هله کیدی غلام ناقابل
فکر خود کن که کار شد مشکل
تا نمیری نمیشوی آزاد
این غل هجو تو مبارک باد
السلام ای سیاه ساز و نیاز
به اجازت که هجو کردم ساز
خامه کردم به فکر هجو تو تیز
ای سیاه گریز پا بگریز
هله کیدی غلام ناقابل
فکر خود کن که کار شد مشکل
قلمم باز در سیاهی شد
تو دگر چون سفید خواهی شد
هجوت ای دزد پربها کردم
دیگرت بر چراغ پا کردم
خویش را زنده میگذاری تو
رگ مردی مگر نداری تو
ای سکندر بسی بداندامی
خرک لولهٔ سیه کامی
فچه موش خستهای، آقا
گربهٔ پا شکستهای آقا
گه سگ چیست، جسم ناپاکت
پشم آن موی روی ناپاکت
ریش بز بستهای، برو آقا
بد اگر گفتهام بگو آقا
چون گه گربه است پیکر تو
ای گه گربه خاک بر سر تو
گوز کون پلید شیطانی
جعل مبرز جهودانی
پخ سقل، بد عمل، جعل سیما
زشت گو، یاوه گو، کریه لقا
کون دهن، خایه سر، ذکر قامت
بیحیا، بد لقا، نجس خلقت
کیسهبر، دزد کاسه هرجا بر
مهرهٔ خر فروش، بد گوهر
روبه حیله ساز پر تزویر
گربهٔ اسود کبوتر گیر
کیک گهناک دلق کناسان
کنِهٔ کون گاو خَراسان
هیچ دندان نمانده در دهنت
که کسی بشکند گه سخنت
آنکه پروردهای به نعمت او
میکنی صبح و شام غیبت او
وانکه آدم شدی ز اقبالش
چون سگ افتادهای به دنبالش
از تو بد بیند آنکه با تو نکوست
اینهمه جرم آن رگ هندوست
زین ترا عیب چون توان کردن؟
هست کار کلاغ گه خوردن
انتقام فلک نمیدانی
حق نان و نمک نمیدانی
تف به روی تو بیحقیقت، تف
تف بر آن طبع و آن طبیعت تف
تف بر آن طبع بیتمیزانه
تف بر آن روی و ریش هیزانه
کشتنت را که کام مرد و زن است
کار موقوف نیم گز رسن است
اینک از بافق میرسد اسباب
دو سه گز ریسمان ولی پُر تاب
روزها گرد بافق گردیدم
تحفهٔ لایقت همین دیدم
تحفهٔ من که یک دو گز رسن است
گر پسندی به جای خویشتن است
زود از این سر فراز خواهی شد
و ز سر خلق باز خواهی شد
تا نمیری نمیشوی آزاد
این غل هجو تو مبارک باد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این مثنوی هجوی تند و پر از دشنام دربارهٔ کیدی است، غلامی سیاه و شاعرنما. وحشی او را بدقواره، دزد، فرومایه و ناسپاس میخواند و میگوید از کسی که او را پرورده است بدگویی میکند. در پایان، به ریشخند، طنابی از بافق برایش هدیه میفرستد تا خود را به دار بیاویزد و مردم از دستش رها شوند. بیت «تا نمیری نمیشوی آزاد» در آغاز و پایان تکرار میشود و هجو را به طوقِ بندگیای تشبیه میکند که تا مرگ از گردن او باز نمیشود.
هوش مصنوعی: ای کیدی، ای غلامِ بیارزش، به فکر خودت باش که کارت سخت شده است.
هوش مصنوعی: تا نمیری آزاد نمیشوی. این طوقِ هجوی که به گردنت افتاده مبارکت باشد. «غل» با «غلام» بازی لفظی دارد و هجو مانند زنجیرِ بندگی بر گردن او تصور شده است.
هوش مصنوعی: سلام بر تو ای سیاهِ اهل ساز و نیاز! با اجازهات، ساز هجو تو را کوک کردهام و هجوت را آغاز کردهام.
هوش مصنوعی: قلمم را برای هجو تو تیز کردهام. ای غلام سیاهِ فراری، فرار کن.
هوش مصنوعی: ای کیدی، ای غلامِ بیارزش، به فکر خودت باش که کارت سخت شده است.
هوش مصنوعی: قلمم دوباره در مرکب سیاه فرو رفت تا تو را سیاه کند. دیگر چگونه میتوانی سفید و پاکنام شوی؟
هوش مصنوعی: ای دزدِ گرانبها، تو را هجو کردم و دوباره رسوایت ساختم و به مجازاتی سخت گرفتارت کردم.
هوش مصنوعی: چرا خودت را زنده نگه میداری؟ مگر غیرت و مردانگی نداری؟ یعنی با این رسوایی شایسته است که خودت را بکشی.
هوش مصنوعی: به ریشخند او را «اسکندر» خطاب میکند و میگوید: بسیار بدقوارهای و مانند کرهخرِ سیاهکام و بدبختی هستی.
هوش مصنوعی: آقا، تو مثل موشی خسته و درماندهای، یا گربهای که پایش شکسته است.
هوش مصنوعی: سرگینِ سگ چیست؟ همین بدن ناپاک توست، و موهای چهرهٔ ناپاکت مانند پشمِ آن است.
هوش مصنوعی: آقا، تو ریشِ بز به صورتت بستهای. برو، و اگر حرف نادرستی زدهام، بگو.
هوش مصنوعی: چون بدنت مانند سرگینِ گربه است، ای سرگینِ گربه، خاک بر سرت.
هوش مصنوعی: تو مانند بادی هستی که از نشیمنگاه پلیدِ شیطان خارج میشود، و مانند سوسکِ سرگینخوارِ مستراحِ یهودیان.
هوش مصنوعی: پست و بدکردار و سوسکچهره هستی. زشتگو و یاوهگو و زشترو هستی.
هوش مصنوعی: دهانت مانند نشیمنگاه، سرت مانند بیضه و قامتت مانند آلت مردانه است. بیشرم و زشترو و ناپاکسرشت هستی.
هوش مصنوعی: جیببُر و دزدی هستی که کاسه را از هر جا میدزدی. مهرهٔ خر (طلسمی بیارزش) میفروشی و بدذات هستی.
هوش مصنوعی: مانند روباه حیلهگر و پرفریب هستی، و مانند گربهٔ سیاهی که کبوتر شکار میکند.
آس دو سنگ گرد و مسطح است که بر هم نهاده و به وسیله آن غلات را آرد کنند. اگر با چارپا بگردانند آنرا «خراس» و اگر با آب بگردانند «آسیاب» و نیز آسیاب نام عام این محل نیز هست. و نوع کوچک دستی را «دستاس» نامند.
هوش مصنوعی: دیگر هیچ دندانی در دهانت نمانده که اگر یاوه بگویی، کسی آن را بشکند.
هوش مصنوعی: کسی را که با نعمت او پرورده شدهای، صبح و شام غیبت میکنی.
هوش مصنوعی: و کسی را که به برکت بخت و لطف او آدم شدهای، مانند سگ دنبال کردهای تا آزارش دهی.
هوش مصنوعی: هر کس با تو نیکی کند از تو بدی میبیند، و این همه گناهِ همان رگ و ریشهٔ هندیِ توست.
هوش مصنوعی: برای این کار چگونه میتوان تو را سرزنش کرد؟ کار کلاغ همین است که نجاست بخورد.
هوش مصنوعی: از انتقام روزگار خبر نداری و حقِ نان و نمکی را که خوردهای نمیشناسی.
هوش مصنوعی: ای بیحقیقت، تف بر رویت. تف بر آن سرشت و طبیعتت.
هوش مصنوعی: تف بر آن طبعِ بیتمیز و نفهم تو، و تف بر آن چهره و ریشِ هیز و بیغیرتت.
هوش مصنوعی: کشتن تو آرزوی همهٔ مردان و زنان است و برای این کار فقط نیم گز طناب لازم است.
هوش مصنوعی: اینک وسیلهٔ این کار از بافق میرسد: دو سه گز ریسمانِ محکم و پرتاب.
هوش مصنوعی: روزها در بافق گشتم و هدیهای شایستهتر از این برای تو نیافتم.
هوش مصنوعی: هدیهٔ من یکی دو گز طناب است. اگر آن را بپسندی، درست در جای خودش است.
هوش مصنوعی: با این طناب بهزودی «سرافراز» میشوی، یعنی به دار آویخته میشوی، و مردم از دست تو آسوده میشوند.
هوش مصنوعی: تا نمیری آزاد نمیشوی. این طوقِ هجو مبارکت باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.