Sousan Fatai در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۹ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۰۱:۱۶ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۵۱:

هان! بر سَرِ سبزه پا به خواری ننهی

محمد در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۹ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۰۱:۰۷ دربارهٔ سلمان ساوجی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۱:

امان از بیت واپسین.

فرید در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۹ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۰۰:۰۵ دربارهٔ عرفی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۲:

با سلام و سپاس
بیت دوم اصلاح گردد . کدازد که گدازد درست است .

parinaz در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۲۳:۲۹ دربارهٔ ملک‌الشعرا بهار » تصنیفها » مرغ سحر (در دستگاه ماهور):

نخستین ضبط تصنیف مرغ سحر بر روی صفحه‌های پولیفون، در پاییز سال 1306 خورشیدی، با صدای ملوک ضرابی کاشانی و تار مرتضی نی‌داوود در دستگاه ماهور انجام شده است.
در این لینک صدای ملوک ضرابی و تصنیف مرغ سحر را می توانید گوش بدهید و نقطه اینکه در اینجا هم «توده» استفاده شده است.
پیوند به وبگاه بیرونی

برگ بی برگی در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۲۰:۳۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۲۳:

با سپاس فراوان از منصور عزیز که اصل مطلب را به زیبایی و با قلمی شیوا بیان نموده اند . جای آن دارد که بارها این مطلب را بخوانیم .بسیار لذت بردم . موفق و در پناه حق باشید

سعید سلطانی در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۹:۴۹ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۶۰ - دو محضر:

واژه ی (( در )) در مصرع " از تو در خانه نمی ترسد کسی " جا افتاده.
لطفا اصلاح کنید.

ماهان در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۹:۱۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۳:

نخیر

سجادبیدل در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۹:۰۹ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۵۳:

هیچ کس را درمحبت شرم هم چشمی مباد

ایرانی در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۶:۴۸ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۴ - سبب نظم کتاب:

آقای مراغه ای ( نه مراغالی ). بنده هم مثل شما آذربایجانی هستم ( از روستای تراکمه در کلیبر ). ولی مثل شما فکر نمیکنم چون برای من مایه حیرت و شگفتی هست که یک نفر شاعر بقول شما زبان مادریش ترک باشد ولی حداقل در خلوت خودش یک بیت ترکی هم نسروده باشد. چطور چنین چیزی ممکنه؟ ما الان در آذربایجان شاعران جوانی را داریم که هم به زبان شیرین فارسی شعر میگویند هم به ترکی آذربایجانی. پس بنابر این زبان مادری نظامی گنجوی مطلقا ترکی نبوده بلکه فارسی بوده زیرا اگر ترکی بود لا اقل در خلوت خویش یک بیت به ترکی میگفت. بنده اصلا فرمایشات جنابعالی را قبول ندارم. با تشکر از دوستان گرامی.

نِیِستان در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۶:۲۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۳۹:

تا نقش خیال دوست با ماست دلا
ما را “همه“ عمر خود تماشاست دلا
وانجا که مراد دل “برآید“ ای دل
یک خار به از هزار خرماست دلا
❋نسخه استاد بدیع‌الزمان فروزانفر ❋

با سپاس فراوان از دست اندرکاران گرامی
سایت ارزشمند گنجور

نِیِستان در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۶:۱۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۲۶:

در یاد من آتشی “است“ از صورت دوست
❋ استاد بدیع‌الزمان فروزانفر ❋

با سپاس فراوان از دست اندرکاران گرامی
سایت ارزشمند گنجور

نِیِستان در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۶:۰۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۲۳:

این خواستم “از“ بهر همین کاری را
❋ بدیع‌الزمان فروزانفر ❋

با سپاس فراوان از دست اندرکاران گرامی
سایت ارزشمند گنجور

نِیِستان در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۵۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۷:

ای باد سحر خبر بده مر ما را
در راه بدیدی دل آتش‌پا را
دیدی دل پرآتش و پرسودا را
کز آتش خود بسوخت صد خارا را
❋ بدیع‌الزمان فروزانفر ❋

با سپاس فراوان از دست اندرکاران گرامی
سایت ارزشمند گنجور

شهرام بنازاده در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۴۹ دربارهٔ عطار » تذکرة الأولیاء » بخش ۱۴ - ذکر بایزید بسطامی رحمة الله علیه:

متاسقانه متن تذکره روی سایت گنجور دارای خطاهای املایی زیاد و جملات جا افتاده فراوان است.
به نظرم بهتر است این بخش یکبار دیگر چک شود

نِیِستان در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۴۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۶:

“آواز تو گر خسته شود خسته شویم“
❋ بدیع‌الزمان فروزانفر ❋

با سپاس فراوان از دست اندرکاران گرامی
سایت ارزشمند گنجور

ایرانی در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۳۹ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۴ - سبب نظم کتاب:

نظامی گنجوی بدون شک زبان مادریش فارسی بوده نه ترکی. دوستان محترم ما لطف کنند توضیح بدهند که اگر بقول شما نظامی گنجوی زبان مادریش ترکی بوده پس چرا حداقل در خلوت خودش یک بیت ترکی هم نسروده است. لطفا اشعار ترکی نظامی قونوی در ترکیه ( سیصد سال بعد از نظامی گنجوی در دوران امپراتوری عثمانی ) را قاطی اشعار فصیح و بلیغ فارسی ایشان نکرده و تاریخ را تحریف و جعل نکنید.

نِیِستان در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۲۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۳۵۴:

من همچو کسی نشسته بر اسب “رخام“
❋ بدیع‌الزمان فروزانفر ❋

با سپاس فراوان از دست اندرکاران گرامی
سایت ارزشمند گنجور

تماشاگه راز در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۲۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۳:

معانی لغات غزل (273)
رفیق شفیق : دوست مهربان .
حریف : همدم، همراه، یار، همکار، هم حَرف .
حُجره : خانه، اطاق مدرسه .
شِکَنج : چین و شکن .
گو، پریشان باش : بگذار پریشان باشد .
خاطر : فکر، ضمیر، دل .
گرت هواست : اگر آرزوی داری، اگر میل داری .
زَبور : کتاب داوود پیامبر که با آواز خوش می خواند، مَزامیرِ داوود .
زَبور نواز : زبور خوان .
زبور عشق : (اضافه تشبیهی) عشق به زبور تشبیه شده .
نوگل : گل تازه، کنایه از معشوق برگزیده .
طریق خدمت : راه خدمتگزاری .
آئین بندگی : مقررات خدمتگزاری .
صید حرم : صیدی که در محدوده حرم زندگی می کند و در دسترس و مستظهر به حمایت صاحب خود است .
نظر بازی : چشم چرانی، نگاه کردن در خوبان و تماشای محبوبان .
شیوه نظر : طرز نگاه کردن، روشِ نگریستن .
نادر : بی همتا، کم نظیر .
حیران : شگفت زده ، سرگشته و حیران .
معانی ابیات غزل (273)
1) اگر دوست مهربانی هستی به پیمان خود پای بند و درخانه و گرمابه و گلزار با دوستت همراه و همدل باش .
2) چین و شکن زلف پریشان را به دست نسیم مسپار و مگو که (راضی مشو که) دل عاشقان پریشان باشد .
3) اگر آرزوی همنشینی با خضر پیامبر را داری مانند آب حیات از چشم اسکندر به دور باش .
4) کارِ هر مرغی نیست که ترانه عاشقانه و سرود و مَزامیر داوودی را بخواند. بیا و گل من باش تا چون بلبل برایت غزل خوانی کنم .
5) از برای خدا، ارائه طریق خدمت و راه و رسم و مقررات خدمتگزاری را به خود ما واگذار و تو سلطان ما باش (تا بتوانیم به نحو احسن خدمتگزار باشیم) .
6) بعد از این بر روی صیدی که د رمحدوده حرم و در پناه توست شمشیر مکش و از این کار برحذر و از رفتاری که با ما کرده یی پشیمان باش .
7) تو به مانند آن شمعی می مانی که همه مجلس را روشن نگاه می دارد، پس به مانند شمع، یکدل و یکزبان بوده و اندیشه و همّت پروانه خود را در نظر گیر و از این فداکاری شادمان باش .
8) نهایت دلبری و زیباترین شیوه دلستانی در شیوه صحیح نگاه کردن در زیبایان است. پس در طرز نگریستن ( و تشخیص) خود چنان باش که از ممتازان دور و زمانه باشی .
9) حافظ، چه کسی تو را مجبور کرده که جمال پرستی کرده و سرگشته شوی خاموش باش و از جور و ستمی که محبوب به تو روا می دارد این همه ناله و زاری مکن .
شرح ابیات غزل (273)
وزن غزل : مفاعلن فعلاتن مفاعلن فع لان
بحر غزل : مجتثّ مثمّن مخبون اصلم مُسبغ
*
از انجایی که منظور اصلی از شرح غزل های حافظ، رسیدن به نحوه تفکّر و برداشت صحیح از مشخصات اخلاقی و کشف ویژگی ها و عکس العمل های او در طول زندگی است، با رسیدن به این غزل که یکی از گویاترینِ این عوامل است، جای آن دارد که تا آنجا که سبب تطویل کلام نشود، درباره آن سخن گفته شود :
عاقبت پس از سال ها کشمکش و رقابتی که بین حافظ و بد اندیشان و رقیبان جریان داشت و منجر به تبعید او شد، روزی فرا رسید که شاعر به شهر و دیار خود برگشت .
خوانندگان محترم نباید دچار توهم شده و حافظ با شهرت و عظمت امروزی را ، در آن زمان د رخیال خود مجسم کنند بلکه باید به یک آزاده مرد فاضل و عارف و شاعر و زیرک و با شخصیت بیندیشند که با همفکران و یارانی چند کارگزاری دستگاه حکومتی را داشته و شخصی از لحاظ طرز تفکر، قائم بالذات و از لحاظ امور مادّی و معیشتی، نیازمند بوده و یک چند به سبب این که چرا محافظه کاری نمی کند ، چرا متظاهر و سیاسمتدار نیست، چرا دل و زبانش با هم یکی است و بالاخره چرا به اربابان ریاکارِ طریقت و شریعت می تازد مورد قهر و غضب حاکم وقت بوده و او به تازگی از تبعید باز گشته است .
این شاعر و کارگزار حکومتی، خواهی نخواهی در بازگشت خود از شاه و وزیر دیدار می کند و ما میخواهیم بدانیم که در این جلسه ملاقات بین طرفین چه سخن هایی ردّ و بدل شده است؟
اگر صورت مجلس آن جلسه در اختیار ما نیست! شاعر باهوش، مختصر این دیدار را در غزل بالا آورده و ما می توانیم به ایهامات این غزل توجه کرده و گوینده آن را چنانکه باید و شاید باز شناسیم :
1- در بیت اول شاعر خطاب به شاه شجاع در کمال صراحت و شجاعت پیشنهاد می کند که اگر تو دوست یکرنگی و مایل به ادامه دوستی با من می باشی باید درست پیمان باشی. باید رفیق حجره و گرمابه و گلستان باشی یعنی نباید زیر عهد و قول خود بزنی و همین که خَرَت از پل گذشت دوستان وهمراهان خود را به یکباره از یاد ببری .
2- باید تشکیلات اداری و حکومتی را به دست دوستان فاقد صلاحیت نسپرده و نباید از این که دوستان و اطرافیان تو پریشان احوال و آزرده خاطر می شوند، بی تفاوت باشی.
3- اگر مایلی که شخصیت و مقام تو چنان باشد که بعداً تو را به مانند خضر نبی یاد کنند باید از قدّاره بندهایی مانند اسکندر دوری گزینی و دوست و دشمن خود را بشناسی .
4- مرغی که انجیر می خورد و یا آواز می خواند نوک و حنجره اش با سایر مرغان تفاوت دارد. بیا و حرف و نصیحت بشنو و از این به بعد در کنار این دوستدار و این بلبل غزلخوان راه و رسم غزلخوانی و شیوه مردم داری را بیاموز.
5- آیین نامه و مقرّرات و طرز و نحوه کار کارگزاران و تدوین مقررات امور دولتی چیزی نیست که تو شخصاً مستبدانه و با امر و نهی از زیر دستان بخواهی. بیا و از برای خدا از این سیاست غلط دست بردار و اینگونه امور را به دوستان مطمئن و مجربِّ خود واگذار و خود به کار سلطنت بپرداز .
6- از این پس عهد کن که کبوتر حرم را صید نکنی و از کارهای ناشایستی که با من کرده یی قلباً پشیمان باش و سعی کن دیگر تکرار نشود .
7- تو حکم شمعی را داری که تمام زوایای مجلس را به یک میزان روشن می کند. بنابراین مانند شمع با یک زبانِ روشن و نورانی، روشنی بخش انجمن باش .
8- کمال معرفت در آن است که انسان پایان کار خود را با نظر عمیق خود بنگرد و راه از چاه بازشناسد بنابراین سعی کن در سیاست کشورداری کاری کنی که از نادران دوران به شمار آیی .
9- حافظ، اصلاً چه کسی به تو گفت که دنبال این کارها بروی تا این همه رنج و غم و محنت نصیب تو شود. دست بردار و به راه خود برو .
بیش از این احتیاج به شرح و بسط نیست و هر ساده دلی با تطبیق این ایهامات با ظاهر ابیات غزل، می تواند گوینده آن را کماهو حقّه بشناسد اینک این سخن پیش می آید که آیا به چنین گفته هایی و با این همه مضامین شگفت آور، می شود تنها به ذکر نام غزل عاشقانه اکتفا کرد؟ آیا می توان گوینده آن را که علاوه بر فضل و کمال و ادب و معرفت تا این درجه به دقایق امور کشورداری بصیر و واقف است یک شاعر مدّاح شاه شجاع نام نهاد؟ آیا شخصیّتِ مشابه دیگری مانند او را ما در طول تاریخ ادب فارسی خود سراغ داریم؟
شرح جلالی بر حافظ – دکتر عبدالحسین جلالی

نِیِستان در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۰۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۳۳۹:

“بی“ خاک درت ز آب حیوان سیرم

❋ بدیع‌الزمان فروزانفر ❋

با سپاس فراوان از دست اندرکاران گرامی
سایت ارزشمند گنجور

نِیِستان در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۴:۲۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۳۳۷:

من سر بنهم در رهت ای کان کرم
کامروز “من“ از تو ای صنم مست ترم
❋ بدیع‌الزمان فروزانفر ❋

با سپاس فراوان از دست اندرکاران گرامی
سایت ارزشمند گنجور