ای برسر سپهر برین برده ترکتاز
خورشید بر سمند بلند تو طبل باز
دادند بهر لعل زر نقره خنگ تو
در کورهٔ سپهر زر مهر را گداز
دولت بود متابع بخت جوان تو
محمود را گزیر کجا باشد از ایاز
کوته شود فسانه دور و دراز خصم
در عرصهای که تیغ تو گردد زبان دراز
در پا فکند کبک به جنب حمایتت
خلخال دار حلقهٔ زرین چشم باز
از ماه نو قضا پی محمل کشیدنت
هر ماه بر جمازه گردون نهد جهاز
با خاطرت که پرده در نار موسویست
میخواست شمع لاف زند لب گزید گاز
مانند نرگس آنکه بود با تو سرگران
دست زمانه برکندش پوست چون پیاز
دندان زنی به کسر وقار تو زد عدو
لیک ایمنست کوه ز مقراضه گراز
شد سر فکنده دشمن جاهت که کس ندید
پیش عقاب دعوی گردنکشی ز غاز
اول اگر ز تیغ تو شد سرفکنده خصم
آخر ولی سنان تواش کرد سرفراز
جای مخالف تو دهد جان که هیچکس
نبود به غیر زاغ که بر وی کند نماز
تا واهب عطای تو ننهاد خوان جود
از روی حرص سیر نگردید چشم آز
شادی کمینه خادم عشرت سرای تست
ناشاد آنکه بر رخ او در کنی فراز
زیبد که چون صدف دهنش پر گهر کنی
وحشی که لب به ذکر عطای تو کرد باز
دادم طراز کسوت معنی ز نام تو
طرز کلام بنگر و طبع سخن طراز
تا مقتضای عشق چنین است کورند
عشاق در برابر ناز بتان نیاز
بادا نیازمند جنابت عروس بخت
چندان که میل طبع جوانان بود به ناز



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در ستایش میرمیران، با تأکید بر عظمت و شکوه او آغاز میشود و از ویژگیهای برجستهاش چون شجاعت و بخت بلند سخن میگوید. شاعر، میرمیران را به عنوان شخصیتی بینظیر توصیف میکند که دشمنان را سرافکنده و ناتوان میسازد و در عین حال، به عطر و زیبایی فزایندهاش اشاره دارد. همچنین از نیکوکار بودن او یاد میشود، به طوری که در برابر جود و فراخی او، دیگران سیر نمیشوند. در نهایت، شاعر با ابراز ارادت خود، درخواست میکند که بخت و شانس به او روی آورد و جوانان را از نازش بهرهمند کند.
هوش مصنوعی: ای کسی که در آسمان بالاتر از همه، خورشید در کنار اسب بلندی که تو سوار آن هستی، صدای طبل جشن را به گوش میرساند.
هوش مصنوعی: به خاطر زیور (لعل) تو، که از جنس زر و نقره است، در کورهٔ آسمان، مهر (خورشید) را ذوب کردند.
هوش مصنوعی: دولت (خوشبختی و سعادت) تابع بخت جوان تو است؛ یعنی جوانی که به نام محمود معروف است، جایی برای فرار از ایاز (بندی معروف در دربار) ندارد.
هوش مصنوعی: در میدانی که شمشیر تو به کار گرفته شود، داستانی که دشمنان راجع به تو ساختهاند و روایتهای طولانی آنها به پایان میرسد و ناکام میشوند.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به توصیف حالتی میپردازد که کبک (پرندهای زیبا) از بالای پای کسی به زمین میافتد و به حمایت او میآید. این نشاندهندهٔ احترام و ارزشمندی کسی است که حلقهٔ زرینی (که به آن خلخال گفته میشود) به پا دارد. در واقع، شاعر این را به عنوان نشانهای از مقام و منزلت فردی که مورد ستایش قرار گرفته، بیان میکند.
هوش مصنوعی: از ماه نو (ماه جدید) تقدیر و سرنوشت به سمت محمل (وسیلهٔ حمل و نقل) تو میآید و هر ماه بر گردونهٔ آسمان بار مسافرت و سفر تو را مینهد.
هوش مصنوعی: با یاد تو که پردهای در آتشِ مسی دارد، شمعی میخواست با بیخودی و لاف زدن روشن شود، اما لب خود را گاز گرفت و نتوانست این کار را انجام دهد.
هوش مصنوعی: کسی که نسبت به تو در عشق و محبت غرق شده است، همچون نرگس (گل زیبایی که به محبت معروف است) است. ولی دست زمان، پوست او را مانند پیاز از تنش جدا کرده و آن را از بین برده است.
هوش مصنوعی: دشمن به تو آسیب رسانده و تلاش کرده تا آبرو و وقار تو را از بین ببرد، اما در عین حال مانند کوهی است که از نیش گرازها در امان مانده و ثابتقدم باقی مانده است.
هوش مصنوعی: دشمن در موقعیتی نامناسب و با سر فرود آمده به زمین افتاده، به خاطر مقام و بزرگواریات هیچکس را جرئت نمیدهد که به عقاب (مظهر قدرت و شجاعت) مثل تو ادعای گردنکشی و زورگویی به غاز (هشدار از زودباوری و ضعف) داشته باشد.
هوش مصنوعی: اگرچه دشمنان به خاطر تیغ تو سر افکندهاند و شکست خوردهاند، اما در نهایت سنان (پیکان) تو را به خاطر شجاعتت سرفراز کرده است.
هوش مصنوعی: مخالفان تو در برابر تو حاضر نیستند جان خود را فدای تو کنند و تنها زاغی وجود دارد که بر جنازهاش نماز میخواند.
هوش مصنوعی: چشم آز هرگز از برکت و بخشش تو سیر نمیشود، تا وقتی که بخشنده عطای تو، یعنی خدا، بر سر سفره generosity تو (فراوانی و بخشندگی) نگذارد.
هوش مصنوعی: شادی کم و اندکی که برای من وجود دارد، ناشی از خدمت کردن در خانهٔ خوشی و لذت توست. کسی که بر چهرهاش بخواهی احساسی شاداب و نیکو ایجاد کنی، هرگز شاد نخواهد بود.
هوش مصنوعی: نیکوست که مانند صدف دهانش را پر از گوهر کنی، زیرا وحشی که نام عطای تو را بر زبان آورد، باز هم شایستهٔ این ستایش است.
هوش مصنوعی: معنای این بیت این است که برای بیان معنا و مفهوم کلامم از نام تو الهام گرفتهام؛ پس به شیوه گفتار و استعداد سخن من توجه کن.
هوش مصنوعی: عشق مقتضیاتی دارد که بر اساس آن، عاشقان در مقابل ناز و زیبایی معشوقان، به نوعی نابینا و مجذوب میشوند و نمیتوانند مقاومت کنند.
هوش مصنوعی: باشد که نیازمند زیبایی عروس بخت، به اندازهای باشد که جوانان به ناز و لطافت او تمایل دارند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای دست منت تو بمن بنده در دراز
درگاه تو ز حادثه من بنده را جواز
درهای رنج بسته بمن بر سخای تو
بر من در سرای تو بیگاه و گاه باز
صد کس نیازمند من و من بجاه تو
[...]
در هجر روی و لعل تو،ای لعبت طراز
بر روی زرد کرده ام از خون دل تراز
ناکامم از تو ، ورچه برآوردمت به کام
رنجورم از تو ، ورچه بپروردمت به ناز
هستم ز حسرت بر چون سیم خام تو
[...]
ای چرخ سفله پرور خس یار دون نواز
تا کی خطا و چند دغا راستی بباز
چرخ و زمین ز برف و ز یخ کرد برگ و ساز
در پوش پوستین که دی آمد ز در فراز
بس مومن بهشتی کز خوف رنج دی
خواهد که در میان جهنم شود دراز
هست از کمال شدت سرما در آبگیر
[...]
هرگز نبود که بخت پس از مدت دراز
آرد مرا به حضرت فرخنده تو باز
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.