چون به حکم پادشاه انس و جان
درمد این گشت سلمان، حکمران
گشت چون در حکمرانی مستقل
بنده اش گشتند خلق، از جان و دل
چون زمان زندگیش آمد به سر
پیک مرگش آمد و کوبید در
از قضا گردید بیمار و علیل
جیش عمرش کوفت طبل الرحیل
برکشید از پردهٔ دل، آه سرد
گفت با یاران، چنین آن نیک مرد
که مرا هنگام رحلت شد قریب
بایدم رفتن از این دنیا غریب
گفت ای نیکو سیر یاران من!
وی رفیقان و هواداران من!
مر مرا گفته است احمد این چنین
آن رسول اولین و آخرین
چون تو خواهی زین جهان بیرون شدند
مرده گان گویند همراهت سخن
اینک ای یاران، به تابوتم نهید
پیکرم را سوی قبرستان برید
پس به تابوتش نهادند آن زمان
بردن او را سوی قبرستان کسان
پس برون آمد ز تابوت آن جناب
با گروه مرده گان کرد این خطاب
کی گروه بی زبانان السلام
از جهان نادیده کامان السلام
چون به امر حق، سلامم بشنوید
لطف باشد گر جوابم را دهید
تا که از قبری صدایی شد بلند
که زمن بادت علیک ای ارجمند!
حضرت سلمان، جوابش چون شنید
گفت با یاران مرا واپس برید
که مرا گفتار احمد شد یقین
راست فرمود آن رسول پاک دین
پس به سوی خانه بردندش کسان
خفت در بستر به جسمی ناتوان
دوستان کردند با او این خطاب
که بیان فرما تو ای عالی جناب!
کز پس مردن، که غسلت می دهد
که کفن پوشاند و دفنت کند
حضرت سلمان گشود از هم در لب
گفت با آن قوم، از روی ادب
که مرا غسلم دهد آن پاکزاد
که جناب مصطقی را غسل داد
این سخن با دوستان خود بگفت
دیده را بر هم نهاد و خوش بخفت
در عجب ماندند مردم زین جواب
که نبی را غسل داده بوتراب
هان علی اندر مدینهٔ مصطفی ست
زان بلد تا این بلد فرسنگ هاست
در سخن بودند کز در با شتاب
شد سواری حاضر و بر رخ نقاب
ناگهان دیدند جمله مردمان
خیمه ای آمد فرود از آسمان
نعش سلمان را در آن خیمه نهاد
یکه و تنها در آن دم غسل داد
پس نمازش خواند و بسپردش به خاک
وز نظرها محو شد آن جان پاک
مردمان هم سوختن هم ساختند
عده ای ز آنها ورا بشناختند
که علی بود و به جز او کس نبود
راست سلمان این سخن فرموده بود
یا علی ای مظهر لطف خدا!
ای چراغ روشن راه هدی!
از مدینه آمدی ای بوتراب
جانب شهر مداین باشتاب
از مدینه ای شه ملک حجاز!
تا مداین هست پس راهی دراز
بهر غسل نعش سلمان آمدی
بهر دفنش آستین بالا زدی
چون شود ای معدن جود و کرم!
وی خدا را حسن از سر تا قدم
از نجف آیی به دشت کربلا
محشر کبری به بینی برملا
از جفا بینی حسینت را شهید
سر جدا از خنجر شمر پلید
کشته ها بینی همه عریان بدن
بر زمین افتاده بی غسل و کفن
قامت عباس را بینی که چون
چاک چاک افتاده اندر خاک و خون
بر زمین افتاده جسم اطهرش
بر سر نی رفته نورانی سرش
آتشی بینی زکین افروخته
خیمه گاه اهل بیتت سوخته
کودکانت درکف طغیانگران
دخترانت بستهٔ بند گران
یا علی ای آفتاب عالمین
«ترکی» ات هم هست همنام حسین
چون شود ای حاکم حکم قضا
شافعش گردی تو در روز جزا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر «طبل الرحیل» داستان مرگ سلمان فارسی را روایت میکند. سلمان در اوج قدرت و حکمرانی، متوجه نزدیک شدن مرگش میشود و از یارانش میخواهد تا او را به قبرستان ببرند. در مسیر، سلمان با مردگان سخن میگوید و درخواست میکند که جناب علی (ع) غسلش دهد. پس از غسل و دفن، اشارهای به ارتباط او با علی و رنجهای اهل بیت و شهدای کربلا میکند و به مظلومیت حسین و خانوادهاش میپردازد. این شعر به تأکید بر محبت و وفاداری سلمان به علی و یادآوری مصیبتهای اهل بیت میپردازد.
هوش مصنوعی: هنگامی که به فرمان پادشاه انس و جن (امیرمؤمنان علی یا خلیفهٔ وقت)، سلمان در مدائن فرمانروا شد.
هوش مصنوعی: چون در فرمانروایی استوار و مستقل شد، مردم با جان و دل فرمانبردار و دوستدار او شدند.
هوش مصنوعی: وقتی دوران زندگیاش به پایان رسید، پیک مرگ آمد و در خانهاش را کوبید.
هوش مصنوعی: به حکم تقدیر بیمار و ناتوان شد و گویی لشکر عمرش طبل کوچ زد؛ یعنی هنگام رفتنش رسید.
هوش مصنوعی: آن مرد نیک از ته دل آهی سرد کشید و به یارانش چنین گفت:
هوش مصنوعی: «زمان کوچ من از دنیا نزدیک شده و باید غریبانه از این جهان بروم.»
هوش مصنوعی: گفت: «ای یاران نیکسیرت و ای دوستان و هواداران من!»
هوش مصنوعی: «پیامبر، احمد، که فرستادهٔ نخستین و واپسین است، به من چنین گفته است:»
هوش مصنوعی: «هنگامی که بخواهی از این جهان بروی، مردگان با تو سخن خواهند گفت.»
هوش مصنوعی: «اکنون ای یاران، مرا در تابوت بگذارید و پیکرم را به گورستان ببرید.»
هوش مصنوعی: پس همان دم او را در تابوت نهادند و مردم او را به سوی گورستان بردند.
هوش مصنوعی: آنگاه سلمان از تابوت بیرون آمد و مردگان را مخاطب ساخت.
هوش مصنوعی: گفت: «سلام بر شما ای گروه خاموشان، سلام بر شما که از جهان کامی ندیدید.»
هوش مصنوعی: «چون به فرمان خدا سلام مرا میشنوید، لطف کنید و پاسخم را بدهید.»
هوش مصنوعی: تا اینکه از گوری صدایی برخاست که: «ای بزرگوار، از من بر تو سلام باد.»
هوش مصنوعی: سلمان چون پاسخ را شنید، به یارانش گفت مرا بازگردانید.
هوش مصنوعی: «زیرا سخن پیامبر برایم یقین شد؛ آن پیامبر پاکآیین راست فرموده بود.»
هوش مصنوعی: پس مردم او را به خانه بردند و با تنی ناتوان در بستر خوابید.
هوش مصنوعی: دوستانش به او گفتند: «ای بزرگوار، بیان کن.»
هوش مصنوعی: «که پس از مرگت چه کسی تو را غسل میدهد و کفن میپوشاند و به خاک میسپارد؟»
هوش مصنوعی: سلمان لب گشود و با ادب به آن گروه پاسخ داد.
هوش مصنوعی: «مرا همان پاکنژادی غسل میدهد که پیامبر مصطفی را غسل داد»؛ یعنی علی بن ابیطالب.
هوش مصنوعی: سلمان این سخن را به یارانش گفت، سپس چشم بر هم نهاد و آرام جان سپرد.
هوش مصنوعی: مردم از این پاسخ در شگفت ماندند، زیرا کسی که پیامبر را غسل داده بود علی (ابوتراب) بود.
هوش مصنوعی: میگفتند علی در مدینهٔ پیامبر است و از آن شهر تا این شهر (مداین) فرسنگها فاصله است.
هوش مصنوعی: هنوز در این گفتوگو بودند که سواری نقابدار شتابان از در رسید.
هوش مصنوعی: ناگهان همهٔ مردم دیدند که خیمهای از آسمان فرود آمد.
هوش مصنوعی: آن سوار پیکر سلمان را در آن خیمه گذاشت و در همان دم یکتنه او را غسل داد.
هوش مصنوعی: سپس بر او نماز خواند و او را به خاک سپرد و آن پاکجان از دیدهها ناپدید شد.
هوش مصنوعی: مردم هم در اندوه سوختند و هم شکیبایی کردند، و گروهی از آنان آن سوار را شناختند.
هوش مصنوعی: دانستند که او علی بود و جز او کسی نبود، و سلمان سخن راست گفته بود.
هوش مصنوعی: ای علی، ای جلوهگاه لطف خدا و ای چراغ روشن راه هدایت!
هوش مصنوعی: ای ابوتراب، تو از مدینه شتابان به سوی شهر مداین آمدی.
هوش مصنوعی: ای شاه سرزمین حجاز، از مدینه تا مداین راهی بس دراز است.
هوش مصنوعی: برای غسل دادن پیکر سلمان آمدی و برای به خاک سپردنش آستین بالا زدی.
هوش مصنوعی: ای کان بخشش و بزرگواری، و ای کسی که سراپا نیکویی خدایی هستی، چه میشود اگر...
هوش مصنوعی: ...از نجف به دشت کربلا بیایی و قیامتی بزرگ را آشکارا ببینی.
هوش مصنوعی: ببینی که حسینت از ستم شهید شده و سرش با خنجر شمر پلید از تن جدا گشته است.
هوش مصنوعی: کشتگان را ببینی که همه با تن برهنه، بی غسل و کفن بر زمین افتادهاند.
هوش مصنوعی: قامت عباس را ببینی که چگونه پارهپاره در خاک و خون افتاده است.
هوش مصنوعی: پیکر پاکش بر زمین افتاده و سر نورانیاش بر سر نیزه رفته است.
هوش مصنوعی: آتشی را ببینی که از کینه برافروختهاند و خیمهگاه خاندانت را سوزانده است.
هوش مصنوعی: کودکانت را در چنگ ستمگران سرکش و دخترانت را در بندهای سنگین اسیر ببینی.
هوش مصنوعی: ای علی، ای خورشید دو جهان، ترکی (شاعر) تو نیز همنام حسین است (نامش محمدحسین است).
هوش مصنوعی: ای فرمانروای حکم قضا، چه میشود اگر در روز قیامت شفیع او شوی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.