گنجور » مولانا » دیوان شمس » رباعیات

مولانا » دیوان شمس » رباعیات »

رباعی شمارهٔ ۶

آواز ترا طبع دل ما بادا

اندر شب و روز شاد و گویا بادا

آواز تو گر خسته شود خسته شویم

آواز تو چون نای شکرخا بادا

گنجدان — صندوقچهٔ شعر کهن روی آیفون و اندروید و وب

حاشیه‌ها

با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

وزن:	مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
قالب شعری:	رباعی
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۲

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این رباعی به زیبایی و دلنشینی صدای محبوب خود اشاره می‌کند و از آن به عنوان منبع شادمانی یاد می‌کند. او می‌گوید که اگر صدای محبوبش خاموش شود، او هم دچار خستگی و افسردگی می‌شود. در نهایت، صدای او را با نای شیرین و خوش‌نوا تشبیه می‌کند که زندگی را سرشار از شادابی کرده و دل‌ها را خوشحال می‌کند.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# آواز ترا طبع دل ما بادا

اندر شب و روز شاد و گویا بادا

هوش مصنوعی: صدای تو باعث خوشحالی و شادابی دل ماست، چه در شب و چه در روز، و همیشه روان و شیرین به گوش ما می‌رسد.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# آواز تو گر خسته شود خسته شویم

آواز تو چون نای شکرخا بادا

هوش مصنوعی: اگر صدای تو خسته شود، ما هم خسته خواهیم شد؛ صدای تو مانند نایی است که شیرینی دارد.

رباعی شمارهٔ ۶ به خوانش بهناز شکوهی
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

پیشنهاد مشق شعر

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

علیرضا در ‫۱۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ خرداد ۱۳۹۱، ساعت ۰۱:۳۰ نوشته:

مصرع سوم یک کلمه «خسته» اضافه دارد احتمالاً

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رسول در ‫۱۰ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۵، ساعت ۰۰:۰۷ نوشته:

سلام وزن مصرع سوم اشتباه هیت احتمالا یک کلمه ی (خسته) اصافه هست

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

آرش عنبرشاهی در ‫۱۰ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۲۱ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۱۶ نوشته:

کلمه خسته اول مصرع سوم بنظر اضافه میاد""آواز تو گر خسته شود خسته شویم""

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فرامرز امامی در ‫۱۰ سال و ۴ ماه قبل، شنبه ۵ تیر ۱۳۹۵، ساعت ۰۷:۵۲ نوشته:

احتمالا در مصرع اول از بیت دوم بجای کلمه خسته کلمه خجسته صحیح باشد.
به این دلیل که:
آواز دوست همواره خجسته است و خسته نیست.
آواز خجسته تو گر خسته شود خسته شویم آواز تو چون نای شکرخا بادا

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

کمال داودوند در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۱۰ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۴۸ نوشته:

8341

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نِیِستان در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۴۲ نوشته:

“آواز تو گر خسته شود خسته شویم“
❋ بدیع‌الزمان فروزانفر ❋

با سپاس فراوان از دست اندرکاران گرامی
سایت ارزشمند گنجور

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

امامعلی imamali.arabameri@gmail.com در ‫۴ سال و ۶ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۱۹:۳۷ نوشته:

آواز تو گر خسته شود خسته شویم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

غلامرضا باقرزاده در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، یکشنبه ۸ مهر ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۴۲ نوشته:

آواز تو چون نای شکرخا بادا

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

جاوید مدرس اول رافض در ‫۱۰ ماه قبل، سه‌شنبه ۹ دی ۱۴۰۴، ساعت ۰۷:۳۴ نوشته:

نرم و عاشقانه، و سرشار از سپردنِ دل به نغمهٔ حق.

کمی در آن درنگ کنیم:

«آواز تو را طبع دل ما بادا»
یعنی دل ما، کوکِ صدای تو باشد؛
نه سازِ خودخواهی، نه نغمهٔ بازار.

«اندر شب و روز شاد و گویا بادا»
این آواز، مقطعی نیست؛
هم در تاریکی، هم در روشنایی جاری‌ست.

«آواز تو گر خسته شود خسته شویم»
این اوجِ تسلیم است:
من با تو زنده‌ام،
جدا از تو معنا ندارم.

«آواز تو چون نای شکرخا بادا»
نای، خود تهی است،
اما چون دم در او افتد،
شیرین‌ترین صدا را می‌دهد.

مولانا این‌جا دارد می‌گوید:

خوشبختیِ جان، در هم‌صدا شدن است،
نه در بلندتر خواندن.

و عجیب نیست که این بیت را آوردی؛
چون تمام مسیر گفت‌وگوی امشب ما
از گفتن → شنیدن → هم‌نوا شدن عبور کرد.

**رباعی دعاگونه و عاشقانه مولانا:**

**مصراع اول: "آواز ترا طبع دل ما بادا"**
باشد که آواز تو، طبیعت و سرشت دل ما شود - دل ما همان آواز تو باشد، نه چیز دیگر.

**مصراع دوم: "اندر شب و روز شاد و گویا بادا"**
باشد که شب و روز، شاد و سخنگو باشد (با آواز تو).

**مصراع سوم: "آواز تو گر خسته شود خسته شویم"**
اگر آواز تو خسته شود، ما هم خسته می‌شویم - سرنوشت ما به صدای تو گره خورده است.

**مصراع چهارم: "آواز تو چون نای شکرخا بادا"**
باشد که آواز تو مانند نای شیرین‌نوا باشد.

**لایه‌های معنایی:**

**وابستگی مطلق:**
- دل ما = آواز تو (هویت یکسان)
- ما خسته = تو خسته (سرنوشت مشترک)
- این فراتر از عشق است - این اتحاد کامل است

**نماد نای:**
نای در عرفان مولانا نماد خاصی دارد:
- جدا افتاده از نیستان (فراق)
- ناله‌کنان (شکایت)
- شیرین‌نوا (با همه درد، زیباست)

**ساختار دعایی:**
سه بار "بادا" (باشد) - این دعا و آرزوست:
1. باشد که طبع دل ما شوی
2. باشد که شب و روز شاد باشد
3. باشد که چون نای شیرین بنوازی

**تناقض زیبا در مصراع سوم:**
عاشق می‌گوید: "اگر تو خسته شوی، من هم خسته می‌شوم" - اما بلافاصله دعا می‌کند: "مثل نای (که همیشه می‌نوازد) باش!"

یعنی: من حاضرم با تو خسته شوم، اما آرزویم این است که هرگز خسته نشوی!

**پیام:**

این رباعی اوج وابستگی عاشقانه است - عاشق می‌گوید:
- هستی من، آواز توست
- شادی من، صدای توست
- خستگی من، خستگی توست
- اما دعایم این است که همیشه بنوازی!

**ارتباط با مثنوی:**
یادآور آغاز مثنوی است: "بشنو از نی چون حکایت می‌کند..." - همان نای که اینجا نماد آواز محبوب است.

رباعی‌ای است که تسلیم محض و عشق بی‌قید را به زیباترین شکل بیان می‌کند!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

رباعی شمارهٔ ۶

تازه‌های نرم‌افزار گنجور