان ازقدرت بیان وروانی ِطبع شاعردارد
🔹️اغلبِ غزلیّاتِ حافظ این قابلیّت را دارند، امّا این غزل آنقدرتصاویر رازنده ، روشن و شفّاف وآنقدر پیوسته وهماهنگ بر پرده ی سینمای ذهن مخاطب فرو می نشاندکه تصاویر، متحرّک بنظرمی رسند.
🎬همچنانکه پی درپی بودن تصاویر،فیلم را به وجودمی آورد، این غزل نیز درحقیقت یک سکانس ازیک فیلم شورآفرین وخیال انگیزاست. فیلمی ازلحظاتِ عاشقی ودیدار حسّ انگیز عاشق ومعشوق دردل شبی روحانی وبه یادماندنی........
🧿نظراتِ بسیاری درنقد وبررسی این غزل مطرح شده وسخنان زیادی گفته شده است. بعضی با این تصوّر که معشوقِ حافظ پسر بوده،اورابه همجنس گرایی متّهم کرده وبعضی دیگراین معشوق را زنی هوس باز وهرجایی دانسته وچنین برداشت کرده اند که شاعردراین غزل، درحال شرح ماجرای یک رابطه ی متأثّر ازفَوران شهوت است!
♥️البته شاید هردو گروه ازجهاتی حق داشته باشند زیرا حافظ به عَمد ازترکیبات وواژه هایی در توصیفِ معشوق استفاده کرده که تشخیص ِ جنسیّت او دشوارفهم ومبهم بوده باشد!. علّتِ این موضوع را نیز درپایان درخواهیم یافت که چرا حافظ جنسیّت معشوق را درهاله ی ابهام وایهام پیچانده است.
🌿اینکه پیرامون یک غزل نظریّاتِ متضاد ومتناقض زیادی مطرح می شود نشان ازتوفیق شاعر دربرانگیختن اندیشه ها وتوان ایجادچالش فکری درمیان اندیشه ورزان است.
🥀وقتی اندیشه هابرانگیخته می شوند ازتقابل اندیشه ها، افکار جدید ونو متولّد می شود واذهان آدمیان برای دستیابی به حقیقت،اشتیاق بیشتری پیداکرده وبه تکاپو می افتند. هیچ شاعری تاکنون دراین حوزه به اندازه ی حافظ موفّق نبوده است. قرنهاست پیرامون اشعاراو مقالات وکتابها وحاشیه ها نوشته می شود لیکن حکایت همچنان باقیست وهنوزکه هنوزاست حافظ به عنوان یک رازشگفت انگیز باقی مانده است!
دوستان درپرده می گویم سخن
گفته خواهدشدبه دستان نیزهم
دراین غزل وغزلهایی ازاین دست پسر بودن ویا دختربودنِ معشوق چندان اهمیّتی ندارد. چرا که دراینجا محور رابطه عشق وعاطفت است نه شهوت.
♥️عشق اگرباشهوت درآمیخته نشود، ازهر نوع که بوده باشد مقدّس ویک موهبتِ الهیست. منشاءخطای ما در این چنین مواقعی آنجاست که ازابتدا تعریف ِ درستی ازعشق نشنیده ومعنای درست آن را درک نکرده ایم. به همین دلیل است که ازقدیم الایّام،عشق راباگرسنگی جنسی درآمیخته وآن رابدنام کرده اند!
🌳حقیقت عشق این است که آدمی وقتی عاشق کسی می شود، کمالات و صفات اخلاقی ِ اورادر نظرمی گیرد وشیفته ی اومی شود وازآن پس چهره وظاهر اونیز جذّاب ودلپذیرمی گردد. درصورتی که درگرسنگی جنسی، چهره وظاهر افراد است که توجّهِ کسی دیگررا (معمولاً درنگاه اول)به خودجلب کرده وشیدای خود می کند. بنیانِ این شیفتگی وشیدایی که بر چهره و ظاهر و اندام فرد بنا نهاده می شود پس ازمدّتِ کوتاهی باتغییرچهره ویاازبین رفتن نمودهای زیبایی به یکباره فرومی ریزد وشیدایی به تنفّر تبدیل می گردد از همین روست که عشقهای اینچنینی دوام نداشته ومعمولاً پس ازچندروزیاچند ماه و چندسال ازبین می روند.
عشقبازی کاربازی نیست ای دل سربباز
زانکه گوی عشق نتوان زد به چوگانِ هوس
اما درعشق💙 ازنوع معنایی، رابطه روزبروز باکشف فضیلتها وکمالات اخلاقی مستحکمتر شده وآتش عشق همچنان فروزنده وسوزنده باقی می ماندوچهره ی فردموردنظرنیز به رغم تغییرات فیزیکی، روزبروز برای عاشق دوست داشتنی ترمیگردد.
♥️درنوع دیگری ازعشق که منظور نظرحافظ است عاشق خودرا لبالب از عشق ومحبتّی بی پایان می بیند بیقرار وبی تاب میگردد وبه دنبال کسی (فارغ ازجنسیت) میگردد که بتواند این عشق سرشار درونی رابااو سهیم وشریک شود.
🥀ممکن چنین کسی هرازگاهی عاشق کسی شده باشد یعنی بدون چشمداشت وبهره وری جنسی، صرفاً به منظور سهیم کردن دیگری ازاین عشقِ لبریز ومحبتِ به جوش آمده، دایماً اززیارت عشقی به زیارت عشقی دیگر می رود ودرنهایت پس ازاین عشقبازیها ، همچنانکه رودخانه ای پس ازطی مسیری به دریا رسد عاشق نیز به خودعشق رسیده ودرآن ذوب میگردد وهمانندحافظ به جاودانگی دست پیدامی کند.
هرگزنمیردآنکه دلش زنده شد به عشق
ثبت است برجریده ی عالم دوام ما
🌿━━━━━━━🌿
💕بنابراین عشق ازهرنوع که باشد(عشق به پدر ومادر،عشق به برادر وخواهر،عشق به همنوعان فارغ ازجنسیّت،عشق به حیوانات و....) هدیه ای الهیست وباید که عاشق ازعشق خود مراقبت ومواظبت کند تا این جرقّه ای که به لطفِ خداوند دردل آدمی روشن می شود با خواهش های نفسانی ،مادیّات وشهوت فروکش نکند وخاموش نگردد.
🌹عشق به همجنس یاجنس مخالف نیزهمین است هردو به مراقبت ومواظبتِ مداوم نیازدارد، بایدعلف های هرزبرچیده شوند آفت ها ازبین بروند تاگل ِزیبای عشق فرصتِ شکوفندگی و بالندگی پیداکند. نمونه ی بارزاین مطلب، داستان مولوی وشمس تبریزیست.
🔹️زمانی که مولوی عاشق شمس شد اگر مراقبت ومواظبت نمی کرد هرگز این عشق ومحبّت به کمال نمی رسید و شکوفا نمی شد وبه یقین به فساد وتباهی نیز منتهی می گردید. امّا مولوی ِ فرزانه، قدراین موهبتِ الهی رادرک کرد، بدنامی هایی چون همجنسگرایی وهوس بازی رابه جان خرید واز عشق به یک هم جنس،که به ظاهرنامتعارف و ناسالم می نمود، پُلی محکم ساخت تا خودرابه آنسوی(عشق حقیقی) برساند.
♦️اودراین راه ملالت ها کشید وملامت ها شنید، استقامت ورزید ودرنهایت به جاودانگی نایل گردید بگذریم وبرگردیم به شرح غزل:
"زلف آشفته" باید بدون کسره یعنی ف ساکن خوانده شود.
خوی: خَی خوانده می شود به معنای عرق و خوی کرده به معنای دانه های عرق بر چهره نشسته است.
پیرهن چاک: یقه باز،هوس ناک ووسوسه انگیز
صُراحی: شیشه وجام شراب.
✍️معنی بیت: به احتمال قوی شاعر درعالم مکاشفه وشهود، چنانکه درغزل معروف : "دوش دیدم که ملایک درمیخانه زدند…. " ملایک را درحالِ دَقّ الباب کردنِ میخانه دید،اینبارمعشوق ازلی خویش رااینچنین مشاهده نموده که :
باگیسوانِ پریشان، باپیراهنی سینه چاک،درحالی که دانه های عرق بررخسارش نشسته وجامی ازشراب دردست گرفته به نزد اوآمده است(البته که شکل وشمایل خداوند هرگز درمحدوده ی ادراک ضعیف آدمی نمی گنجد وحافظ با مقیاس های انسانی که برای همه قابل درک باشد اورا توصیف کرده است)
عابد وزاهد متناسب بادرک وفهم خویش تصوّرمی کنند که خدا یک موجود قدرتمند است که درآسمانها زندگی می کند وبی وقفه درحال نظارت بررفتار آدمیان هست وگناه وثواب آنهاراپیوسته درکارنامه هایشان ثبت وضبط می کندتا درروزرستاخیز براساس ان، مورد بازخواست قرارگرفته وبه دوزخ یابهشت فرستاده شوند. خدایی که ازرفتارهایی مثل شرابخواری ورقص وآواز خشمناک شده وباید ازخشم وغضب اوترسید! !
اما حافظ که طریق عشق را برگزیده ،تصوّرمتفاوتی ازخداوند ارایه می دهد. اوخدا را منبع وخالق مطلق زیبائیها می داند زیبای دلستانی که غایت حُسن ولطافت وکمال ملاحت وظرافت هست وتمام هستی، تنهایک فروغ ازرخ زیبای این آفریدگاربی همتاست.
این همه عکس می ونقش نگارین که نمود
یک فروغ رخ ساقیست که درجام افتاد.
آدمی وپری وتمام کائنات ازعشق آفریده شده ودرپرتوعشق جان گرفته وطفیل هستی عشق هستند. هستی بسان میکده و خداوند ساقی کائنات می باشد واجزای هستی، ازکرشمه وناز او سرمست ومسرورمی باشند. او ازرقص وآواز وشراب وشادمانی نه تنهاخشمگین نمی شود بلکه خشنودنیزمی شود.
صدبادصبا اینجا باسلسله می رقصند
این است حریف ای دل تا بادنپیمایی
🌿━━━━━━🌿
نرگسش عَربده جوی و لبش افسوس کنان
نیم شب دوش به بالین من آمد بنشست
نرگسش: چشمانش
عربده جو: ستیزه جو،بدمستی،آشوبگری که تنها درچشم معشوق زیبا بنظرمی رسد وبه زیبایی ِ اومی افزاید نه درچشم دیگران.
😔افسوس کنان: دریغ گویان. امّا منظور شاعر از افسوس کنان،توصیفِ حالتِ لبهای معشوق است که بصورت غنچه درآمده وحسّ بوسه گرفتن یابوسه دادن القا می کند.
✍️معنی بیت: درادامه ی سخن، چشمانش ستیزه جو ولبانش به حالتِ بوسه غنچه کرده، دلبرانه برسربالین من آمد وبنشست.
🌿━━━━━━🌿
سر فرا گوش ِ من آورد به آواز حزین
گفت ای عاشق دیرینه ی من خوابت هست؟
آواز حزین: محزون ،غمگین، آوازی دردستگاه موسیقی گرم ودلنشین باچاشنی غمگینی.
دیرینه: قدیمی.
خوابت هست؟: آیا می توانی بخوابی؟
✍️معنی بیت: پس ازآنکه بربالین من نشست،آرام سردرگوش من کرد وبه آوازی دلپذیر وغمگنانه ازمن پرسید: ای عاشق قدیمی من، آیا ازغم واندوهِ عشق، خواب به چشمانت می آید؟
🌺━━━━🌺
عاشقی را که چنین باده ی شبگیردهند
کافر عشق بود گر نشود باده پرست
باده شبگیر: باده ای که شب هنگام بنوشند. منظورهمان باده ایست که معشوق آورده است. البته اگرهم باده ای نمی آورد، همین شیوه ی دلجویی که ازعاشق کرده، برای عاشق مستی بخش ترازباده هست.
کافر: انکارکننده،مُنکر
✍️معنی بیت: برای هرعاشقی که این چنین درنیمه ی شب،معشوق بااین حالتِ دلسِتانانه شراب بدهد، قطعاً اگرهم قبلاًباده نوش نبوده باشد ازآن پس باده پرست می شود . اگرچنین نشود وباده پرست نگردد اینگونه عاشقِ بی ذوق را کافرعشق بخوان، اوعاشق نیست من نیزدراثراین لطفِ معشوق است که باده پرست شده ام.
کارصواب باده پرستیست حافظا
برخیز وعَزم جَزم به کارصواب کن
🌺━━━━🌺
بروای زاهد و بر دُردکشان خُرده مَگیر
که ندادند جز این تُحفه به ما روزاَلست
دُردکشان: باده نوشانی که توانایی خریدِ شراب ناب وخالص را نداشته وناگزیر،ته مانده ی شراب را که ارزان تربود می خریدند ومی نوشیدند.
تُحفَه: هدیه، اَرمغان
روزاَلست: روزخلقت
✍️معنی بیت: ای زاهد اینقدرما باده نوشان را ملامت وسرزنش نکن سرنوشتِ ما چنین رقم خورده وتحفه ای که ما درآغازخلقت،ازساقی خلقت (خالق خویش) گرفته ایم همین باده ی عشق بوده است.
مَطَلب طاعت وپیمان درست ازمن مست
که به پیمانه کشی شهره شدم روزالست
🌺━━━━🌺
آن چه او ریخت به پیمانه ی ما نوشیدیم
اگر از خَمر بهشت است وگر باده ی مست
خَمرِ بهشت: شراب بهشتی🍷
باده ی مست: شراب انگوری که ضمن آنکه مستی می بخشد خودش نیزمست است.
معنی بیت: روی ِ سخن همچنان با زاهدِ خودبین است:
آن چه که خالق ما،ساقی ومعشوق ما،در روز ازل به پیمانه ی ما ریخت مانیزهمان رانوشیدیم، نافرمانی نکردیم وتاآخرعمر برهمین منوال خواهد بود. حالا ازشراب بهشتی بوده یا شراب انگوری🍷 یا هرچیز دیگر،برای ما تفاوتی نداشت ما لطف انگاشتیم ونوشیدیم.
حافظ دراینجا باهنرنمایی وبه مددِمهارتی که در بیان جهان بینی خود دارد واقعه ی آمدنِ معشوق را باجهان بینی خودگره زده ودرپاسخ به زاهدِ ملامتگو انعکاس داده است تاجویندگانِ حقیقت بارمزگشایی ازاین پاسخ، به فلسفه ی ماجرایی که درابتدای غزل بیان شد برسند.
حافظ به زاهدان خشکه مغز آن دوران که تفکّری شبیه متعصبین کوردل داعش وامثالهم امروزی داشته، به زبان رمز وکنایه می رساند که من خدارا اینچنین می بینم. روزاَلست را اینچنین می بینم که یکی پریشان گیسویی سینه چاک، باچشمانی عربده جو،جام شرابی دردست داشت ومرا باآوایی حزین ،ازتاریکی وظلمتِ نیستی به شیوه ای دلستاننده به روشنایی هستی دعوت می کرد. من ازآن روز عاشق شدم ومیل به عاشقی،شادیخواری،آزادگی وباده نوشی درمن پدیدار گردید،تقدیرم اینچنین رقم خورده است.
آری تصویری که حافظ ازخالق خویش در ضمیرلطیفِ خود دارد درست نقطه مقابل تصویریست که زاهدِ پشمینه پوشِ،ومتشرعیّن متعصب ازخداوند درنهانگاهِ خود دارند. آنها خداوند راهمانندِ پادشاهی غضبناک وعبوس وتشنه به خون می بینند که فقط بابریده شدن سر دگراندیشان خشنود وراضی می گردد.! او مجازاتهای وحشتناکی برای کسانی که اورادوست ندارند تعیین کرده وخطاکاران را به شدیدترین وجه ودلخراش ترین شکنجه ها تنبیه می کند....
امّا درضمیرحافظ برعکس زاهد، تصویردلبری شوخ وطنّازباهمان شرحی که درابتدای غزل آمدنقش بسته است! او دلبریست که نه تنها عبوس وغضبناک وترسناک نیست بلکه بسیاردلربا ،دلسِتان وخیال انگیزاست. اوگهگاه ازسرلطف وعنایت، سرفراگوش بندگانِ عاشقش فروآورده وازآنهابه باده ی محبّت پذیرایی و دلجویی می کندعاشقانش راسرمست می سازد وازتاریکی وظلمت بسوی نور وروشنایی رهنمون می گردد. واگر کسی ازروی جَهل وحماقت عشق اورا نپذیرد، ازاوهیچ کینه ای به دل نمی گیرد واورابه جُرم دوست نداشتن درآتش نمی سوزاند! هم اوکه ازعشق ورزیِ ما بی نیازاست ، درنزد او همگان یکسانند. هیچکس را برهیچکس دربارگاهِ او برتری نیست. کسی که به او عشق می ورزد ازلذّتِ عاشقی سیراب می گردد وکسی که عشق اورانمی پذیرد به خودظلم کرده وخودرا ازلذتِ عاشقبازی محروم وبی نصیب می کند.
هرآنکسی که دراین حلقه نیست زنده به عشق
براونمرده به فتوای من نمازکنید
درچنین نگرش وچنین مَسلکی چه فرقی می کند که شراب،شرابِ محبّت باشد یاشراب انگوری؟ عبادتگاه مسجدباشد یامیخانه؟عاشق، سلطان باشد یاپاسبان؟
بیارباده که دربارگاهِ استغنا
چه پاسبان وچه سلطان چه هوشیاروچه مست
حال متوجّه می شویم که چرا حافظ دراین غزل واغلبِ غزلیّاتِ خود، جنسیّتِ معشوق را دشوارفهم کرده ودرلفّافه ی ابهام پیچیده است! زیرا معشوق ِ حافظ فراشمول وجهانی وفراجنسیست. اوفقط معشوق مردان نیست. اودلبریست که زنان ودختران وکودکان نیزشیفته وشیدای اوهستند.
بنمای رُخ که خَلقی واله شوند وحیران
بگشای لب که فریاد ازمرد وزن برآید
🌿━━━━━━🌿
خنده ی جام مِی و زلفِ گره گیر نگار
ای بساتوبه که چون توبه ی حافظ بشکست
خنده ی جام: جلوه ی شراب، وَسوسه ی باده خواری، اشاره به دهان ِگشادِ پیاله است که به لب و دهانِ خندان تشبیه شده است.
زلفِ گِره گیر: مجعّد،پرپیچ وتاب. زلفِ حلقه حلقه ی یارکه دل درمیان آن گیرکرده وبه دام می افتد.
✍️معنی بیت:
چهره خندانِ جامِ می(انگوری) و زلفِ حلقه حلقه وتابدار معشوقین زمینی، چه بسیاروسوسه انگیزند وچه بسیار توبه هایی را مانندِ توبه ی حافظ شکستند!
حال این سئوال پبش می آیدکه چرا اینگونه هست؟ وچرادرتمام غزلیّاتِ حافظ توبه ها اینقدرتُرد وشکننده هستند.؟
پاسخ این سئوال دردلِ نگرش وجهان بینی حافظ نهفته است. دیدیم که حافظ چه تصاویرخیال انگیزی ازروز اَلَست درضمیرخوددارد. وقتی که براساس این نگرش، خلقتِ ما اینگونه رقم خورده ، بنابراین برهمین اساس، همه ی ما آدمیان درروز ازل چنین ماجرائی راتجربه کرده ایم وچهره ی دلبری زلف آشفته ای پیرهن چاکِ صراحی دردست....رادیده ایم که چگونه وباچه آوای حزینی ازمابه مهربانی دلجویی می کرد!
این خاطرات درنهانگاهِ همه ی ماهست وما به این دلیل است که هرجانشانه ای ازآن روز ازل مشاهده می کنیم ( زلف پریشان،جام شراب وآوای موسیقی می بینیم ومی شنویم) بی تابی می کنیم ووسوسه ای به جانمان می افتد وتوبه هایمان را می شکنیم. چون آن اتّفاق بزرگ برای ما بسیارشیرین وهیجان انگیز وفراموش ناشدنی بوده،دلمان می خواهد دوباره تکرارگرددیا شرایطی رقم بخورد که حداقل درضمیرمان توانسته باشیم دست به بازسازی ِ دوباره ی آن اتّفاق بزنیم.
البته منظور حافظ ازشکنندگی ِتوبه ها ، توبه های هستند که دراثرتلیقناتِ توبه فرمایان( زاهد وواعظِ ریاکار ) تکوین یافته اند! آنها که خودتوبه کمترکرده ودرخلوت که می روند آن کاردیگرمی کنند! آنها آنقدر مردم را ازخشم وغضب خداوند وآتش دوزخ ترسانیده ورُعب ووحشت دردلشان انداخته اند که مردم ازترس دست به توبه زده و پرهیزگاری پیشه کرده اند امّا به محض مشاهده ی زلفِ گره گیر وخنده ی جام شراب، پاهایشان لرزیده ،سُست شده وتوبه هایشان را شکسته اند. توبه هایی که ازروی عشق ودلداگی نباشد روشن است که اززیربنا سُست وشکننده بوده وبه یک وسوسه می شکند.
توبه کردم که نبوسم لب ساقیّ و کنون
می گزم لب که چرا گوش به نادان کردم!
حافظ ازمانی که در ِ معنی به رویش گشوده شد ونسبت به مهربانی ولطفِ معبود،معرفتی پیدا کرد وبه ویژه آنکه دانست که توبه فرمایانِ تزویرکار خودشان توبه نمی کنند ازآن پس دیگر توبه نکرد.
من ترک عشق وشاهد وساغرنمی کنم
صدبارتوبه کردم ودیگرنمی کنم
واگرتوبه ای کرده، ازدست زاهد بوده نه توبه ی ترکِ شراب وساغر:
ازدست زاهد کردیم توبه
وزفعل عابد استغفراللّه
🌹🙏
🌿━━━━━━━━━━🌿
نوید خسروانی در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۱۴ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۷۶:
با درود!
این رباعی در کنار چند رباعی دیگر را ، استاد محمدرضا شجریان در کنار جناب کلهر و علیزاده خوانده اند. دستگاه ماهور و بسیار دلچسب و گاواراست شنیدنش.
نمی دانم در کجا ولی مطمئنا در آلبوم فکر نکنم باشد. پندارم زنده اجرا کردند در نشست همگانی. سپاس گزار می شوم اگر دوستی بیابد و اشتراک گذارد که دیگران نیز بهره مند شوند
سنور در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۰۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۷۱:
سلام ببخشید میتونید این شعر رو به زبان ساده معنی کنید ره آسمان درونست پر عشق را بجنبان/پر عشق چون قوی شد غم نردبان نماند
تو مبین جهان ز بیرون که جهان درون دیده ست/چو دو دیده را ببستی ز جهان جهان نماند....این قسمت رو به زبان ساده میگید؟....ممنون
سعید در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۵۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۲۶:
غزل زیر از سنایی است نه نظامی!
دی ناگه از نگارم اندر رسید نامه
قالت: رای فوادی من هجرک القیامه
گفتم که: عشق و دل را باشد علامتی هم
قالت: دموع عینی لم تکف بالعلامه
گفتا که: می چه سازی گفتم که مر سفر را
قالت: فمر صحیحا بالخیر و السلامه
گفتم: وفا نداری گفتا که: آزمودی
من جرب المجرب حلت به الندامه
گفتم: وداع نایی واندر برم نگیری
قالت: ترید وصلی سرا و لا کرامه
گفتا: بگیر زلفم گفتم: ملامت آید
قالت: الست تدری العشق و الملامه و الملامه؟
بابک در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۳۸ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۹۸:
سلام این شعر را استاد تاج اصفهانی به زیبایی در دستگاه همایون خوانده اند.
فرهاد در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۳۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۴۱:
سپاس بی کران برای کلیه دست اندر کاران این سایت برای کوشش بسیار ارزشمند که در تهیه - تدوین وارائه این مجموعه ی نفیس مذول داشته اید. سلامت وسرفراز باشید.باقی بقایتان .ف.آ
تماشاگه راز در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۲:۴۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۶:
1 -به فریادمان برسید که درد ما درمان و هجران یار پایان ندارد!
2 -فریاد از ستم خوبان!زیرا که دل و دین ما را برده‌اند و اینک قصد جان ما را دارند!
3 -به فریاد ما برسید که این دلبران،در برابر یک بوسه،جان عاشقان را از آنان می‌خواهند!
4 -ای مسلمانان به فریاد برسید که این دلبران کافر دل،خون ما را خورده‌اند!درمان این درد چیست؟
5 -فریاد که مانند حافظ،روز و شب از رنج جدایی می‌سوزم و اشک می‌ریزم و سرگردانم.
مسلم در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۳۲ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۴۳: