همی زند به جهان پیر دیر باده صلاح
در نشاط چو زین باب می شود مفتاح
در جواب او
خوش است صحنک بغرای پر ز قیمه صباح
گشای این در دولت برویم ای فتاح
به کارخانه حلواگران نگاهی کن
که نور مشعله زلبیاست چون مصباح
در آن زمان که شود معده پر ز نان و عسل
خوش است طاس یخ آبی و صحنک تفاح
بلاست آن که به امید یک دو دانه برنج
به بحر کاسه زند غوطه چمچه چون ملاح
بیا برای تسلی خاطرم بر خوان
بکش تو صورت نان و کباب را طراح
شمیم قلیه مشام مرا معطر ساخت
خود از کجاست چنین بو که می رسد فراح
به خوان اطعمه، صوفی صلاح اگر بزند
مکن تو عیب، نباشد صلاح او به صلاح



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر نقیضهای طنزآمیز در وصف خوراک است که با فراخوانِ پیر میکده به باده آغاز میشود و زود به ستایش بُغرای قیمه، زولبیا، نان و عسل، آب یخ، سیب، کباب و قلیه میرسد. شاعر آشِ کمبرنج را ریشخند میکند و برای دل خود از نقاش میخواهد که دستکم نقش نان و کباب را بکشد. در پایان با بازی میان دو معنای «صلاح» میگوید اگر صوفی مردم را به سفره فرامیخواند، نباید بر او خرده گرفت، چون او اهل پرهیز نیست.
هوش مصنوعی: پیر میکده مردم جهان را به بادهٔ صبحگاهی فرامیخواند، زیرا از این راه کلید درِ شادی به دست میآید. این بیت مقدمهای است که شاعر آن را به سوی خوراک برمیگرداند.
هوش مصنوعی: بامدادان کاسهٔ بُغرای پر از قیمه بسیار دلچسب است. ای خدای گشاینده، این درِ بخت و نعمت را به روی ما باز کن.
هوش مصنوعی: به کارگاه حلواپزان نگاهی بینداز که زولبیا در آنجا مانند چراغ و مشعل میدرخشد.
هوش مصنوعی: هنگامی که شکم از نان و عسل پر شد، یک طاس آب یخ و یک کاسه سیب بسیار میچسبد.
هوش مصنوعی: بدبخت کسی است که به امید یکی دو دانه برنج، مانند ملوانی با کفگیر در دریای کاسه فرو میرود. این ریشخندی به آشی است که برنجش اندک است.
هوش مصنوعی: برای دلداری من بر سر سفره بیا. ای نقاش، دستکم نقش نان و کباب را برایم بکش.
هوش مصنوعی: بوی خوش قلیه مشامم را معطر کرد. این بوی فراوان و دلانگیز از کجا به من میرسد؟
هوش مصنوعی: اگر صوفی بر سر سفرهٔ خوراکها دیگران را به خوردن فرابخواند، بر او خرده مگیر، زیرا او اهل پارسایی و پرهیز نیست. «صلاح زدن» به معنای فراخواندن و «صلاح» به معنای پارسایی آمده و میان آن دو بازی لفظی شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.