سرو و مه اگر نیست رخ و قامت اکبر
از بهر چه آمد سر بی تن تن بی سر
خورشید توان خواندن و گردونش اگر بود
گردون به زمین خفته و خورشید به خون در
بالاش توان گفت صنوبر به مثل راست
گر خنجر و شمشیر بود بار صنوبر
آن پیکر والای تو بر خاک نه حاشاک
با فرش زمین عرش برین است برابر
نسبت به فغان و تن صد پاره او داشت
از لجه خون رستی اگر شعله آذر
جز شخص تو در تیغ و سنان خود نشنیدم
بازی همه تن بال و همائی همه جان پر
جز آن تن و زخم نی و تیغ و شل و پیکان
خورشید که دیده است سراپا همه اختر
گر چرخ زره پوشد و گر ماه نهد خود
چرخی است زره پوش و مهی برزده مغفر
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف و ستایش قامت و زیبایی اکبر (شاید اشاره به اکبر شاه) میپردازد و به تضاد میان زیبایی و عظمت او با پدیدههای طبیعی چون خورشید و ماه اشاره میکند. شاعر میگوید که حتی اگر خورشید و ماه هم وجود نداشته باشند، زیبایی اکبر همچنان بینظیر و شگفتانگیز است. او بر این باور است که قامت و شخصیت اکبر، شایستهی تحسین و مقایسه با عرش و دیگر زیباییهاست و هیچچیزی نمیتواند به قامت و شکوه او برسد. در نهایت، شاعر بر این نکته تأکید میکند که جز خود اکبر، هیچچیز دیگری نمیتواند در مقابل عظمت او قرار گیرد.
هوش مصنوعی: اگر سرو و ماه در زیبایی و جوانی اکبر را ندارند، پس چرا بدن بی سر و سر بی تن به این دنیا آمدهاند؟
هوش مصنوعی: اگر خورشید قدرت خواندن داشت و آسمانش هم چنین بود، آسمان به خواب زمین در میرفت و خورشید در حال خون است.
هوش مصنوعی: در این بیت به زیبایی و استحکام صنوبر اشاره شده است. میگوید اگر صنوبر را با شمشیر و خنجر مقایسه کنیم، باز هم قدرت و استقامت آن بیشتر است. به نوعی این تصویر به ما میگوید که بعضی چیزها با وجود ظرافت، میتوانند مقاومت و قوی باشند.
هوش مصنوعی: بدن محبوب تو، هرگز بر خاک نمینشیند، زیرا جایگاه او جایی بالاتر از فرش زمین و مانند عرش خداوند است.
هوش مصنوعی: در برابر ناله و گریه او، اگر از عمق دلش درد و رنجی وجود داشت، شعلهای همچون آتش از عشق و شوق در وجودش روشن بود.
هوش مصنوعی: جز تو هیچ کس را در هنر شمشیرزنی و جنگآوری ندیدم که مانند تو زندگی را با زیبایی و شجاعت بگذراند، همچون پرندهای که از بال و پر خود برای پرواز استفاده میکند و تمام وجودش به زندگی و بالندگی اختصاص دارد.
هوش مصنوعی: فقط آن بدن، جراحت نی، شمشیر و تیر و پرتو خورشید وجود دارد که تمام ستارهها را دیده است.
هوش مصنوعی: اگر چرخ (فلک) زرهای بپوشد و یا ماه (ماهتاب) خود را در حال چرخیدن نشان دهد، در واقع این چرخ زرهپوش و ماه بر دانش پیشینیان مانع نمیشود.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بسیار دعا کردم کاین روز ببینم
امروز بدیدم ز دعا کردن بسیار
ای چنبر گردنده بدین گوی مدور
چون سرو سهی قد مرا کرد چو چنبر
وز موی و رخم تیرگی و نور برون تاخت
تا زنده شب تیره پس روز منور
هر وعده و هر قول که کرد این فلک و گفت
[...]
دهقان به تعجب سر انگشت گزانست
کاندر چمن و باغ ، نه گل ماند و نه گلنار
پر بار بسال اندر یکبار بود گل
روی تو مرا هست همیشه گل پر بار
ای آذر تو بافته از غالیه چادر
اندر دل عشاق ز دست آذرت آذر
زلفین تو ریحان دل عشاق تو جنت
دیدار تو خور دیده عشاق تو خاور
نه سرو سهی چون تو و نه لاله خودرو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.