دل از خیال زنخدانت اوفتاد به راهی
که اولین قدمم باید اوفتاد به چاهی
چو آورد ببر لب، کمند زلف معقرب
فسون گری است تو گوئی گرفته مار سیاهی
نیاز ما اگر این است و بی نیازی خوبان
چه لابه ای و چه عجزی چه ناله ای و چه آهی
به خاک کوی توام از سحاب دیده چه حاصل
که غیر خار ملامت نپرورید گیاهی
ز خنده های تو ای باده بزم شد چو بهشتم
ثواب گریه زاهد فدای چون تو گناهی
ز بار ضعف فرو مانده ام ز قافله افغان
اگر سرشک نگیرد به محملش سر راهی
به شرع غمزه مکن داوری که قاضی ترکش
به یک محاکمه صد خون کند بدون گواهی
کسی ز حال دلم آگه است و آن صف مژگان
که صید مضطر بی دیده در میان سپاهی
هزار سال نروید به صد لطیفه نیارد
زمین به قد تو سروی فلک به روی تو ماهی
به حکم تجربه از فتنه سپهر ندیدم
جز آستان خرابات ملجای و پناهی
حکایت از دل یغما و از چه زنخی کن
حدیث غیر فروهل چه یوسفی و چه چاهی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بیان درد و رنج عاشقی پرداخته است. شاعر از عشق و زیبایی معشوقهاش یاد میکند و احساس خود را به این شکل بیان میکند که در راه این عشق، به چاهی فرو میرود. او به آزمایش عشق اشاره میکند و میگوید که اگر ما به نیازهای خود متوجه شویم، چه نیازی به ناله و زاری داریم. شاعر در همین حال از غم و حسرت ناشی از دوری معشوق مینالد و تأکید میکند که در دنیای عشق، غم و اندوه به وفور وجود دارد. او به مسأله قضاوت درباره عشق نیز اشاره میکند و میگوید که هیچ کسی نمیتواند به حال دل او پی ببرد، جز معشوقهاش. در نهایت، شاعر به این نتیجه میرسد که تنها پناهگاه او در این دنیای پر از فتنه، خرابات عشق است.
هوش مصنوعی: دل از یاد و خیال تو رها شد و به راهی افتاد که اولین قدمش به سقوط در چاه منتهی میشود.
هوش مصنوعی: وقتی ببر به لب آب میرسد، کمند زلف معشوقهاش او را جادو میکند و گویی که مار سیاه به دام افتاده است.
هوش مصنوعی: اگر نیاز ما این باشد و نیکان و خوبان از بی نیازی برخوردار باشند، پس چه نیازی به زاری و ناله و آه و فریاد وجود دارد؟
هوش مصنوعی: من در خاک کوی تو نشستهام و از چشمانم اشک میریزم، اما چه فایده که جز خار و زخم ناشی از ملامت چیزی در این زمین نروید؟
هوش مصنوعی: خندههای تو باعث شده است که بزم ما بهشتی شود و ثواب گریه کردن زاهدان را تحتالشعاع قرار دهد، زیرا گناهی مثل تو را نمیتوان نادیده گرفت.
هوش مصنوعی: از شدت ضعف و ناتوانی، به دور از قافله افکار و احساساتم ماندهام. اگر چشمانم اشک نریزد، نشان از این دارد که در مسیر زندگیام، هیچ چیز نمیتواند آن را تغییر دهد.
هوش مصنوعی: ای کاش از چشمکی که میزنی قضاوت نکنند، چرا که قاضی بیاختیار میتواند با یک نگاه به تو، صد نفر را به مرگ عادلانهای برساند بدون اینکه نیاز به شاهدی داشته باشد.
هوش مصنوعی: کسی از حال دل من خبر دارد و آن زیبایی مژگان که در میان لشکری از نگاهها، دل شیدا را به دام میاندازد.
هوش مصنوعی: هرگز در دنیا چیزی به زیبایی و لطافت تو وجود ندارد؛ حتی با گذشت هزار سال و با تمام شگفتیها و ناز و نعمتها، زیبایی یک سرو در برابر قامت تو کمرنگ است و نور ماه در مقابل چهرهات محو میشود.
هوش مصنوعی: از روی تجربه متوجه شدم که در این دنیای پر از مشکلات و آشفتگیها، تنها مکانی که میتوان به آن پناه برد و آرامش یافت، آستان شرابخانههاست.
هوش مصنوعی: متن به احساسات عمیق و درونی اشاره دارد و میگوید که حرفها و داستانها از دل و احساسات انسان نشأت میگیرد. نباید درباره مسائل بیهوده و غیر مهم صحبت کرد، زیرا کنشهای ما میتواند شبیه به داستان یوسف و چاه باشد که به عمق مفهوم و زیبایی زندگی مربوط میشود. در واقع، این جمله به اهمیت برقراری ارتباط با احساسات واقعی و تجربههای عمیق روحی اشاره میکند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سپید گشت دو چشمم در انتظار نگاهی
که سوی من کند اما نکرد چشم سیاهی
زبیم آنکه ندانند کیست قاتلم افغان
که جانب تو نکردم به حشر نیز نگاهی
فتد به گردن من جرم خون من به قیامت
[...]
روم به جلد سگ پاسبان که گاه به گاهی
مگر به مغلطه یابم بر آستان تو راهی
به وحشتی است دل از خیل غمزه در خم زلفش
که بی دلی شب تاریک بر خورد به سیاهی
رخ تو ماه شمردم دل تو سنگ و چو دیدم
[...]
کنون که صاحب مژگان شوخ و چشم سیاهی
نگاه دار دلی را که بردهای به نگاهی
مقیم کوی تو تشویش صبح و شام ندارد
که در بهشت نه سالی معین است و نه ماهی
چو در حضور تو ایمان و کفر راه ندارد
[...]
دلم به یک نظر آمد اسیر چشم سیاهی
شنیده ای که اسیر آورد کسی به نگاهی؟
ببین که زلف سیه پرده بسته صبح رخش را
چها به روز من آورده است دزد سیاهی
ستاره سوخت مرا، ای عجب ز اشک دو دیده
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.