میم کاف در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۴۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۸۹:
کل هستی یاک وجود یا یک هشیاریست. و این معنی وحدت وجود و توحید است . وجود یا هشیاری در وجه اظهار شده اش، کل اشیاء این جهان انضمامی و از جمله بدن انسان است. بدن انسان که وجود مانیفست یا متجلیست و آن را موجود مینامیم، با اذعان به مراتب تشکیک وجود یا هشیاری، پرتوی از هشیاری غیر متجلی یا بی فرم، بعنوان ذات انسان بر بدن حاکم است. در هرلحظه بمیزانی که بر ذات اصلی خود یا هشیاری بی فرم خود آگاهیم ، بهمان میزان موازی با قضا هستیم و جف القلم ماست. و بمیزانی که آن هشیاری بی فرم را در تله ذهن با حیث التفاتی به چیز ها معطوف کرده ایم و با چیزها همانیدگی و همذات پنداری کردیم، جف القلم ما غیر موازی با قضاست و لذا مقضی بر ما مقدر است. در یک عبارت، جوهر قلم به نسبت همانیدگی و بی فرمی هشیاری مان، خشک خواهد گشت.
کمال داودوند در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۵۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۹:
5282
فراهنگ در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۴۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۳۵:
در معنی آن مصرع که میفرماید: «صحبت حور نخواهم که بود عین قصور» دکتر قمشه ای می نویسد:
این بیت تلمیح و تلویحی به یک آیه قرآن دارد که میفرماید «حور مقصورات فی الخیام» (آنجا در خیمه ها زیبارویان سیه چشمی هستند که چشمها را فرو گذاشته اند و جز در حریف نمی نگرند) (الرحمن: 72).
منبع: سیصد و شصت و پنج روز با حافظ - دکتر الهی قمشه ای
روح اله مزارعی در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۱۱ دربارهٔ سلمان ساوجی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۷:
مصرع اول بیت سوم مشکل وزن دارد («دوران» )
روح اله مزارعی در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۰۵ دربارهٔ سلمان ساوجی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶:
بین سوم را شاید بتوان این گونه نگاشت:
ای دل در این دیار، نشانِ «وفا» مجوی
جز «دردِ» یار ما، مطلب، در دیار ما
ر.غ در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۰:۲۵ دربارهٔ حکیم نزاری » غزلیات » شمارهٔ ۴۷۹:
یا سلام لطفا فطرتت را به فطرتست تغییر دهید
محمد حافظ کل قران کریم در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۹:۰۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۱۶۷ - گفتن پیغامبر صلی الله علیه و سلم به گوش رکابدار امیرالمؤمنین علی کرم الله وجهه کی کشتن علی بر دست تو خواهد بودن خبرت کردم:
همچنین در ایه سوره انعام امده است
آنان که شرک آوردند خواهند گفت: اگر خدا میخواست ما و پدرانمان مشرک نمی‌شدیم و چیزی را حرام نمی‌کردیم. بدین گفتار، پیشینیان ایشان نیز تکذیب (رسل) کردند تا آنکه طعم عذاب ما را چشیدند. بگو: آیا شما بر این سخن مدرک قطعی دارید تا به ما ارائه دهید؟ همانا شما پیروی جز از خیالات باطل نمی‌کنید و جز به گزافه و دروغ سخن نمی‌گویید. (148)
لذا مشرک شدن اینها به اجبار از خدا نبودهو خداوند به انها اختیار داده.
بله اگر خدا میخواست مشرک نمیشدند اگر خدا میخواست ابن ملجم توان و اراده کشتن امام را نمی داشت
و اگر خدا میخواست آنها شرک نمی‌آوردند، و ما تو را نگهبان ایشان نکردیم و تو وکیل آنها نیستی. (107)
اما خداوند میخواهد ما اختیار داشته باشیم و از حتی اینکه پیامبر مردم را بر ایمان اجبار کنند نهی میکند
و اگر پروردگار تو می خواست قطعا هر که در زمین است همه آنها یکسر ایمان می آوردند پس آیا تو مردم را ناگزیر می کنی که بگروند (99)
سیدعلی (رضا) ساقی در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۵۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵:
شکفته شد گل حَمرا و گشت بلبل مست
صَلای سرخوشی ای صوفیان باده پرست
گل حمرا: گل سرخ که سمبل ونماد معشوق وبلبل نماد عاشق است.
صَلا: صداکردن وبا خبر کردن با بانگ وآواز، دعوت نمودن – صلا مخفّف الصّلوة و ذکر بلند این کلمه، دعوتِ مردم به نماز است.
صوفیان، به ظاهر پرهیزگار وباتقوا بودندوازخوردن شراب پرهیزمی کردند امّا حافظ که مدّتی باآنها نشست وبرخاست کرده بود به این رازپی بُرده بود که اغلب حُقّه باز وریاکارهستند وشراب پنهانی نیز می خورند!لیکن باتغییر اوضاع سیاسی وروی کارآمدن دولت مذهبی ، رنگ عوض کرده،توبه نموده وژستِ تقوا وپرهیزگاری به خودمی گرفتند ودوباره باتغییر حکومت، طاقت نیاورده وتوبه می شکستند.
دراینجا باطنز وطعنه ازآنها دعوت به شرابخواری می کند،تا مردم نیزبدانند که اینها دروغگویانی بیش نیستند چراکه ایمان آنها ازجامعه وخانواده بدون تحقیق وکاوش گرفته شده است روشن است که خدا ومذهب وایمان رانمی توان ازپدرومادر وجامعه به ارث برد وبه فرزندان خویش نیزبه ارث گذاشت!!
دعوت کردن حافظ هم رندانه هست. صوفیان را به رسمی صَلا می زند که آنها همدیگر رابرای نمازخواندن صلا می زنند تا بدینوسیله طعنه اش کاری تر،سوزنده ترواثرگذارترگردد!
سرخوشی: سرمستی و شادی و باده نوشی.
"صوفیان ِ باده پرست" نیزخودطعنه ای دیگراست. آنها که به ظاهرخداپرستند وازشراب بیزاری می جویند باده پرست نامیده شده اند!
یقیناً درآن روزگاران که بازارصوفیگری وزُهد وتقوای ریایی گرم بوده وصوفیان برای خود حُرمت واحترامی (البته کذایی وپوشالی) دست وپاکرده بودند، ازاین غزل نیش دار تودهنی ِ محکمی خورده اند. همین که حافظ از آنها با عنوان ِ" صوفیان باده پرست" یادکرده، روشن است که موضوع چگونه درمیان صاحبنظران وشاعران وبزرگان شهر پیچیده ورشته های صوفیان راپنبه کرده است!
✍️معنی بیت: (ظاهراً موسم بهاربوده) گل سرخ شکفته شد وبلبل ازبوی گل وجلوه گری آن سرمست شده وشروع به آوازخواندن کرد. همه چیزبرای برگزاری عیش ونوش مهیّاست. ای صوفیان باده پرست شمارا دعوت به عشرت وعیش ونوش می کنم بشتابید برای انجام کارصواب که زمان منتظرهیچکس نمی ماند.
صوفیان جمله حریفند و نظرباز ولی
زین میان حافظ دلسوخته بدنام افتاد
🌿━━━━━━━━━━🌿
اساس ِتوبه که درمحکمی چوسنگ نمود
ببین که جام زُجاجی چه طُرفه‌اش بشکست!
اساس توبه: بنیان توبه
چوسنگ نمود: مثل سنگ محکم وشکست ناپذیربه نظرمی رسید.
جام زُجاجی: جام شیشه ای وبلورین
چه طُرفه اش بشکست: چقد شگفت آوربشکست،
اشاره به همان توبه های مصلحت اندیشانه ی صوفیان است که بظاهر خوب ومحکم همچون سنگ، سفت وسخت توبه می کردند ولی بادیدن پیاله ی بلورین، وسوسه ی شرابخواری کرده وتوبه می شکستند. به عبارتی شیشه ی نازکِ شراب، توبه ی همانندِ سنگِ صوفیان رامی شکست!
دردیوان حافظ به کرّات شاهدهستیم که توبه های صوفی وزاهد وعابد متظاهر وحتی خودِشاعروقتی که عمداًدرنقش زاهد وصوفیِ به ظاهرپرهیزگار فرومی رود تاحقیقتی رابرملاسازد شکسته می شوند ودوام چندانی ندارند! برای آنکه این توبه ها ازروی آگاهی و شوق درونی شکل نگرفته وازروی مصلت گرایی می باشد. این توبه های شکننده، درحقیقت محصول بی ثباتی وسردرگمی صوفیان هست. انها میل وخواسته های درونی را بارها وبارها سرکوب کرده وبه لایه های ناخوداگاه خویش رانده اند غافل ازاینکه این امیالِ سرکوب شده وخشمهای فروخفته، ازبین نرفته و درلایه های زیرین وجودِ توبه کننده، زنده وفعّال هستند ودرفرصت مناسب باتغییرشکل، دوباره بازگشته وانتقام خودرابازخواهندستاند. توبه تنهازمانی پایدارخواهدبودکه ازروی عشق و آگاهی،بدون ترس وطمع وخلوص نیّت برای هدفی والاتر صورت پذیرد.
✍️معنی بیت: مشاهده کنید وببینید آنکه توبه اش به مثال سنگی سخت وسفت، شکست ناپذیربه نظرمی رسید چگونه درمقابل وسوسه ی شرابخواری بنیانش درهم ریخت وشکست! عجبا شیشه ی نازک جام شراب چه قدرتِ شگفت آوری دارد؟!
صوفی که بی توتوبه زمِی کرده بود دوش
بشکست عهد چون در ِ میخانه دید باز !
🌿━━━━━━🌿
بیار باده که در بارگاهِ استغنا
چه پاسبان وچه سلطان چه هوشیاروچه مست
بارگاه استغنا: درگاه بی نیازی، کنایه از بارگاهِ بی نیاز خداوند.
✍️معنی بیت:بیارباده وازگناهِ باده خواری بیمناک مباش،چراکه درحضرت پروردگارکریم وبخشنده، همه یکسان هستند سلطان وگدا وهوشیار ومست هیچ تفاوتی بایکدیگر ندارند همه مشمول عفورحمت امرزگاربی همتاهستیم.
نکته ی مهمّ این بیت یا بهتربگوئیم این فتوای روشنگرانه ی حافظانه اینجاست که:
همانگونه که سلطان وگدا درحضورخداوند یکی هستند مست وغیرمست هم درپیشگاهِ آن کریم بزرگواریکی هستند، شراب خوردن ونخوردن، برخلاف ادّعاهای واهی زاهدان وصوفیان، ازدیدِآن بخشاینده ی مهربان هیچ اهمیّتی ندارد. آنچه که برای اواهمیّت دارد این است که فقط انسان باشی، ومردم آزاری نکنی!
درمورد شرابخواری ومیزان حرام بودن آن، دربین علمای اهل سنت اختلافات عمیقی هست.بعضی ازعلمای تسنّن براین باورند که خداوند نفرموده که شراب حرام است، بلکه تنها فرموده که هنگامی که مست هستید به نماز نزدیک نشویدو از آن اجتناب کنید، حتی گویندکه ابوبکروعمرومعاویه وتعداد زیادی ازصحابه،اهل شرابخواری بوده وبه گناه کبیره بودن آن اعتقادی نداشتند.
ازسوی دیگر حافظ معتقد است که متشرعیّن متعصّب درموردِ شراب وشرابخواری سیاه نمایی کرده وازاین موضوع سواستفاده می کنندتامردم رابتوانندتحت کنترل خویش درآورند.
حافظ براین باوربودکه درمورد شرابخواری، شیخ وزاهد،کاسه ی داغ ترازآش شده وبه دروغ آن راگناهی بزرگ برشمرده انددرحالی که گناه بزرگ، همان ریاکاری وتزویروتظاهر درلباس دیانت هست که خودشان روزانه بصورت مستمر مرتکب می شوند!خداوند در روزجزا همانندِ متشرّعین سختگیری نخواهدکرد وگناه شرابخواران بخشیده خواهدشد وهمگان ازاقیانوس بیکران رحمت وبخشش او غافلگیروشگفت زده خواهیم شد.
هاتفی ازگوشه ی میخانه دوش
گفت ببخشند گنه می بنوش
بنابراین حافظ به اتّکای رحمتِ بی پایان ِ ایزدی وبه پشتوانه ی اینکه در بعضی مذاهب، مثل زرتشت ومسیحیت، شراب حلال شمرده شده،چنین بی پروا خطاب به شیخ وزاهد می فرماید:
چه شودگرمن وتوچندقدح باده خوریم؟
باده ازخون رَزان است نه ازخون شماست!
او شخصاً براین باور است که گناهِ شراب درقیاس باگناهانی دیگرمثل مردم آزاری، مردم فریبی وریاکاری بسیار ناچیز وقابل ِ بخشش وچشم پوشیست.
باید درنظرداشت که حافظ دراینجا یک شاخص ومعیارمهمّ ارایه داده تا دوستارانش با درنظرگرفتن آن شاخص رفتارکنند. اگرکسی تصمیم بگیرد که درپی آزارنباشد خودبخود ازارتکابِ سایرگناهانی مثل دل شکستن، دزدی، حق کسی راپایمال کردن و... نیز خودداری خواهد کرد. چراکه تمام این رفتارهای غیراخلاقی،گرچه عنوانهای متفاوت دارند لیکن درحقیقت همه آزارنده بوده و درزیرمجموعه ی این شاخص مهم (آزار واذیت) قراردارند. حافظ بادرنظرگرفتن ِ این نکاتِ کلیدیست که می فرماید:
مباش درپی آزار وهرچه خواهی کن
که درطریقتِ ما غیرازاین است گناهی نیست!
🌿━━━━━━━━━━🌿
ازاین رباط دودر چون ضرورت است رَحیل
رواق و طاق معیشت چه سربلند و چه پَست
رِباط یا رُباط ِ دو دَر: مهمان سرا، کاروانسرا کنایه ازدنیا که دودر دارد: درورودی(حیات) درخروجی (ممات)
رحیل: کوچ کردن
رواق: آستانه
طاق: سقف
معیشیت: اسباب زندگانی
رواق وطاقِ معیشت: هرچیزی که برای زندگانی لازم است. خانه وایوان وسقف و.....
✍️معنی بیت: درشرایطی که همه می دانیم دراین دنیا میهمانیم ودیر یازود ازاین مهمانخانه ی دودر کوچ خواهیم کرد، چه تفاوتی می کند اسبابِ معیشتمان، کمی محقّر یا اندکی مجلّل بوده باشد؟
🌿چه فرق می کند درخانه ای که مسافر ومیهمان هستم طاق ورواقش بلند باشد یاپَست؟ اگر دایمی بود اهمیّت داشت حال که می دانیم چندصباحی بیشتر نیستیم ارزش ندارد به خاطر این مسائل کم اهمیت، زمان وفرصت محدود وارزشمندخویش راتلف کرده وازاصل زندگی غافل مانیم.
🌷چه بسیارندغافلان وجاهلانی که این فرصت ارزشمند وطلایی را برای رنگ کردن درودیواراین میهمانخانه سپری می کنند وتمام فرصت خویش رابرای هیچ وپوچ ازدست می دهند!
هرکه راخوابگه آخرنه که مشتی خاک است؟
گوچه حاجت که برافلاک کشی ایوان را؟
🌿━━━━━━━━━━🌿
مقام عیش میسّر نمی‌شود بی‌رنج
بلی به حکم بلا بسته‌اند عهد الست
بلی: بله،آری
بلا: مصیبت وگرفتاری
عهدِ اَلست: زمان خلقتِ آدم، گویند خداوند ازانسان سئوال کرد آیا من پروردگارتوهستم ؟آدم پاسخ داد بله ودرهماندم بودکه بلا رابه جان خرید وبا خداوندعهد وپیمان بست که تاآخرهرچه مصیبت وبلا برسرش بیاید ،بنده وفرمانبردارخدا باقی بماند وبه عهد ومیثاق خویش وفادارباشد اشاره به همین مطلب است.
✍️معنی بیت: خوشی وراحتی زائیده ی رنج وزحمت است همانگونه که پایان شب سیاه سپیدیست. هیچکس بی آنکه رنجی متحمّل شود به گنج نمی رسد. این قانون هستیست زمانی وضع شد که انسان باخداوند عهد وپیمان بندگی بست. آدم تا آری راگفت خداوندنیزبلا وگرفتاری رابه ماتحمیل کرد تاببیند آدم تاچه اندازه می تواندبه عهد وپیمان خویش پایدارو وفاداربماند!
وفادارماندن ادمی به عهدوپیمان اَزلی،ازنظرگاه حافظ،گرویدن به مذاهب وادیان سازمان یافته نیست بلکه،رهایی اززنجیرهای تعلّقات دینی ودنیوی، خودشناسی ،قدرشناسی وپیداکردن بینش فردیست.
🕌دین ومذهب چیزی نیست که ازخانواده، مدرسه ،وسیستمهای سیاسی جامعه، تحمیل گردد بلکه راه ورسمیست که ادمی باید آگاهانه وباتجربه اندوزی درپیچ وخم زندگی ماهیّت وبینش خودرا پیداکرده وبراساس آن رفتارکند.
🌷 دینداران حقیقی آنها هستند که باآگاهی وتحقیق وتفحّص،مسلک ومرام خودشان راپیداکرده وبراساس طبیعت خویش رفتارمی کنند نه انگونه که جامعه،مدرسه وسیستمهای حاکمیّتی تعیین می کنند.
ناز پرورد تنعم نبرد راه به دوست
عاشقی شیوه رندان بلاکش باشد
🌿━━━━━━━━━━🌿
به هست و نیست مَرنجان ضمیر و خوش می‌باش
که نیستی است سرانجام هر کمال که هست
ضمیر: روح وروان، خاطر
✍️معنی بیت: غم وغصّه ی بود ونبودِ دارائیها وثروت وجاه وجلال دنیوی رامخور واین چندصباح زندگانی را دل خوش دار به شادمانی بگذران. یقین داشته باش که هیچ چیزپایدار نخواهد ماند ودر نهایت همه چیز به فنا ونابودی خواهدرفت.
چه جای شُکروشکایت زنقش نیک وبداست
چوبرصحیفه ی هستی رَقم نخواهدماند!
درمورد نکته ی بسیارمهم مصراع دوم «نیستی است سرانجام هرکمال که هست باید درنظرداشت که:
«کمال گرایی» گرچه بظاهراغوا کننده ومطلوب بنظرمی رسد لیکن چون نیک بنگری ریشه ی اغلب بدبختیها وروان رنجوریهای بشر ازهمین جاه طلبی وکمال گراییست!
🌷ما انسانها قرنهاست که تلاش می کنیم اخلاقاً وعملاً درهمه ی زمینه ها انسان کامل باشیم اما غیراز بدبختی وفلاکت چیزی بدست نیاورده ایم! چراکه انسان کامل بودن غیرممکن است وهیچ معنایی ندارد.
🌿کامل بودن یعنی به بن بست رسیدن! انسان کامل دیگرمیلی به جستجو وحرکت نخواهد داشت انگیزه ای برای بدست آوردن وجودندارد. وقتی آدمی به همه خواسته ها رسیده ونواقص هاراتکمیل کرده باشد غیرازخودکشی چه چیزی باقی می ماندتابدان بیاندیشد وتحقیق وتفحص کند؟!
♦️انسان کمالگرا اگر ساده وپاکدل باشد ونتوانسته باشد به اهداف خودبرسد کم کم قطع امیدکرده وبه روان رنجوری وپوچی دچارمی گردد چون هرچه تلاش کرده نتوانسته توفیق حاصل کند زیرباراحساس گناه وشکست خوردگی له شده وخوشی های زندگی راازدست خواهدداد. وچنانچه انسان کمالگرا حیله گر وطمّاع باشد برای رسیدن به اهداف خود؛ به تظاهر وریاکاری وتقلّب متوسّل شده ومنافقانه خودرا انسان کامل؛ منزّه ومقدّس معرفی کرده ودیگران رابه اطاعت وبردگی فراخواهد خواند!
🔹️بنابراین بهترآنست که انسان باهمه ی نواقصها وضعفها به زندگی همانگونه که هست آری بگوید وازخوشیهای زندگانی بهره مندگردد. دست ازشِکوهِ وشکایت برداشته؛ ودرد ورنج را پیشنیاز وجد وسُرور دانسته و زندگی رادرهرشرایطی باقلب خویش لمس کرده وجشن بگیرد؛ وهمواره به آوازخوانی ورقص وشادمانی مشغول باشد که خالصانه ترین سپاسگزاری ونیایش همین است وبس.
مراروزازل کاری بجز رندی نفرمودند
هرآن قسمت که آنجارفت ازآن افزون نخواهدشد
شراب لعل وجای امن ویارمهربان ساقی
دلا کی بِه شودحالت اگراکنون نخواهدشد.
🌿━━━━━━━━━━🌿
شکوهِ آصفی و اسبِ باد و منطقِ طیر
به بادرفت وازاوخواجه هیچ طَرف نبست
شکوه: هیبت، جاه و جلال. "آصف" دراصل نام پسر برخیا و وزیر سلیمان نبی بوده است که گفته‌اند بر علوم غریبه دست داشت و تختِ بلقیس، ملکه ی سبا، را در یک چشم زدن در پیشگاهِ سلیمان حاضر ساخت! حافظ دربسیاری ازغزلیّات، به وزیران باکفایت وباتدبیرلقبِ آصفِ ثانی داده است.
اسبِ باد:اشاره به تسلطِّ سلیمان برباداست
منطقِ طیر: زبان پرندگان، اشاره به تسلّطِ حضرت سلیمان به زبان پرندگان است!
"خواجه" درقدیم به شخصیّت های محترم گفته می شد. دراینجامنظور خودِ حضرت سلیمان است.
طَرف بستن: سودجُستن وبهره مند شدن.
معنی بیت: درادامه ی سخن پیرامون ناپایداری دنیا وجاه وجلال ومال ومنال می فرماید:
آن همه شکوه وجاه جلالِ آصفی وقدرتِ تسلطّ برباد وزبان ِ حیوانات وشوکت وجلالی که نصیبِ حضرتِ سلیمان شده بود همه بربادِ فنا رفت ونابودشد وسلیمان درنهایت بادستان خالی به زیرخاک رفت وازآن همه قدرت نتوانست برای ماندگاری سودجوید. مرگ به زودی درب یکایک ماراخواهدزد وهرآنچه که به دست آورده وانباشته ایم بابی رحمی ازم ابازخواهدگرفت. درفکربدست آوردن وانباشت چیزی باشیم که مرگ قادربه بازپس گیری آن نباشد.
بادت به دست باشد اگر دل نهی به هیچ
در معرضی که تخت سلیمان رود به باد
🌿━━━━━━━━━━🌿
به بال و پَر مرو از رَه که تیر پرتابی
هوا گرفت زمانی ولی به خاک نشست
بال وپَر: کنایه ازمال ومَنال وجاه ومقام
مروازره: غافل مشو، مغرورنباش، ازراهِ راست خارج نشو.بلندپروازمباش.
هواگرفت: اوج گرفت
ضمن آنکه تیر وپیکانی که ازکمان پرتاب می شود به کمک بال وپری که درانتها داردبه جلومی رود. دربرداشتِ معنای سطحی ازواژه ها، چنین می شود که : تومثل تیروپیکان مباش وبه کمکِ این بال وپری که داری(مال ومنالی که داری) به پیش مَرو، این بال وپرچندان اعتباری ندارد بدان وآگاه باش همانگونه که تیرهم پس ازطی مسافتی، بناگزیرسرنگون می گردد تونیز بسان تیرپرتابی یا فواره ی آب پس ازصعود باهمان شدت سقوط خواهی کرد.
✍️معنی بیت: ای کسی که صاحبِ دولت وشوکت وجاه وجلال هستی، تکیه براینها مکن که هیچ اعتباری بدانها نیست . بی تردیدشنیدی که چگونه سلیمان با آن همه حشمت وجلال دست خالی رفت؟ شاید به کمکِ مال ومنال، مثل تیرپرتاب شده ازکمان برای مدّتِ کوتاهی اوج بگیری، امّا دروَرایِ این اوج گرفتن، سرنگون شدن وسقوط درورطه ی نابودی هست هشدارغفلت مکن! اگربه قلّه ای بلندصعودکردی مغرورمباش اگرنیک بنگری درکنارهمان قلّه ای که توبرفرازآن ایستاده ای درّه ای عمیق دهان بازکرده است!
به جای بلند پروازی وکمالگرایی ،سعی کن ازمال ومنال خویش درجهتِ کسبِ فضایل اخلاقی وهنربکوشی ویا دلهایی بدست بیاوری که درآن سوی هستی به دادت برسند.
توانگرا دل ِ درویش خود بدست آور
که مخزنِ زَر وگنج ِ درم نخواهدماند
🌿━━━━━━━━━━🌿
زبانِ کلکِ تو حافظ چه شُکر آن گوید
که گفته ی سخنت می‌برند دست به دست
کلِک: قلم، خامه.
چه شُکرآن گوید: چگونه تواندازعهده ی شکرآن برآید.
"گفته" بنابه تعریف استادشفیعی کدکنی، واژه ای ترکی وبه معنای ابیات شعر وغزل وقصیده هست. "گفته" دراصل یک اصطلاح موسیقیایی درعرصه ی ادبیات است وشعریست که به آواز خوانده می شود. فارسی زبانان معنای اصطلاحی "گفته" راازیادبرده وازرابطه ی آن باموسیقی غافل شده اند ولی درزبان ترکی معنی خودراحفظ کرده است بطوری که درترکیه به هرنوع تصنیف وآوازی "گفته" اطلاق می شود.
می برند دست به دست: باتوجه به اینکه درآن روزگاران رسانه وروزنامه به شکل امروزی نبوده، نوشته وسروده های شاعران، ازشهری به شهری یا حتّی ازکشوری به کشورهایی مانند هندوستان دست به دست انتشاروانتقال پیدامی کرد. ضمن آنکه بسیاری ازعلاقمندان حافظ،شعرهای اورابجای دعا وتعویذ بردست وبازوی خویش بسته وهمراه خود می بردند ویا درجعبه های باارزش ازجنس طلا ونقره نهاده وبا احترام جابجا می کردند.
✍️معنی بیت:
ای حافظ ،زبان قلم شیوای توچگونه می تواند ازعهده ی شُکراین برآید که اشعارتوبه آوازهای دلنشنین خوانده می شوند وسخنانت چونان گوهری گرانبها دست به دست می شود ومرزها را درنوردیده وبه عنوان هدیه وارمغانی باارزش تقدیم جویندگانِ حقیقت می گردد.
شعرحافظ همه بیت الغزل معرفت است
آفرین برنفس دلکش ولطفِ سخن اَش
🙏🌹
🌿━━━━━━━━━━🌿
محمد حافظ کل قران کریم در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۵۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۱۶۷ - گفتن پیغامبر صلی الله علیه و سلم به گوش رکابدار امیرالمؤمنین علی کرم الله وجهه کی کشتن علی بر دست تو خواهد بودن خبرت کردم:
در واقع با توجه به ایه 28، این امام علی ع بودند که به فرمان خداوند در مسجد به نماز ایستادند
و این ابن ملجم بود که بر خلاف فرمان خداوند و با پیروی از فتنه شیطان یا نفس خود مانع عبادت امام علی شد و امام را در محراب بر خلاف دستور و رضایت خداوند شهید کرد و اجازه نداد امام به عبادت خالصانه خداوند ادامه دهند.
خدایا به وجاهت امیر المومنین دست ما را بیش از پیشبگیر
محمد حافظ کل قران کریم در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۵۵ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۱۶۷ - گفتن پیغامبر صلی الله علیه و سلم به گوش رکابدار امیرالمؤمنین علی کرم الله وجهه کی کشتن علی بر دست تو خواهد بودن خبرت کردم:
خصوصا در ترجمه دو ایه زیر دقت کنید
ای فرزندان آدم زنهار تا شیطان شما را به فتنه نیندازد چنانکه پدر و مادر شما را از بهشت بیرون راند و لباسشان را از ایشان برکند تا عورتهایشان را بر آنان نمایان کند در حقیقت او و قبیله اش شما را از آنجا که آنها را نمی بینید می بینند ما شیاطین را دوستان کسانی قرار دادیم که ایمان نمی آورند (27)
و چون کار زشتی کنند می گویند پدران خود را بر آن یافتیم و خدا ما را بدان فرمان داده است بگو قطعا خدا به کار زشت فرمان نمی دهد آیا چیزی را که نمیدانید به خدا نسبت می دهید (28)
که شامل دو عبارت 1-"زنهار تا شیطان شما را به فتنه نیندازد"و 2-"و خدا ما را بدان فرمان داده است بگو قطعا خدا به کار زشت فرمان نمی دهد آیا چیزی را که نمیدانید به خدا نسبت می دهید " است
محمد حافظ کل قران کریم در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۳۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۱۶۷ - گفتن پیغامبر صلی الله علیه و سلم به گوش رکابدار امیرالمؤمنین علی کرم الله وجهه کی کشتن علی بر دست تو خواهد بودن خبرت کردم:
در تایید فاضل و رد فردی به نام محمد
ای فرزندان آدم در حقیقت ما برای شما لباسی فرو فرستادیم که عورتهای شما را پوشیده می دارد و [برای شما] زینتی است و[لی] بهترین جامه [لباس] تقوا است این از نشانه های [قدرت] خداست باشد که متذکر شوند (26)
ای فرزندان آدم زنهار تا شیطان شما را به فتنه نیندازد چنانکه پدر و مادر شما را از بهشت بیرون راند و لباسشان را از ایشان برکند تا عورتهایشان را بر آنان نمایان کند در حقیقت او و قبیله اش شما را از آنجا که آنها را نمی بینید می بینند ما شیاطین را دوستان کسانی قرار دادیم که ایمان نمی آورند (27)
و چون کار زشتی کنند می گویند پدران خود را بر آن یافتیم و خدا ما را بدان فرمان داده است بگو قطعا خدا به کار زشت فرمان نمی دهد آیا چیزی را که نمیدانید به خدا نسبت می دهید (28)
بگو پروردگارم به دادگری فرمان داده است و [اینکه] در هر مسجدی روی خود را مستقیم [به سوی قبله] کنید و در حالی که دین خود را برای او خالص گردانیده اید وی را بخوانید همان گونه که شما را پدید آورد [به سوی او] برمی گردید (29)
[در حالی که] گروهی را هدایت نموده و گروهی گمراهی بر آنان ثابت شده است زیرا آنان شیاطین را به جای خدا دوستان [خود] گرفته اند و می پندارند که راهیافتگانند (30)
ای فرزندان آدم جامه خود را در هر نمازی برگیرید و بخورید و بیاشامید و[لی] زیاده روی مکنید که او اسرافکاران را دوست نمی دارد (31)
مجید آقا در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۶:۲۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۸۳۸:
به نظر من
فلکم جواب گوید که کسی تهی نپوید
که اگر کهی بپرد بود آن ز کهربایی
بجای کلمه بپرد بپوید بهتره
مجید آقا در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۶:۱۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۸۳۸:
به نظر من
فلکم جواب گوید که کسی تهی نپوید
که اگر کهی بپرد بود آن ز کهربایی
بجای کلمه بپرد بپوید بهتده
Ali در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۰۶ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۲ - شمشیر قلم:
لطفا معنی و مفهوم کامل این شعرو (نالم از دست تو)بزارید ممنون.
abbas raee در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۰۵ دربارهٔ خواجوی کرمانی » دیوان اشعار » بدایع الجمال » شوقیات » شمارهٔ ۲۰۷:
و در بیت پایانی به جای فتح باید فتوح بیاید.
abbas raee در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۰۱ دربارهٔ خواجوی کرمانی » دیوان اشعار » بدایع الجمال » شوقیات » شمارهٔ ۲۰۷:
باسلام
علی الظاهر در مصرع اول بیت سوم باید به جای این مقله بیاید ابن مقله .
چرا که ابن مقله واضع خط بوده است. ممنون
حسین،۱ در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۴۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۴۸:
دوستان ، این غزل مولوی را بخوانید ،تا به ناتوانی او در غزل پی ببرید .
هم اشتباه وزنی دارد ، هم تعبیر ناموزون
هوشنگ در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۳۰ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب دوم در احسان » بخش ۱۷ - حکایت درویش با روباه:
اتفاقاانتقادبنده بجاست
شیرمعمولاشغال رونمیخوره اکثراوقات آهوگوزن غزال بزکوهی واین چنین حیواناتی میخوره
معمولاجانواران گوشت خوارازجانوران گیاه خوارارتزاق میکنن
پس لطفاتغییری بدین
که شیری برامدشکاری بچنگ
حسین در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۱۳ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱۰۳ - مثل آوردن اشتر در بیان آنک در مخبر دولتی فر و اثر آن چون نبینی جای متهم داشتن باشد کی او مقلدست در آن:
با درود بیکران بر همگان بنده با شناخت ناقصی که نسبت به جناب مولانا پیدا نموده ام ایشان وقتی سخن از مرد و زن و یا حیوانی به میان می آورند همه یکی است در درون خود انسان و جدالی که در وجود انسان بین خیر و شر برقرار است پس سطحی دیدن برای ما و زندگی سودی ندارد
پویا در ۸ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۴۳ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸: