اگر لذت شناس درد سازی جان شیرین را
ز نعمتهای الوان می شماری اشک خونین را
لب از دندان کبود و، چهره از درد طلب کاهی
طلا و لاجوردی نیست زین به خانه دین را
گدایان را به تاج پادشاهی سر فرو ناید
چه نسبت آشنایی با سر شوریده بالین را
بهم کی اختلاط شور و شیرین راست می آید؟
به شور عشق، نتوان جمع کردن خواب شیرین را
شدی چون پیر، ازین منزل دگر برکنده باید شد
که از پشت خمت زین میکند مرگ اسب چوبین را
به آشوب جهان هر کس که تن در داد، فارغ شد
ز سیل تندی توسن، چه پروا خانه زین را
گذشتن از بر بدطینتان، بد طینتی آرد
گذار از شوره زاران، شور سازد آب شیرین را
در اقلیم قناعت، زان سبب تنگی نمی باشد
که بیرون کرده ز آنجا، سازگاری رسم و آیین را
برافتاده است واعظ، از جهان رسم سخن فهمی
دلت صحبت چو خواهد،یاد کن یاران پیشین را
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی تناقضها و چالشهای زندگی میپردازد. شاعر از لذتهایی صحبت میکند که در عین حال میتواند دردآور باشد و میگوید که دنیای مادّی نتوانسته است انسان را از رنجها برهاند. همچنین اشاره میکند که مقام و ثروت برای کسی که دچار چالشهای روحی و عاطفی است، معنایی ندارد.
شاعر به عشق و شور اشاره میکند و میگوید که این دو نمیتوانند به راحتی با یکدیگر ترکیب شوند. او به مرور زمان و دورانی که باید از آن عبور کند، اشاره کرده و میگوید که در نهایت، مرگ و گذر زمان قطعاً از انسانها عبور میکند.
ذکر نکتههای اخلاقی و زهد در زندگی نیز در ابیات جلوهگر است و شاعر بر ضرورت درک تاریخ و تجربههای گذشته و اهمیت ارتباطات انسانی تأکید میکند. در کل، این شعر دعوت به تفکر درباره زندگی، عشق و ارزشهای انسانی است.
هوش مصنوعی: اگر کسی لذت واقعی را بشناسد، متوجه میشود که درد و رنج میتواند به او احساس شیرینی و ارزشمندی بیشتری دهد، و در این صورت، میتواند حتی اشکهای خود را به عنوان نشانهای از عمق احساساتش ببیند.
هوش مصنوعی: لبهای کبود و چهرهای آکنده از درد، نشان از رنج و بیرحمی زندگی دارد. در این شرایط، نه طلا و نه لاجورد نمیتواند به او کمک کند، و چنین احوالی نمیتواند به جایگاه مذهبی و معنوی او آسیب بزند.
هوش مصنوعی: فقیران جایی در مقام پادشاهی ندارند، چه تفاوتی دارد که با درد و رنج یک عاشق آشنایی داشته باشند؟
هوش مصنوعی: کی ممکن است که شور و شیرینی با هم ترکیب شوند؟ در شور عشق، نمیتوان خواب شیرین را گرد آورد.
هوش مصنوعی: زمانی که به سن و سالی رسیدی، لازم است از این دنیا و زندگی فعلی خود جدا شوی، زیرا مرگ مانند اسب چوبی از پشت تو به سمت جلو میآید و تو را به خود میکشاند.
هوش مصنوعی: هر کسی که در برابر آشوبها و مشکلات جهان تسلیم شود، از شدت حوادث و چالشها رهایی نمییابد. او دیگر نگران امنیت و آرامش خود نیست و به راحتی از مسایلی که او را می آزارد، میگذرد.
هوش مصنوعی: عبارت به این معناست که اگر کسی در کنار انسانهای بد و آلوده به صفات ناپسند زندگی کند و از آنها بگذرد، خود به مرور زمان دچار بدیهای آنها خواهد شد. مانند اینکه وقتی آب شیرین از میان شورزارها عبور کند، طعم شیرینیاش تغییر کرده و شور میشود.
هوش مصنوعی: در سرزمین قناعت، تنگدستی به خاطر ترک آنجا نیست؛ بلکه به این دلیل است که تناسب و هماهنگی با آداب و رسوم باعث میشود افراد به دنبال تغییر رویکرد خود نباشند.
هوش مصنوعی: واعظ از دنیا رفته و دیگر سخنی از او نیست. اگر دلت بخواهد صحبت کند، به یاد دوستان و همراهان گذشتهات بیفت.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ترا گرهمچنین شاید بگوی آن سرو سیمین را
بگوی آن سرو سیمین رابگوی آن ماه و پروین را
بگو آن توده گل را بگو آن شاخ نسرین را
بگو آن فخر خوبان را نگار چین و ماچین را
که دل بردی و دعوی کرده ای مرجان شیرین را
[...]
الا ای باد شبگیری بگو آن لعبت چین را
چراغ نسل خاقان را جمال آل تکسین را
که تا دیدم رخ چون ماه و دندان چو پروینت
ز عشق تو نگهبانم همه شب ماه و پروین را
چنانی تو مرا درخور که شیرین بود خسرو را
[...]
دل و جان تا رهند از بند بگشا زلف مشکین را
به پایت میفتد آخر رها کن یک دو مسکین را
ز چندان تیر کز شوخی ز مژگان بر تراشیدی
یکی بر جان من افکن چه خواهی کرد چندین را
سر زلف ترا در چین بدین صورت رخ رنگین
[...]
وفا و مهر پیش آورد و برد از دل بدر کین را
خدا انداخت گویا در دل آن نازنین این را
نمیبیند سرم چون شمع شبها روی بالین را
به چشم دیگران پیوسته بینم خواب شیرین را
کدورت بیشتر آن را که جوهر بیشتر باشد
نمیگیرد غبار زنگ هرگز تیغ چوبین را
نیارد همنشین آنجا خلل در عیش تنهایی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.