گشت چو معمار فیض، بانی بنیان حسن
بست ز مژگان کج، طره بر ایوان حسن
گشته پریشانی از حلقه زلفش عیان
عشق برآورده است، سر ز گریبان حسن
کشتی دل، گو بکن فکر شکستن درست
کز عرق شرم اوست، شورش توفان حسن
آن گل سیراب را، چهره بسی نازکست
ای نظر پاک عشق، جان تو و، جان حسن
گرمی بازار حسن، هست ز سودای عشق
شورش سودای عشق، هم ز نمکدان حسن
بر رخش آخر نشست، گرد خط عنبرین
شد لب لعلش هم از، خاک نشینان حسن
واعظ اگر از رخش، چشم بپوشد رواست
خاسته گرد خط از رفتن دوران حسن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل نخست بنای زیبایی یار را با تصویر معماری وصف میکند و پیوند دوسویهٔ عشق و زیبایی را نشان میدهد: عشق از زیبایی میزاید و زیبایی از عشق رونق میگیرد. شاعر از لطافت چهرهٔ یار و طوفان حیای او سخن میگوید. در پایان، با رستن خط بر چهرهٔ معشوق، دوران زیبایی او را سپریشده میداند و به خود میگوید که دیگر چشمپوشیدن از او رواست.
هوش مصنوعی: آنگاه که فیض الهی چون معماری بنای زیبایی را بنیاد نهاد، از مژگانِ خمیدهٔ یار حاشیه و طرهای زینتی بر ایوانِ این بنا بست. «طره» هم به معنای حاشیهٔ آراستهٔ بنا و هم به معنای دستهٔ موی پیشانی است و شاعر از این دو معنا بهره برده است.
هوش مصنوعی: پریشانی و آشفتگی از حلقههای زلف او آشکار شده است. گویی عشق از گریبانِ زیبایی سر برآورده است، یعنی عشق و پریشانی عاشق از دلِ خودِ زیبایی زاده میشود.
هوش مصنوعی: به کشتیِ دل بگو که بهدرستی خود را برای شکستن آماده کند، زیرا طوفانِ پرآشوبِ زیبایی از عرقِ شرم و حیای اوست. عرق شرمِ یار چون دریایی است که دل را غرق میکند.
هوش مصنوعی: چهرهٔ آن گلِ تر و تازه بسیار لطیف و نازک است. ای نگاهِ پاکِ عشق، تو را به جان خودت و به جان زیبایی سوگند، با احتیاط بنگر تا آن چهره آزرده نشود.
هوش مصنوعی: رونق بازارِ زیبایی از سودا و شیفتگیِ عشق است، و شور و هیجانِ این سودای عشق نیز از نمکدانِ زیبایی، یعنی ملاحت و جذابیتِ یار، برمیخیزد. عشق و زیبایی به یکدیگر وابستهاند.
هوش مصنوعی: سرانجام گردِ خطِ خوشبوی ریش بر چهرهٔ او نشست، و لبِ سرخِ لعلگونش نیز از خاکنشینانِ زیبایی شد؛ یعنی با رستن خط، لبش هم در میان گرد و خاک نشست و جلوهٔ پیشینش را از دست داد.
هوش مصنوعی: ای واعظ، اگر اکنون از چهرهٔ او چشم بپوشی رواست، زیرا این گردِ خط از رفتنِ دورانِ زیباییِ او برخاسته است و روزگار حسنش به پایان رسیده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.