پا ز دولت نخورد، ترک سر درویشان
ره بحشمت ندهد، خاک در درویشان
ندهد حاجتشان، راه بتصدیع کسی
بار صندل نکشد، دردسر درویشان
طایر گلشن قدسند ز فارغبالی
ای ستمگر نخوری هان بپر درویشان!
وقت این خانه بدوشان، همه صبح وطنست
شام غربت نبود، در سفر درویشان
همچو داغی که سیاهی فگند، از همت
دزدد از چتر شهی فرق سر درویشان
قیمت خویش بافتادگی افزون سازند
خاکساری بود آب گهر درویشان
هرکسی غره بکسب هنری گشته و، هست
به هنر غره نگشتن، هنر درویشان
از دعا گرددشان کام دو عالم حاصل
شعله آه بود شاخ زر درویشان
نشود همتشان بارکش منت خلق
بر ندارد ز هما سایه سر درویشان
جمله تن گشته نگاه و، گل عبرت چینند
هست عالم همه باغ نظر درویشان
با خبر باش، مبادا که بسنگ سخنی
بشکند از تو دل با خبر درویشان
کشوری زیر و زبر از رگ ابری گردد
با حذر باش ز مژگان تر درویشان
هر چه دارند چو گل، بر کف دست کرمست
بخل گو کیسه ندوزد بزر درویشان
چشمشان بر خط صنعست بهر جا نگرند
هست عینک دو جهان در نظر درویشان
قسم خلق چو دایم بسر شاه بود
قسم ما نبود جز بسر درویشان
گرچه در کام تو واعظ سخن حق تلخست
مگذر از سخن چون شکر درویشان
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به مضامین اجتماعی و انسانی پرداخته و اشاره به وضعیت درویشان و افراد فقیر دارد. شاعر به هشدار درباره ظلم و جفای اجتماعی میپردازد و نشان میدهد که ثروت و قدرت نمیتواند مانع از درد و رنج درویشان شود. او به ارزشهای معنوی و دعا و نیایش اشاره میکند که میتواند به زندگی افراد کمک کند. همچنین تأکید میکند که ثروتمندان ممکن است خود را غنی بدانند، اما درویشان با humble بودن و نداشتن غرور، ارزشهای واقعی را دارند. در نهایت، شاعر از همه میخواهد که از قضاوتهای نادرست خودداری کنند و بیشتر به عمق احساسات و شرایط دیگران توجه کنند.
هوش مصنوعی: کسی که از نعمت و ثروت محروم است، نمیتواند به کسانی که زندگی ساده و بیآلایش دارند، احترام نگذارد و برای آنها ارزشی قائل شود. در حقیقت، خاک درویشان به معنای بیارزشی و عدم احترام به آنهاست، چون چنین شخصی تنها به وضعیت اجتماعی و مادی میاندیشد.
هوش مصنوعی: در اینجا به این معناست که اگر کسی نتواند نیازها و خواستههای دیگران را برآورده کند و در اوضاع بدی قرار داشته باشد، باعث دشواری برای دیگران، به ویژه افراد نیازمند، خواهد شد. به نوعی، اگر کسی نتواند به دیگران کمک کند، ممکن است خود او نیز در مشکلات و گرفتاریهایی به سر ببرد.
هوش مصنوعی: پرندگان باغ بهشت از دنیای آزاد به سوی تو آمدهاند، ای ستمگر! مواظب باش که به درویشان آسیب نرسانی!
هوش مصنوعی: این خانهگردهای بیخانمان، هر صبح خود را در وطن میگذرانند و غروبشان در غم دوری از آن نمیگذرد؛ آنها همیشه در حال سفر و رنج هستند.
هوش مصنوعی: مانند داغی که از سیاهی به زمین میافتد، همت را از زیر چتر پادشاهی به سر درویشان میرباید.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که افرادی که در جامعه خود را در تنگنا میبینند و به نوعی خاکسار و humble هستند، ارزش و قیمت خود را از طریق نجابت و محبت به دیگران افزایش میدهند. در واقع، گرچه ممکن است در ظاهر در موقعیتهای سختی قرار داشته باشند، اما درونشان مملو از ارزشها و صفات خوب است که به آنها اعتبار میبخشد.
هوش مصنوعی: هر کس به کسب مهارت و هنری افتخار میکند و مغرور میشود، ولی در حقیقت، بزرگترین هنرمندها کسانی هستند که به این غرور دچار نشدند و از هنر خود به سادهگی بهره میبرند.
هوش مصنوعی: از دعا و آرزوهای درویشان، آنها به خواستههای خود در دو جهان میرسند؛ مانند شعلهای که زبانه میکشد و درخت زرین درویشان را میسازد.
هوش مصنوعی: اگر آنها اراده کنند، بار فشاری از جانب مردم را به دوش نمیکشند و سایه درویشان بر سرشان نمینشیند.
هوش مصنوعی: تمام وجود انسان مانند نگاهی است که در آن، گلهای عبرت و درسها چیده میشوند. دنیا همچون باغی است که در آن درویشان و عارفان به تماشا نشستهاند.
هوش مصنوعی: مراقب باش که با حرفهای ناپسند، دل کسی را نشکنی؛ زیرا ممکن است این سخنان به گوش درویشان برسد و تاثیر بدی بگذارد.
هوش مصنوعی: کشوری که به خاطر اشکهای درویشان به آشفتگی میافتد، باید مراقب باشی که از مژگان آنها دلتنگ نشوی.
هوش مصنوعی: هر چیزی که دارند مانند گل، بر روی کف دست کرم است. بخل نکن و بگو تا چه زمانی درویشان کیسهای ندوختهاند.
هوش مصنوعی: چشمهای آنها بر نشانههای خالق ایستاده و به هر سو که نگاه کنند، واقعیات دو عالم در چشم درویشان نمایان میشود.
هوش مصنوعی: این بیت به تفاوتهای اجتماعی و مقامها اشاره دارد. شاعر میگوید که قسم و قسمخوردن مردم عادی همیشه به خاطر مقام و جایگاه شاهان است، اما قسم ما (در اینجا درویشان یا فقیران) به چیزی جز زندگی ساده و معیشت ما مربوط نیست. در واقع، او به نوعی نقد اجتماعی میکند و بر این نکته تأکید دارد که ارزشها و تعهدات انسانها در طبقات مختلف جامعه متفاوت است.
هوش مصنوعی: اگرچه کلام پند دهنده ممکن است برای تو ناخوشایند و تلخ به نظر برسد، اما باید از آن بگذری، مانند اینکه در میان درویشان شکر وجود دارد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.