به عزمِ توبه سحر گفتم استخاره کُنم
بهارِ توبهشکن میرسد چه چاره کُنم؟
سخن درست بگویم نمیتوانم دید
که مِی خورند حریفان و من نِظاره کنم
چو غنچه با لبِ خندان به یادِ مجلسِ شاه
پیاله گیرم و از شوق، جامه پاره کنم
به دورِ لاله دماغِ مرا عِلاج کنید
گر از میانهٔ بزمِ طَرَب کناره کنم
ز رویِ دوست مرا چون گلِ مراد شِکُفت
حوالهٔ سَرِ دشمن به سنگِ خاره کنم
گدایِ میکدهام، لیک وقتِ مستی بین
که ناز بر فلک و حکم بر ستاره کنم
مرا که نیست رَه و رسمِ لقمهپرهیزی
چرا ملامتِ رندِ شرابخواره کنم
به تختِ گُل بنشانم بُتی چو سلطانی
ز سنبل و سَمَنش، سازِ طوق و یاره کنم
ز باده خوردن پنهان مَلول شد حافظ
به بانگِ بَربَط و نِی، رازَش آشکاره کنم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، حافظ از عزم خود برای توبه صحبت میکند، اما به چالشهای آن نیز اشاره دارد. او میان نوشیدن شراب و نترسیدن از ملامت دیگران در تردید است و شور و شوق او برای مجلس دوستانش او را به سمت بزم و شادی میکشاند. شاعر به زیباییهای دوستش مینگرد و به یاد مجلس شاه و خوبیهای آن میافتد. در پایان، حافظ احساس میکند که میخواهد راز دلش را با موسیقی نمایان کند و از پنهانکاری خسته شده است.
هوش مصنوعی: به قصد توبه در سحرگاه به خودم گفتم که استخاره (از خدا راهنمایی خواستن) کنم؛ اما با وجود این، بهارِ توبهشکن (زمانی که فرصت مناسبی برای گنهکاران فراهم میشود) در حال نزدیک شدن است و من نمیدانم چه راهی در پیش بگیرم.
هوش مصنوعی: نمیتوانم به درستی صحبت کنم، چرا که حریفان در حال نوشیدن شراب هستند و من فقط میتوانم آنها را تماشا کنم.
هوش مصنوعی: بهخاطر یادآوری آن مجلس خوش که در آن شادی و سرور بود، مانند غنچه با لب خندان، شراب مینوشم و از شوق به حدی هیجانزده میشوم که جامهام را پاره میکنم.
هوش مصنوعی: به دورِ لاله، یعنی به دور گل لاله، برای من که در غم و اندوه هستم، دارویی فراهم کنید؛ زیرا اگر از شادی و سرور میهمانی دور شوم و جدا شوم، به درد و ناراحتی دچار میشوم.
هوش مصنوعی: چون روی محبوبم مانند گلی است که به آرزوی خود رسیده، به انتقام از دشمن، سر او را با سنگ خارا (سخت و تیز) میزنم.
هوش مصنوعی: من گدای میکده هستم، اما وقتی مست میشوم، میبینم که میتوانم بر آسمان ناز کنم و بر ستارهها حاکم شوم.
هوش مصنوعی: من خود را که قواعد مراقبت از خود را نمیدانم، چرا باید سرزنش کنم کسی را که بهخاطر شوقی که به می و شراب دارد، مینوشد؟
هوش مصنوعی: به روی تختی از گل، بت محبوبی را چون یک پادشاه مینشینم و از گلهای سنبل و سمن آن برای او تزئیناتی چون طوق و زینتآلات درست میکنم.
هوش مصنوعی: حافظ از نوشیدن پنهانی شراب خسته و بیحوصله شده است و با صدای ساز و نی میخواهد رازش را فاش کند و آن را از درون خود بیرون بیاورد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
همین شعر » بیت ۴
به دورِ لاله دِماغِ مرا عِلاج کنید
گر از میانهٔ بزمِ طَرَب کناره کنم
به قول خواجه گر از جام می کناره کنم
به دور لاله دماغ مرا کنید علاج
نه تاب وصل و نه صبرم کز و کناره کنم
دلم ز دست بخواهد شدن چه چاره کنم
ز دل بتنگ چنانم که خواهمش آرم
ز چاکسینه یرون و هزار پاره کنم
نماند تاب غمم نیست چاره یی زان به
[...]
دلم ز دست شد، از دست دل چه چاره کنم؟
اگر بدست من افتد، هزار پاره کنم
خوشست بزم تو، لیکن کجاست طاقت آن
که در میان رقیبان ترا نظاره کنم؟
مگو: کناره کن از من، که جان ز کف ندهی
[...]
چو در جریدهٔ اعمال خود نظاره کنم
هر آن ورق که ز عصیان تهی است پاره کنم
پلنگ خاصیت افتادهایم زآن شب و روز
ستیزه با فلک و جنگ با ستاره کنم
اگرچه شیشهٔ ما از نسیم در خطر است
[...]
اگر به روی تو بار دگر نظاره کنم
چو صبح زندگی خویش را دوباره کنم
مرا به سوی تو بال و پر دگر گردد
ز اشتیاق تو هر جامه ای که پاره کنم
مرا نگاه تو کرده است آنچنان وحشی
[...]
قبای خود چو گل امروز پاره پاره کنم
ز چاک سینه خیال تو را نظاره کنم
خروش ناله من از زمین برد آرام
شبی که ارزوی خواب گاهواره کنم
ز بس که نیست در ایام صحبت گرمی
[...]
معرفی ترانههای دیگر
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.