گنجور

حاشیه‌ها

دلباخته‌ی ادبیات فارسی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۲۹ دربارهٔ سعدی » مواعظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۴:

ویژگی‌هایی که سعدی برمی‌شمارد و آن‌ها را تحسین می‌کند، بسیار نزدیک به تفکرات ملامتیان است که در تضاد با ریاکاری عده‌ای صوفی‌نما عمل می‌کردند. در جلوت خودشان را ناپاک و در خلوت عابد و زاهد بودند. استادان جسارت بنده رو ببخشند.

شهاب الدین صدر در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۴۶ در پاسخ به خاتمی دربارهٔ سنایی » دیوان اشعار » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۲۰۶:

من هم در کودکی در نسخه ای متعلق به کتابخانه شخصی ابوی بزرگوارمون «جودی و سخایی» خوانده و از بر کرده بودم... 

با غرق شدن در عز و جلال و علم و یقین و نور و سرور حضرتش ، سخاوت را با جود هم نشین‌تر خواهیم یافت

 

عرفان عرفانی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۱۷:۲۴ در پاسخ به هدایت قاسمی دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹:

اشتباه میفرمایید 

در نسخه غربی به شکل " ای جان جان جان جان " امده و این شکل درست تر است همه یا تتابع اضافات خوانده میشود .

عرفان عرفانی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۰۶ دربارهٔ ایرج میرزا » قصیده‌ها » شمارهٔ ۲۹ - در مدحِ امیرنظام:

کسی اطلاع دادر که ایرج میرزا این شعر را در خصوص چه افرادی سروده است ؟

عرفان عرفانی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۲۸ در پاسخ به میر ذبیح الله تاتار دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۵:

اتفاقا پذیرش بی ثباتی دنیا و پوچی هستی و  اقرار قلبی به این دنیای ابزورد 

 باعث نوعی شور و جد فلسفی و رهایی از هر تعلقی حواهد شد. 

عرفان عرفانی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۲۷ در پاسخ به شاهین نجف نجفی دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۵:

این بیتی که فرمودید" خلل پذیر بود هر بنا که میبینی       بجز بنای محبت که خالی از خلل است " 

بنظر میرسد که این بیت را دیگرانی به غزل اضافه کرده اند. چرا که محتوی این بیت با مضمون اصلی غزل اصلا هماهنگی ندارد.

  فضای سیاه و مملو از بی توجهی به هستی در این غزل موج میزند و بنظر نمیرسد که نشانه ای از میل به محبت در غزل تعبیه شده باشد. 

عرفان عرفانی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۲۳ در پاسخ به روفیا دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۵:

تصور نمیکنم که جریده در اینجا در معنی مجرد از تعلقات باشد. 

عرفان عرفانی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۲۲ در پاسخ به امین کیخا دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۵:

تصور نمیکنم که بشه این کار را کرد به وزن شعر آسیب وارد میکنه

مسلم در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۰۹:۳۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۹:

به نظر من عارض به معنای اندام یار هست و در فرهنگ لغت معین و ... به اشتباه ترجمه شده است. 

دقت کنید عارض در کنار قامت آمده و اندام و قامت یار مدنظر بوده. همچنان که خال و خط در کنار هم آمده و قرابت معنایی دارند و زلف و رخ که در کنار هم هستند و اصطلاحا گیسو و زلف روی صورت و رخ می ریزد و باهم نزدیکی دار دارند؛ عارض هم با قامت باید قرابت معنایی داشته باشد. عارض احتمالاً عرض اندام یار بوده و قامت طول اندام یار.

 

 

امیرشریعتی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۰۶:۲۹ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۱۵:

فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلات

امیرشریعتی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۰۶:۲۴ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۱۳:

احتمالا وزن این شعر به این صورت درسته:

فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلات 

محمدجوادچیزفهم دانشمندیان در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۰۱:۴۹ دربارهٔ عطار » منطق‌الطیر » جواب هدهد » حکایت شیخ سمعان:

بیت ۱۸ بجای دراز.دارز ضبط شده.لطفا تصحیح فرمایید

 

 

مجتبی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۰۱:۰۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۲۷:

بیت چهارده: وزن بیت خراب است. استاد فروزانفر "پی من چه باشد" ثبت کرده‌اند که وزن صحیحی هم دارد.

مجتبی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۵۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۲۷:

بیت هفت: از بازی با کلمات آغاز و به معنایی بسیار والا ختم میشود. تبدیل نطفه به انسان چون نطفه منی هم نامیده میشود را به رهایی از تکبر تعبیر کرده چرا که منی از سویی دیگر معنی تکبر هم میدهد. بعد میگوید قدمی دیگر برای رشد رهایی از "مایی" است. یعنی این بار باید گروه و فرقۀ خود را هم کنار گذاشت و این امور هم متکبر نبود.

مجتبی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۵۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۲۷:

بیت شش: تبدیل سنگ به لعل و گهر همواره به لحاظ علمی و عرفانی مورد توجه بوده. حافظ جایی آنرا حاصل تابش خورشید و سعی باد و باران و در جایی آنرا حاصل را قرار گرفتن سنگ در مقام صبر میداند. هر دو معنا بوضوح با هم قابل جمع هستند و قدری کمک به فهم این بیت میکنند.

مجتبی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۴۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۲۷:

در بیت پنجم: از این بیت بوضوح دیده میشود که مخاطب این غزل مقوله‌ای از قبیل عشق یا خدا یا عقل یا ... است و مخاطب غزل حضرت شمس‌الدین تبریزی نیست. نام این استاد والامقام هم در این غزل نیامده.

مجتبی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۳۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۲۷:

در بیت سوم: ها در کجاها میرساند که دل پاره‌پاره و تکه‌تکه است و انطباقی دارد با تعبیر مشهور شرحه‌شرحه در آغاز مثنوی.

مجتبی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۳۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۲۷:

در بیت دوم توی هنگام خواندن به صورت تووی (هم از نظر وزن خوانش و هم از نظر معنا همان تویی است که ما امروز به کار میبریم) خوانده میشود.

مجتبی در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۲۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۲۷:

در بیت اول با عجب‌العجایب نمیتوان وزن شعر را درست خواند. با عجیب‌العجایب وزن شعر درست میشود. استاد فروزانفر هم در تصحیح خود عجیب‌العجایب ثبت کرده‌اند.

این بشر (فرشید ربانی) در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۵۹ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی شاپور ذوالاکتاف » بخش ۱۶:

دوستان توجه داشته باشید که تقویم شمسی‌ای که حکیم توس و مردم آن زمان استفاده می‌کردند نه تقویم هجری خورشیدی کنونی (جلالی) بلکه تقویم یزدگردی بوده. تقویم جلالی که مبنا و پایه‌ی تقویم امروزی ما را تشکیل می‌دهد حدود ۵۰ سال بعد از درگذشت فردوسی به دستور سلطان ملک‌شاه سلجوقی و توسط حکیم عمر خیام و جمعی از ریاضی‌دانان و ستاره‌شناسان آن زمان ابداع شد. تقویم یزدگردی در واقع بازمانده‌ی تقویم دوران ساسانی است که مبدا آن سال درگذشت یزدگرد سوم (به تاریخ ۱۱ ژوئن سال ۶۵۲ میلادی) است. این تقویم، در دوران ساسانی به جای کبیسه‌های ۴ ساله از کبیسه‌های ۱۲۰ ساله استفاده می‌کرد، یعنی نوروز تقویمی هر چهارسال ۱ روز از نوروز واقعی یا ستاره‌شناسی (که هنگام اعتدال بهاری در نیم‌کره‌ی شمالی است) جلو می‌افتاد و در نهایت پس از ۱۲۰ سال (که نوروز تقویمی ۳۰ روز یا ۱ ماه از نوروز واقعی جلو افتاده بود) ۱ ماه را به سال می‌افزودند و در آن یک ماه به جشن و پای‌کوبی می‌پرداختند (ضرب‌المثل ۱۲۰ ساله شوی از این‌جا می‌آید). پس از درگذشت یزدگرد، مبدا از روز به پادشاهی رسیدن یزدگرد به روز درگذشت او منتقل شد، اما قاعده‌ی کبیسه‌گیری به فراموش سپرده شد. با وجود جایگزین شدن تقویم هجری قمری به جای تقویم یزدگردی، حاکمان عرب (به دلیل ناهماهنگ بودن تقویم قمری با فصل‌ها و در نتیجه جا به جایی فصل برداشت و درو در طول سال) از تقویم یزدگردی استفاده می‌کردند و حتی چندین بار به دستور آنان تقویم یزدگردی اصلاح شد. با این حال، این تقویم سیر قهقرایی را ادامه داد تا این که در سال ۴۴۷ یزدگردی (برابر با ۱۰۷۸ میلادی) نوروز تقویمی ۳۴۷ روز از نوروز واقعی جلو افتاده بود و نوروز واقعی در روز ۱۹ فروردین یزدگردی قرار گرفته بود که با کوشش گروه اصلاح تقویم این ۱۸ روز محاسبه و از تقویم جدید حذف شد و نوروز سال ۱ جلالی سلطانی (۴۶۷ هجری خورشیدی و ۱۰۸۸ میلادی) با ۱۹ فروردین سال ۴۴۷ یزدگردی برابر شد. پس روز ۱ بهمن یزدگردی سال زادروز حکیم فردوسی با ۱ بهمن هجری خورشیدی ما برابر نیست و نمی‌توان با تقویم خورشیدی کنونی زادروز حکیم توس را محاسبه نمود (به علاوه این که احتمالا در فاصله بین درگذشت فردوسی تا ابداع تقویم جلالی اصلاحاتی در تقویم یزدگردی صورت گرفته که بر ما معلوم نیست).

۱
۱۷۱۹
۱۷۲۰
۱۷۲۱
۱۷۲۲
۱۷۲۳
۵۸۱۱