۷ در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۱۱ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » ترجیع بند:

چون مرغ به طعم دانه در دام
چون گرگ به بوی دنبه در بند
طُعم در اینجا به معنی خوردنی است و میشود طعمه
با طعام از یک ریشه است.
چون مرغ به طعم(طعمه) دانه دربند شدم

بیگانه در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۰۸ دربارهٔ اقبال لاهوری » پیام مشرق » بخش ۲۵۰ - مثل آئینه مشو محو جمال دگران:

ای که نزدیک تر از جانی و پنهان ز نگه
هجر تو خوشترم آید ز وصال دگران...
همین.
این، یعنی عشق.
...

فرید سعادتی در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۳۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲:

هنر مند نوگرا که نوگرایی را از عمق فولکولور ابداع میکند (شاهین نجفی ) و مرز های هنر را میشکافت در جدیدترین آلبوم خود که به صورت زنده اجرا شد این شعر را با یک سبک خاص اجرا میکند که زیبایی شعر را دوچندان می کند . چند دقیقه آغازی آین ترک فقط همنوازی آلات موسیقی است و سبس خود شاهین با نواختن ترومبت و تلفیق . شعر رال اجرا میکند

مهفا در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۲۰ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۷۳۸:

وضوی عشق ....همین دست شستن از دنیاست

۷ در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۳۲ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب اول در سیرت پادشاهان » حکایت شمارهٔ ۱۹:

اوش در فارسی به چند معنی میباشد
1-مرگ
انوش: ان+اوش=بی مرگ و جاوید
متضاد انوش،اوشمند به معنی نابود شدنی و فانی
2-دم و دمیدن:
اوشستار=مشرق/جای سرزدن ستاره
اوشبام=بامداد-سپیده دم
3-هوش: اوشیار
4-اندازه
اوشمردن>اشمردن>شمردن
مر خود یعنی شمار و شماره پس شمردن یعنی دوباره شمردن یا بررسی

بهیار سپیدان در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۰۸ دربارهٔ قاآنی » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۹۵ - د‌ر ستایش نور حدیقه احمدی فاطمه اخت علی‌بن‌موسی علیه‌السلام:

آیت الله خمینی در دیوان اشعارش قصیده ای 44 بیتی دارد که گویی متأثر از این قصیده است . وی با تخلص «هندی » در پایان قصیده می گوید :
گر که شنیدندی این قصیده ی «هندی»
شاعر شیراز و آن ادیب سخنور
آن یک طوطی صفت همی نسرودی
«ای به جلالت ز آفرینش برتر» . . .
دیوان، ص 257

شروین پاداش‌پور در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۳۱ دربارهٔ انوری » دیوان اشعار » مقطعات » شمارهٔ ۳۱۴ - تعریف شراب کند:

با پوزش از جا افتادن یک کلمه: "چو بوعلی می ناب ار خوری حکیمانه". منظور شاعر از حکیمانه خوردن شاید این بوده که به طرز درست و نه افراطی....

شروین پاداش‌پور در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۲۹ دربارهٔ انوری » دیوان اشعار » مقطعات » شمارهٔ ۳۱۴ - تعریف شراب کند:

سلام به همه . بله موافقم که این شعر از "پورسینا" یا " ابوعلی سینا" هست . فقط فکر می کنم در بیت نهم، مصرع اول اینطور باشه: چو "بوعلی" می ناب خوری حکیمانه .

هیچامد در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۵۲ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب اول در سیرت پادشاهان » حکایت شمارهٔ ۲۶:

منظور از طرح یعنی کم فروشی یعنی از درویشان ارزان می خرید و و در فروش مقداری از آن کم می کرد

نادر.. در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۲۹ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۹۴:

دست نمی‌دهد مرا بی تو نفس زدن دمی..

جعفر عسکری در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۴۸ دربارهٔ باباافضل کاشانی » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۸:

سلام
قطعا بنی باید بنا باشد
هر چند قافیه ها مشکل دارند و غلطن

روفیا در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۴۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۱۹:

بلی البته که دارد!
اشیاء، رفتارها، زمان های گوناگون و... رنگ و بو و طعم و ویژگی های فراوان دیگر دارند.
بوی کبر و بوی حرص و بوی آز
در سخن گفتن بیاید چون پیاز
حتی ترانه هم بو دارد مانند ترانه ای که بوی نان نمی داد. (قیصر امین پور)
خیال هم بو دارد :
چو شو گیرُم خیالش را در آغوش
سحر از بسترم بوی گل آیو
اگر عطرهای مختلف از جمله عطر صبح و عطر شب برایتان بپراکنند شما احتمالا قادر به تشخیص آنها خواهید بود. یا صدای یک صبح برفی در یک بن بست ظاهرا ساکت و یک صبح آفتابی و یا یک صبح بارانی!
باور کنید که جنگل باران خورده صدایی دارد و جنگل تشنه صدایی!
هنری دیوید تورو در والدن می گوید :
brilliant fruit was likewise food for my eyes merely;
میوه ی تابناک زرشک نیز به همین ترتیب صرفاً غذایی برای چشمان من بود.
ما از اینها سرسری می گذریم.جام شراب لحظه ها را با همه طعم و عطر و رنگش تمام و کمال نمی نوشیم.

جاوید مدرس اول رافض در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۱۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۳:

******************************
شرح غزل شماره 183 حافظ
******************************
وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن
(رمل مثمن مخبون محذوف)
******************************
1- دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند
واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند
***‏
معانی لغات:
سَحَر:ساعات بعد از نیمه شب و قبل از روشن شدن افق . و در اصطلاح صوفیه : میقات تلالو انوار حق و راز و نیاز عبد در درگاه الهی . و سحر خیزی حافظ به این منظور بوده است.
***
تأویل عرفانی: وقت:فرجه زمانی و در اصطالاح صوفیه به زمانی گفته می شود که عارف را حالات مختلف دست دهد. مانند وقت سکون – وقت شکر – وقت شکایت و عارف را از این جهت ابن الوقت گویند که ظاهرآً و باطناً تابع وقت شود یعنی از گذشته و آینده فارغ و مشغول به حال خود باشند و آن حال توکل و تسلیم و رضاست . مولوی می فرماید :
صوفی ابن الوقت باشد ای رفیق نیست فردا گفتن از شرط طریق
صوفی ابن الحال باشد در مثال گرچه هر دو فارغند از ماه وسال
به عبارت دیگر آن حالتی که وقت نامیده می شود خُلسه هایی است که به سبب ریاضت به عارف دست می دهد و نوری در دلش می تابد و در این حالمجهولات بر او مکشوف شده به چشم دل بینا می گردد . چنانکه حافظ فرماید : ما در پیاله عکس رخ یار دید ه ایم یا در جای دیگر در خرابات مغان نور خدا می بینم حافظ در اشعار عرفانی خود وقت را به معنای عرفانی بالا و در بعض موارد دیگر در معنی معمول خود یعنی زمان به کار می گیرد.
***‏
معنی معمول: دیشب هنگام سحر مرا از دست غصه رهایی بخشیده ، در آن تاریکی شب به من آب زندگانی دادند
**********************************
2-بیخود از شعشعه پرتو ذاتم کردند
باده از جام تجلی صفاتم دادند
***‏
معانی لغات:
***‏
تأویل عرفانی: بیخود: مدهوش ، بهت ، سکر و در اصطلاح صوفیه به حالتی گفته می شود که سالک راه طریقت با ترک قیود ظاهری وباطنی ، جمیع حواسش متوجه حق شده وبه مرحله انبساط روح دست یافته باشد. در این حالت به سالک حالت سُکر و حیرت دست داده و به این حالت حالت بیخودی گویند . در مرحله بیخودی سالک در خارج از قیود عقل و تقوی وادراک و در مقام فنا و نیستی محو حیران است.
شعشعه: پرتو و روشنی که از یک مرکز نور به اطراف پراکنده می شود.
پرتو :فروغ وتابش نور
پرتو ذات:فروغ ِالله ، نور حق جلّ و علا
بیخود از شعشعه پرتو ذاتم کردند: با فروغ و تابش نور حق ، از خود بیخود و قیود ظاهری و باطنی را ترک ودر مقام فنا ونیستی ، محو و حیرانم کردند .
تجلی :ظاهر شدن ، جلوه کردن و در اصطلاح صوفیه تجلی عبارتست از (1) تجلی صفات حقانی یا صفات ربانی (2) تجلی روحانی . تجلی صفات ربابی یا حقانی نیز بر دونوع است یکی از تجلی ذات و دیگری تجلی صفات و تجلی صفات نیز بر دونوع است یا از تجلی صفات جمال است و یا تجلی صفات جلال .
حال اگر تجلی از صفات ( جمال ) باشد با مشاهده همراه است واگر از صفات جلال باشد بی مشاهد باشد . به عبارت دیگر تجلی از صفات جمال ، اثنینیّت را اقتضا می کند و اگر از صفات جلال باشد رفع اثنینیّت را، و اثبات وحدت می کند و باید دانست که تجلّی بی مشاهده و مشاهده نیز بی تجلی و با تجلی باشد.
گاه باشد که تجلی روحانی باشد یعنی صفات روح تجلی کند و سالک پندارد که این تجلی حقانی یا ربانی است وفرق میان تجلی روحانی و ربانی در این است که از تجلی روحانی آرامش دل پدیدار آید اما شوائب شک و ریب خلاصی نیابدو ذوق معرفت تمام حاصل نیابد و با آن غرور و پندار باشد. لیکن در تجلی ربانی به خلاف تجلی روحانی ، هستی به نیستی بدل شود و در او طلب به خود و نیاز بیفزاید. ( کشّاف)
باده از جام تجلی صفاتم دادند: با مشاهده جمال یار عشق را به من هدیه کردند.
***‏
معنی معمول: از تابش نور جلوه ذات الهی مدهوشم کرده و از جام تجلی صفات شرابی به من نوشاندند.
**********************************
3- چه مبارک سحری بود و چه فرخنده شبی
آن شب قدر که این تازه براتم دادند
***‏
معانی لغات:
***‏
تأویل عرفانی: برات: سند، حواله و در اینجا مقصود از تازه برات خطِّ آزادی وبرات آزادیاست .
شبِ قدر:شبِ برات ، شب حواله شبِ چک ، لیله القدر ، و در قدیم حتی در دین زرتشت هم شب قدر وجود دارد .و در آن شب آتش بر پشت بام بر می افروزند و تا صبح بیدار مانده و در دور آتش به خواندن ادعیه واوراد می پردازندو این شب قدر در دین زرتشتیان در 17 ماه مرداد با محاسبه ماه سی روز می باشد که از آن شب به بعد درجه حرارت هوا رو به کاهش می گذارد. شاعری می گوید :
اگر خواهی چَکِ آزادی از یار شیب چک را به بیداری به روز آر
و در نزد مسلمین شبهای 17و 19و 21و 23 ماه رمضان را لیله القدر می دانند و ابوریحان شب نیمه شعبان را که تولد حضرت حجه ابن الحسن ( ع) است شب قدر می شناسد و لیله البرات نیز مشهور است و ترجمه تفسیر طبری نیز بر این است. و به موجب تفسیر سوره قدر خداوند قرآن را در شب قدر یکجا بر قلب حضرت رسول نازل کرد و پس از آن در مدت 23 سال بتدریج توسط جبرییل بر پیامبر به صورت وحی نازل شد و اکثر علماء بر این معتقدند که شب قدر یکی از شبهای فرد نیمه دوم ماه رمضان است.
***‏
معنی معمول: چه بامدادی فرخندوشامگاهی خجسته بود آن شب قدرکه این سند تازه ( رهایی از من و ما و از علاقه به حیات عاریه )را به من دادند
**********************************
4- بعد از این روی من و آینه وصف جمال
که در آن جا خبر از جلوه ذاتم دادند
***‏
معانی لغات:
آینه وصف جمال: آینه یی که جمال معشوق را وصف کند ودر آن نمودار باشد و جلوه ذات الهی را بنمایاند و اشاره یی است به سراسر جهان و مافیها که مصنوع دست صانع و خالق یکتا و آینه تمام نمای ذات پرور دگار تواناست..
***‏
معنی معمول: از این به بعد روی من همیشه به ضمیر آینه وار ی که جمال محبوب ازلی در آن نمودار شد و از جلوه ذات الهی به من خبر دادند خواهد بود .
**********************************
5- من اگر کامروا گشتم و خوشدل چه عجب
مستحق بودم و این‌ها به زکاتم دادند
***‏
معانی لغات:
کامروا: کامیاب
خوشدل: دلخوش ، شادمان .
مستحق: در خور ، شایسته.
زکوه:میزانی از مال که به درویش و مستحق داده می شود.
***‏
تأویل عرفانی: اینها به زکاتم دادند:اشاره است به آنچه در ابیات 1-4 بر شمرده شده است از قبیل : نجات از غصه- آب حیات– بیخود کردن و بیخود شدن از پرتو ذات – باده از جام تجلی صفات – و شاعر می گوید من مستحق بودم و اینها را به رسم زکوه در سحرگاهی به من دادند .
***‏
معنی معمول: اگر من به مراددل خود رسیده و دلشاد شدم جای شگفتی نیست چرا که من استحقاق آن راداشتم و اینها را به عنوان زکات به من بخشیدند
**********************************
6- هاتف آن روز به من مژده این دولت داد
که بدان جور و جفا صبر و ثباتم دادند
***‏
معانی لغات:
***‏
تأویل عرفانی: هاتف:فرشته خوش خبر ، ندای غیبی و در اصطلاح صوفیه: داعی در حقیقت که در دل سالک تجلی کند.
شهد وشکر:عسل و شیرینی و در اینجا کنایه از معانی و مضامین عالی عرفانی است که شاعر در اشعار خود به کار برده وخود بر آن واقف است .
شاخ نبات: شاخه و ساقه نیشکر ، ساقه نی که هم برای محتویات شیرین آن به مصرف خوراک انسان ودام می رسیده و امروزه از آن شکر تهیه می شود وهم بند آن نی را به عنوان قلم نی برای نوشتن به کار می برده اند . شاعر در جای دیگر می فرماید :
حافظ چه طُرفه شاخه نباتی ست کلک تو کِش میوه دلپذیر تر از شهدو شکر است
صبر: با آنکه این کلمه د قرآن مجید به کرات آمده است از معنای واقعی آن تعریف جامعی نشده و به عقیده این ناتوان صبر عبارتست از درک: صحیح عامل زمان در امور و معنا کردن آن به شکیبایی و یا تشبیه آن به داروی صبر زرد که از بلاد عرب می آورند و آن دارویی است تلخ و مسهلی است شدید نمی تواند هدف از این صفت را توجیه کند .و آما در اصطلاح صوفیه مقام پنجم از مقامات سبعه طریقت است که به ترتیب عبارتند از : توبه – ورع- زهد- فقر- صبر- توکل – فنا و توجه آنان که در تفسیر و معنای لغات و کلمات ، عبارت جامع انتخاب و پیشنهاد می کنند در بالا جلب می نماید .
***‏
معنی معمول: آن روزی فرشته رحمت خبر رسیدن این دولت واقبال را به من مژده دادکه در برابر جور وجفا( وریاضتدر راه طلب ) صبر وپایداری ارائه شده را کار بستم
**********************************
7- این همه شهد و شکر کز سخنم می‌ریزد
اجر صبریست کز آن شاخ نباتم دادند
***‏
معانی لغات:
***‏
تأویل عرفانی:
***‏
معنی معمول: این همه شهد وشکرکه از سخن موزون من تراوش می کند ، پاداش نگهداری و خودداری از افشاگری قلم شیرینکار است که به من دادند .
**********************************
8 -همت حافظ و انفاس سحرخیزان بود
که ز بند غم ایام نجاتم دادند
***‏
معانی لغات:
***‏
تأویل عرفانی: همّت: اراده ، عزم ، اندیشه نیک ، پشت کار ونزد صوفیه و مرتاضان ، تمرکز فکر وعزم جزم برای کاری و حل مشکلی را سبب کرامت واعجاز می دانند و نمونه یی از آن روایت زیر است: در محاصره شهری از شهر های هندوستان چند نفر از مرتاضان هندی در بتخانه نشسته و همت و عزم بر مردن سلطان محمود گماشتند سلطان محمود مریض شد و اطباء از معالجه او در ماندند . یکی از اهل باطن بر این امر وقوف یافت و برای اینکه عزم جزم و همت مرتاضان را بشکند دستور داد تا به دروغ طبل شادی برای باز آمدن صحت و سلامت سلطان فرو کوفتند و این خبر ارداه وهمت مرتاضان سستی و فتور ایجاد کرد ودر نتیجه سلطان محمود از بیماری رهایی یافت .
***‏
معنی معمول: عزم و اراده استوار و توجه پیوسته و بی وقفه حافظ و برکت دعای سحر خیزان ( دیگر) سبب شده که از گرفتاری غم واندوه و ایام (و سردرگمی ) مرا رهایی بخشیدند.
**********************
تهیه تد وین جاوید مدرس (رافض)
نظری بر: تأویل شادروان دکتر معین
شادروان دکتر معین غزل حافظ را از غزلیات عرشی و الهام شده می دانندکه همین غزل وسه دیگر :( دوش دیدم که ملایک ....) ( در ازل پرتو حسنت...) و( سالها دل طلب جام ...) می باشد و الحق حافظ در این چهار غزل با بیانی واضح و موجز حاصل دسترنج ریاضات عرفانی و بینش معنوی خود را به بهترین وجه بیان داشته و با ابیات این چهار غزل و تک بیتهایی چند که در غزلهای دیگر مشاهده می شود* حجت بالغه خودرا در اینکه او در اوج کرسی عرفان جای ومقّر دارد ارائه می دهد . به همین سبب در معانی ولغات واصطلاحات این غزل به طور مفصِل تر وتا آنجا که سبب کسالت خواننده نشود توضیحات لازم داده شد ، معذلک لازم می داند در شرح ابیات تا آنجا که بضاعت این قلم اجازه می دهد به پاره یی توضیحات بپردازد .
1 - حافظ در شروع این غزل می فرماید: دوش ، وقت سحر، و در این دوکلمة وقت سحر ، اسراری نهفته است . در نزد صوفیه وقت حالی است که در سر سالک پدیدآید و اوبه آن مشغول و در رامش خیال مستغرق گرددو سَحَر ، زمان تلالؤِ انوار حقّ است و حافظ در چند مورد به وقت سحر اشاره می کند:سحرم دولت بیدار به بالین آمد- سحر باباد می گفتم حدیث آرزومندی - سحر به بوی گلستان دمی شدم در باغ - سحر بلبل حکایت با صبا کرد - سحر چون خسرو خاور .....- سحر زهاتف غیبم......- سحر سرشک روانم سر.... –سحر کرشمه چشمت....- سحر گاهان که مخمور شبانه ....- سحر گه رهروی در... – سحرگهم چه خوش آمد....-سحرم هاتف میخانه به دولتخواهی.
از طرفی شاعر از سحر شبی یاد می کند که آن شب شبِقدر بوده است و شاعر در بیت سومِ غزل یک بیت رابرای توضیح دادن به این مطلب اختصاص می دهد . بنابراین با توجه به اینکه در شب قدر در دین زرتشتی واسلام تأکید شده و با توجه به سحر خیزی حافظ و تکرار مکررکلمه سحر در مطلع و میان بیتها و توفیقات ربانی او عزت و شرفی که این عبد صالح صدیق به دست اورده ما را براین روا می دارد که سحر را ساعات قدر شب بدانیم و سحر شبِ قدر را ساعات برآوردن حاجات بازگو شده در مناجات ، ومی دانیم که عادت سحر خیزی حافظ ، یعنی حافظ قرآن برایدریافت قرائت قرآن و اعتصام به حبل الله بوده است و او خود در این باره می فرماید :
مرو به خواب که حافظ به بارگاه قبول زورد نیم شب و درس صبحگاه رسید
حـافظا در کنـج فقر و خلوت شبهای تار تا بود وردت دعا ودرس قرآن غم مخور
به هیچ ورد دگرنیست حاجُت ای حافظ دعای نیم شب و درس صبحگاهت بس
شـــــوق لبــت بــرد از یـــاد حـافـظ درس شـبـانـه وردِ ســــحـر گـاه بـس
دعـای سـحـرت مـونس جان خواهد بود تو که چون حافظ شب خیز غلامی داری
2-حافظ بلافاصله پس از گفتن جمله : دوش وقت سحر، می فرماید از غصّه نجاتم دادند . کدام غصّه منظور نظر حافظ است ؟ شکی نیست که به قول شادروان دکتر حسینعلی هروی این حافظ شناس خوش سلیقه ، ( از این غصه که اسرار الهی برمن مجهول است نجاتم دادند) و ما در مقدمه کتاب ، حافظ را با شمس تبریزی مقایسه کرده و هر دو را در یک جهت فکری تشخیص دادیم و گفتیم که شمس تبریزی در کتاب مقالات شمس می گوید : گفتم مرا چه جای خوردن و گفتن ، تا آن خدا که مرا همچنین آفریدبا من سخن نگوید بی هیچ واسطه یی ، ومن از او چیزها نپرسم و نگوید، مراچه جای خفتن و خوردن ؟ چون چنین شود ومن بااو بگویم و بشنوم،آنگه بخورم و بِخُسبم ، بدانم که چگونهآمده ام و کجا می روم و عواقب من چیست .( مقالات شمس ص130)*بنابراین غصّه حافظ همان عصه شمس تبریزی است که شادوران هروی در یک جمله ساده بیان کرده اند.
1. ظلمت شب ، آب حیات در شبه جمله یی است که در مصراع دوم مطلع غزل، به صورت وندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند و به صورت یک جمله در آمده است. در اصطلاح صوفیه ،ظلمت سیاهئی است که درپیش دیده مشتاقانِ کشف و شهود و سالکین راه طریقت قرار دارد و پس از کشف و شهود به روشنایی مبدّل می شود و شب در اصطلاح آنها خطی سیاه وممتد است میان عالم خلق و عالم ربوبیت و عالم غیب و عالم امکان و مراتب اکوان ، که سالک آنها را ندیده و برای او تاریک است .
1-آب حیات: قبلاًدر باره آب حیات و خضر نبی در شرح غزل 39 زیر کلمات آب خضر و ظلمات توضیحی مختصر داده شده و در اینجا مناسبت ظلمت شب را با آب حیات که چشمه روشنی استدر میان ظلمات ، شاعر به نحو زیبایی اشاره کرده است.
5- شاعر در بیت دوم از پرتو ذاتو تجلی 3صفات دم می زند و ما تا آنجا که اقتضا می گردد زیرا این کلمات معانی باز گفتیم . در اینجا لازمست به این نکته اشاره شود که منظور نظر شاعر مفادآیه 139 سوره اعراف است که ذات حق سبحانه و تعالی می فرماید: وَ لَمّا جاءَ مُوسی لِمیقاتِناوَ کَلَّمَهُ رَبُّهُ قالَ رَبِّ اَرِنی اَنظُراِلَیکَ قال لَنَ تَرینی وَلکِن اُنظُر اُلی الجَبَلِ فَاِنِ استَقَرَّ مَکانَهُ فَسَوفَتَرینی فَلَمّا تَجَلّیر َبَّهُ لَلجَبَلِ جَعَلَهُ وَ خَرَّمُوس صَعِقآًفَلَمّا اَفاقَقالَ سُبحانَکَ تُبتُ اِلَیکَ وَ اَنا اَوَّلُ المُؤمنینَ139و چون موسی وقت مقررِّما آمد و پروردگار او با او سخن گفت ، عرض کرد ای پرودرگار ، بنما به من که بنگرم به تو ، گفت هرگز مرا نخواهی دید ولیکن به کوه بنگر پس اگر در جایش بر قرار تواند بود، ، تو نیز مرا خواهی دید . چون پرودرگارش بر کوه تجلی کرد آن را متلاشی ساخت و موسی بیهوش افتاد پس چون به هوش آمد گفت : تو منزه و برتری. به سوی تو بازگشتم ( توبه کردم ) و من از اولین گروندگان توام .
6- شاعر در بیت چهارم می گوید بعد از این روی من و آینه وصف جمال و ما در زیر کلمه آینه وصف جمال گفتیم که جهان و مافیها آیینه تمام نمای جمال پروردگار است و منظور نظر حافظ نیز همین زیبایی است اما عرفا انسان را خلیفه الله فی الارض می دانند و زیبایی و جمال را می ستایند و مشاهده جمال نیکویی انسان را مشروط برآنکه با چشم شهوت نباشد مجاز می شمرند و این بدان گفته شد که حافظ اگر از جمال یار و صورت محبوب و زلف و خط وخال و ابروی نگار صحبت می کند. در پشت این تشبیهات به آفریننده این زیباییها نظر دارد برای آنکه به قول خودش : که در آنجا خبر از جلوه ذاتم دادند .
7- حافظ در بیت ششم زیر عبارت که: بدان جور وجفا صبر و ثباتم دادند اشاره به پشت کار و همت و پیگیری خود می کند که باهمه مشکلات راه باصبر و ثبات شبهای بسیار ، در سحرگاهان ، به اندیشه وتفکر پرداخت تا اینکه پرده تاریکی و شب ظلمانی و حجاب از پیش چشمان معرفت بین اوبه کنار رفت .
8- منظور شاعر از شاخ نبات در بیت هفتم ، کِلک با خامه یا قلم اوست که به شاخ نبات تشبیه شده و توجه خوانندگان را به غزل 39 زیر کلمه شاخ نبات جلب می نماید .
*شعر حافظ همه بیت الغزل معرفت است آفرین بس دلکش و لطف سخنش
* نی نواز اوّل ، تألیف این نویسنده ، ص 25

شاهد در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۱۰ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب اول در سیرت پادشاهان » حکایت شمارهٔ ۸:

معنی مصرع دوم بیت اول چی میشه دوستان عزیز ؟

روفیا در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۳۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۴:

ای دل ار عشرت امروز به فردا فکنی
مایه نقد بقا را که ضمان خواهد شد
?who has guaranteed your survival

رضا در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۳۳ دربارهٔ شیخ بهایی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵:

سجده بر بتی دارم، راه مسجدم منما کافر ره عشقم، من کجا مسلمانی!؟ ما و زاهد شهر یم هر دو داغدار اما داغ ما بود بر دل داغ او به پیشانی ]چرا این بیتها نیست ؟

امیرعباس در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۱۳ دربارهٔ ظهیر فاریابی » رباعیات » شمارهٔ ۱۹:

سلام مصراع اخر غلط املایی داره

پدرام در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۴۷ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۱۹:

منظور از نفحات صبح بوی صبح است ؟
مگر صبح بو دارد ؟

پدرام در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۴۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۱۹:

معنای مصرع زیر را بفرمایید
بزه کردی و نکردند مؤذنان ثوابی

مرتضی در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۱۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۸۳:

حیف تون نمیاد زیر ابیاتی چنین نغز و شیرین چون عسل دعوای سیاسی میکنید؟!