باشد بحرف راست چو دایم بنای وعظ
طبع کجت از آن نشود آشنای وعظ
از بس ترا دماغ پر از باد نخوتست
در سر نگنجدت که نشینی به پای وعظ
حق هست با تو،نشنوی ار حرف حق ز من
گوشت گرفته پنبه غفلت بجای وعظ
چشم دلت چو از پی زینت دود مدام
در گوش جان بکش گهر پر بهای وعظ
از وی مساز ای دل بیمار، روترش
تلخ است در مذاق ترا گر دوای وعظ
برچین ز خار هر سخنی دامن و بچین
گلهای فیض از چمن دلگشای وعظ
کند است در ملاحظه آخرت نظر
در چشم دل چرا نکشی توتیای وعظ؟!
کر شد ز قیل و قال جهان، گوش هوش تو
گوشی دگر بجوی دلا از برای وعظ
برده است غول طول أمل، خوش ترا از راه
راهی بحق بجوی دلا از برای وعظ
ای آب روی ریخته، آبی برو بزن
از چشمه سار آینه حق نمای وعظ
از زنگ دلخور گنهش، میدهد جلا
گر دل دهی به صیقل غفلت زدای وعظ
چند از غرور مال چنین گم شوی بخود؟!
میکن سراغ خویش، ز بانگ رسای وعظ!
در گوش دل خموشی لب بستگان خاک
نبود به جز کلام هدایت فزای وعظ
واعظ جوی سفید نشد دل ترا، همین
ریشی سفید کردی در آسیای وعظ!



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر دل غافل و مغرور را خطاب میکند که به سبب کجی طبع، باد نخوت، دلبستگی به مال و آرزوهای دراز از شنیدن پند گریزان است. با تشبیههایی چون دارو، سرمه، صیقل، گوهر و چشمه، سود موعظه را در درمان و روشن کردن دل نشان میدهد و خاموشی مردگان را نیز پندی گویا میشمارد. در بیت پایانی روی سخن را به خود میگرداند و به طنز اعتراف میکند که با همهٔ عمر در وعظ گذراندن، تنها ریشش سفید شده و دلش پاک نشده است.
هوش مصنوعی: چون بنیاد موعظه همیشه بر سخن راست و درست است، طبع کج و ناراست تو با آن آشنا و سازگار نمیشود.
هوش مصنوعی: سرت چنان از باد غرور و تکبر پر است که در فکرت نمیگنجد که پای منبر و موعظه بنشینی.
هوش مصنوعی: اگر سخن حق را از من نمیشنوی حق داری، زیرا به جای پند، پنبهٔ غفلت گوشت را پر کرده است.
هوش مصنوعی: اکنون که چشم دلت همواره در پی زینت و زیور است، گوهر گرانبهای پند را چون گوشواره به گوش جانت بیاویز.
هوش مصنوعی: ای دل بیمار، اگر داروی پند در کامت تلخ است، از آن روی ترش مکن و دوری مجو، چون درمان توست.
هوش مصنوعی: دامنت را از خار سخنان بیهوده برچین و از باغ دلگشای موعظه گلهای فیض و رحمت بچین.
هوش مصنوعی: نگاه تو در دیدن و اندیشیدن به آخرت کُند و ضعیف است؛ چرا سرمهٔ پند را به چشم دلت نمیکشی تا بینا شود؟
هوش مصنوعی: گوش هوش تو از هیاهو و گفتوگوهای دنیا کر شده است؛ ای دل، برای شنیدن پند گوش دیگری پیدا کن.
هوش مصنوعی: دیو آرزوهای دراز تو را بهخوبی از راه به در برده است؛ ای دل، به وسیلهٔ پند راهی به سوی حق بجوی.
هوش مصنوعی: ای که آبرویت را ریختهای، برو و از چشمهسار پند که چون آینه حق را نشان میدهد آبی به رویت بزن.
هوش مصنوعی: اگر دلت را به صیقل غفلتزدای پند بسپاری، زنگار گناه را از دل زنگخوردهات میزداید و آن را روشن میکند.
هوش مصنوعی: تا کی از غرور ثروت اینچنین خود را گم میکنی؟ با بانگ رسای پند، خودت را دوباره پیدا کن.
هوش مصنوعی: خاموشی مردگانی که لب در خاک بستهاند، برای گوش دل چیزی جز سخن هدایتبخش و پندآموز نیست.
هوش مصنوعی: ای واعظ، دلت ذرهای سفید و پاک نشد و تنها ریشت را در آسیاب وعظ سفید کردی؛ یعنی عمر را در موعظه گذراندی بیآنکه خود اثر بپذیری.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.