نیافته است کسی لذتی ز خوان طمع
نگشته سیر کسی را شکم بنان طمع
همیشه بهر پریدن ز ناکسان دنی
مساز تیغ زبان تیز بافسان طمع
برای اینکه کنی صید مطلب دوری
برشته های سخن زه مکن کمان طمع
توان بقصر شرف شد چو با کمند دعا
مرو بچاه دنائت بریسمان طمع
بپوش چشم زخلق و، بچشم خلق نشین
که بی نشان شدنت، نیست جز نشان طمع
مساز پیشه خود آبرو فروشی را
بهر گذر مگشا از دو لب دکان طمع
ترا که گلشن عزت ز تشنگی شد خشک
مبند آب رخ خود ببوستان طمع
متاز اسب طلب بر در کسان واعظ
بتاب جانب درگاه حق عنان طمع



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل اندرزی است در نکوهش طمع و درخواست از مردم. شاعر با تصویرهایی چون سفره، کمان، ریسمان، دکان و باغِ طمع نشان میدهد که طمع نه سیر میکند و نه سود میرساند، بلکه آبرو را میبرد و آدمی را خوار میکند. سفارش او پوشیدن چشم از خلق و نگه داشتن آبروست و در بیت پایانی، خود را خطاب میکند که خواهش را تنها به درگاه خدا ببرد.
هوش مصنوعی: هیچکس از سفرهٔ طمع لذتی نبرده و با نانِ طمع شکم هیچکس سیر نشده است؛ یعنی طمع هرگز آدمی را خشنود و بینیاز نمیکند.
هوش مصنوعی: برای آنکه از مردمان پست و فرومایه چیزی بگیری یا بهرهای ببری، شمشیر زبانت را بر سنگفسان طمع تیز مکن؛ یعنی زبانت را به خواهش و تملق در برابر فرومایگان به کار مگیر.
هوش مصنوعی: برای شکار کردن خواستهای دور و دستنیافتنی، کمان طمع را با رشتههای سخن زه مکن؛ یعنی با سخنپردازی و چربزبانی در پی آرزوهای دور مرو.
هوش مصنوعی: وقتی میتوان با کمند دعا به کاخ بزرگی و شرف بالا رفت، با ریسمان طمع به چاه پستی و فرومایگی فرو مرو.
هوش مصنوعی: از مردم چشم طمع بپوش تا در چشم مردم عزیز و ارجمند شوی؛ زیرا بیقدر و گمنام شدن تو جز نشانه و نتیجهٔ طمع نیست.
هوش مصنوعی: فروختن آبروی خود را پیشه مکن و بر سر هر رهگذری با گشودن دو لبت به خواهش، دکان طمع باز مکن.
هوش مصنوعی: تو که گلزار عزت و حرمتت از تشنگی خشکیده است، آب روی خود را به سوی باغ طمع روان مکن؛ یعنی آبرویت را خرج سیراب کردن طمع مکن.
هوش مصنوعی: ای واعظ، اسب خواهش و درخواست را به درِ خانهٔ مردم متاز و عنان طمع را به سوی درگاه خداوند بگردان؛ اگر چیزی میخواهی تنها از خدا بخواه.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.