تن شود خاک و، همان سودای ما ماند به جا
سر رود گر چون حباب، اما هوا ماند به جا
سوی آن خورشید تابانم ز بس گرم طلب
سایه از من، چون رقم از خامه، واماند به جا
سجدهای هر گام، خواهد خاک راهش دائمی
کاش از ما سر به جای نقش پا ماند به جا
ما سیهروزان، به رنگ خامه شبها خون خوریم
تا سخن بر صفحه هستی ز ما ماند به جا
با دل پر حرص میراثم دواتست و قلم
از گدای کور، کشکول و عصا ماند به جا
سایه بال هما، یک جا نمیگیرد قرار!
دولت دنیای دیگرگون، چرا ماند به جا؟!
خلق آیند و روند و، هست دوران همچنان
بگذرد آب روان و، آسیا ماند به جا
چون تنت بیگانه شد از جان و، با خاک آشنا
با توی نی بیگانه و، نی آشنا ماند به جا
زینت دادن به جای زر کریمان را بس است
چون رود از کف حنا، رنگ حنا ماند به جا
رفت واعظ از میان، لیکن سخنها ماند ازو
بگذرد آب از چمن، اما صفا ماند به جا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «ماند به جا» دربارهٔ آن چیزی است که پس از گذشتِ تن و دولت و عمر باقی میماند. شاعر از ماندگاری سودای عشق، ناپایداری اقبال دنیا، گردش بیوقفهٔ روزگار و تنهایی آدمی در گور سخن میگوید. او در برابر این فناپذیری، سخن و نوشته و بخشش را یادگار ماندنی انسان میداند و در بیت پایانی امید دارد که از خود او، واعظ، نیز سخنانش بر جا بماند.
هوش مصنوعی: تن ما خاک میشود، اما شوق و سودای عشق ما باقی میماند؛ همانگونه که اگر سرِ حباب از میان برود، هوای درون آن (و نیز هوس و آرزو) برجا میماند.
هوش مصنوعی: چنان با شتاب و گرمی در طلبِ آن معشوقِ خورشیدمانند به سوی او میروم که سایهام از من جا میماند، مانند نوشتهای که از قلم جدا میشود و بر کاغذ میماند.
هوش مصنوعی: خاکِ راه معشوق سزاوار آن است که در هر گام بر آن سجدهای همیشگی شود؛ کاش به جای جای پا، سرِ ما بر آن خاک باقی میماند.
هوش مصنوعی: ما بختبرگشتگان، مانند قلمی که سیاه است و از مرکب مینوشد، شبها خون دل میخوریم تا از ما سخنی بر صفحهٔ روزگار به یادگار بماند.
هوش مصنوعی: من با دلی پر از آز، میراثی جز دوات و قلم ندارم؛ همانطور که از گدای نابینا فقط کشکول و عصا باقی میماند. شاعر ابزار نوشتن خود را با ابزار گدایی همانند کرده است.
هوش مصنوعی: سایهٔ بال هما که نشانهٔ بخت و دولت است، در یک جا آرام نمیگیرد؛ پس دولت و اقبالِ دنیای ناپایدار چگونه برای کسی باقی بماند؟
هوش مصنوعی: مردم میآیند و میروند و روزگار همچنان میگردد؛ مانند آبِ روان که میگذرد و آسیاب سر جای خود میماند.
هوش مصنوعی: هنگامی که تنت از جان جدا شود و با خاک یکی گردد، نه بیگانهای با تو میماند و نه آشنایی؛ همه تنهایت میگذارند.
هوش مصنوعی: برای بخشندگان همین زینت کافی است که اثر بخشش از آنان بماند، نه زرِ اندوخته؛ مانند حنا که چون از دست برود رنگش بر دست میماند. یعنی زر را بدهند و نام نیک بماند.
هوش مصنوعی: واعظ از دنیا رفت، اما سخنانش از او بر جا ماند؛ همچنانکه آب از چمن میگذرد ولی طراوت و صفای آن باقی میماند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.