گنجور

غزل شمارهٔ ۴۸۴

 
حافظ
حافظ » غزلیات
 

تو مگر بر لب آبی به هوس بنشینی

ور نه هر فتنه که بینی همه از خود بینی

به خدایی که تویی بنده بگزیده او

که بر این چاکر دیرینه کسی نگزینی

گر امانت به سلامت ببرم باکی نیست

بی دلی سهل بود گر نبود بی‌دینی

ادب و شرم تو را خسرو مه رویان کرد

آفرین بر تو که شایسته صد چندینی

عجب از لطف تو ای گل که نشستی با خار

ظاهرا مصلحت وقت در آن می‌بینی

صبر بر جور رقیبت چه کنم گر نکنم

عاشقان را نبود چاره به جز مسکینی

باد صبحی به هوایت ز گلستان برخاست

که تو خوشتر ز گل و تازه‌تر از نسرینی

شیشه بازی سرشکم نگری از چپ و راست

گر بر این منظر بینش نفسی بنشینی

سخنی بی‌غرض از بنده مخلص بشنو

ای که منظور بزرگان حقیقت بینی

نازنینی چو تو پاکیزه دل و پاک نهاد

بهتر آن است که با مردم بد ننشینی

سیل این اشک روان صبر و دل حافظ برد

بلغ الطاقه یا مقله عینی بینی

تو بدین نازکی و سرکشی ای شمع چگل

لایق بندگی خواجه جلال الدینی

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

حمیدرضا نوشته:

مصرع اول بیت ششم، مصرع اول بیتی از سعدی است:
«صبر بر جور رقیبت چه کنم گر نکنم
همه دانند که در صحبت گل خاری هست»

ناشناس نوشته:

سلام،منظور جناب حافظ از خواجه جلال الدین کی هستش؟

فرهاد نوشته:

سعدی روحت شاد

سراج نوشته:

در اینجا خواجه شیراز با این مصرع در بیت ششم به استقبال استاد سخن سعدی شیرازی رفته اند…
خواجه شیراز :
صبر بر جور رقیبت چه کنم گر نکنم
عاشقان را نبود چاره بجز مسکینی
سعدی :
صــبر بر جــور رقــیبت چـه کنم گـــر نکنم
همه دانند که در صحبت گل خاری هست

سروش نوشته:

من دوست دارم اینجوری فکر کنم که حافظ اول این بیت رو گفته:
«عجب از لطف تو ای گل که نشستی با خار
ظاهرا مصلحت وقت در آن می‌بینی»
بعدش به واسطه‌ی مصرع اول این بیت، یاد اون بیت از سعدی میفته که میگه:
«صبر بر جور رقیبت چه کنم گر نکنم
همه دانند که در صحبت گل خاری هست»
اونوقت به استقبال سعدی میره:
«صبر بر جور رقیبت چه کنم گر نکنم
عاشقان را نبود چاره بجز مسکینی»
یا این، یا برعکسش؛ یعنی اول به استقبال بیت سعدی رفته، بعد دیده مصرع دوم بیت سعدی هم قشنگه، اونوقت اون یکی بیت رو گفته

جاوید مدرس (رافض) نوشته:

تو مگر بر لب آبی به هوس ……………..
ورنه هر فتنه که بینی همه از خود بینی

بنشینی: ۱۲ نسخه (۸۰۱، ۸۰۳، ۸۱۳، ۸۲۴، ۸۲۷، ۸۴۳ و ۶ نسخۀ متأخر یا بی‌تاریخ) قزوینی- غنی، خانلری، عیوضی، جلالی نائینی- نورانی وصال

ننشینی: ۲۱ نسخه (۸۱۱، ۸۳۶ و ۱۹ نسخۀ متأخر یا بی‌تاریخ) نیساری، سایه، خرمشاهی- جاوید

ﯨﻨﺸﻴﻨﻰ: ۳ نسخه (۸۰۷، ۸۲۵، ۸۹۸)
ﯨﯩﺸﻴﻨﻰ: ۲ نسخه (۸۲۱، ۸۲۲)

۳۸ نسخه غزل ۳۷۵ و بیت مطلع آن را دارند. نسخه‌های مورخ ۸۱۸ و ۸۱۹ فاقد این غزل‌اند. خوانش دکتر عیوضی در بارۀ ضبطهایی که یکی دو نقطه کم دارند متفاوت است و اینجا خوانش دکتر نیساری به دلیل تسلط و مشغولیت بیشتر با نسخ خطی دیوان حافظ ترجیح داده شده است. دکتر عیوضی دو نسخۀ مورخ ۸۰۷ و ۸۲۱ را فاقد نقطه بر روی حرف نخست گزارش کرده اما دکتر نیساری نسخۀ مورخ ۸۲۱ را فاقد نقطه بر روی دو حرف اوّل. همچنین در قرائت دکتر نیساری نسخۀ مورخ ۸۲۲ بدون نقطه بر روی دو حرف نخست و نسخۀ مورخ ۸۲۵ را بدون نقطه بر روی حرف اول روایت نموده در حالیکه دکتر عیوضی در این مورد ضبط دو نسخه را بی‌عیب تشخیص داده است.
***************************************
***************************************

روفیا نوشته:

این همه مخ زنی کرد و گفت تو چنانی و چنینی تا آخرش بگوید…

نقش خیال نوشته:

روفیابانو شما چقدر خوب هستید
چقدر نکته دان و با معرفت هستید
چقدر اصیل و باکمالات و هنرمند… هستید ماشاءالله
ای کاش همسر و همدلی چون شما نسیبم بشود ان شاءالله
عشقمان در طول “عشق لایزالی می شود
وصلمان بر درد آن هجران،تسلی می شود
بداهه

کانال رسمی گنجور در تلگرام