ای عزیزان می ندانم تا چه آمد بر سرم
کز فراق دوستان پیوسته با چشم ترم
در جواب او
نان و حلوا می رسد از سفره صاحب کرم
دولت او کم مبادا تا قیامت از سرم
شاه بریان را نگر با دختر بکر برنج
عزم حمام است و دارد عیش با آن محترم
رشته را گفتم چرا گشتی چو من زار و ضعیف
در تمنای عسل گفتا ضعیف و لاغرم
تا به بریان راحت جانهای مشتاقان بود
آزمایش کن بر او گر تو نداری باورم
آن تنکهائی که بر خوان بود خادم پاره ساخت
نیست این پیراهن ناموس، گفتا می درم
سلق اندر پیش بریان به عجز اقرار کرد
گفت اگر دعوی کنم پیشت سزای خنجرم
کرد آهنگ برنج زرد صوفی گفت او
رحم فرما بر پریشانی و روی چون زرم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل نقیضهای طنزآمیز بر غزل عاشقانه است و زبان عشق و فراق را برای وصف خوراکیها به کار میبرد. شاعر از دوری «دوستان» یعنی غذاها مینالد و سفرهٔ صاحبکرم را دعا میکند. سپس بریان، برنج، رشته، نان تنک و سلق را مانند شخصیتهای داستان به گفتگو و رفتار وامیدارد. در پایان، صوفی به برنج زرد روی میآورد و برنج زرد مانند معشوقی رنجور از او زنهار میخواهد.
هوش مصنوعی: ای عزیزان، نمیدانم چه بر سرم آمده که از دوری دوستان همیشه چشمم گریان است. این گلایهٔ عاشقانه به شیوهٔ طنز است و «دوستان» در این دیوان در اصل همان خوراکیها هستند.
هوش مصنوعی: از سفرهٔ آن صاحبکرمِ بخشنده برایم نان و حلوا میرسد. آرزو میکنم دولت و سایهٔ او تا روز قیامت از سرم کم نشود.
هوش مصنوعی: بریان را ببین که مانند پادشاهی با دختر باکرهای به نام برنج همراه شده است. آهنگ حمام دارد و با آن محترم خوش میگذراند. گوشت بریانِ روی برنج به عروس و داماد تشبیه شده و «حمام» ظاهراً اشاره به دم کشیدن در دیگ است.
هوش مصنوعی: به رشته گفتم چرا مثل من زار و ناتوان شدهای؟ گفت از آرزوی رسیدن به عسل است که ناتوان و لاغرم. باریکیِ رشته به لاغری عاشق تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: تابهبریان، یعنی گوشتی که در تابه بریان میشود، مایهٔ آسایش جان مشتاقان است. اگر حرفم را باور نداری، آن را بیازما.
هوش مصنوعی: خدمتکار نانهای تُنُکی را که بر سفره بود پاره کرد و گفت این پیراهنِ آبرو و ناموس نیست، پس آن را میدرم. نان نازک به پیراهنی تشبیه شده که دریدنش شرمی ندارد.
هوش مصنوعی: چغندر (سلق) در برابر بریان به ناتوانی خود اعتراف کرد و گفت اگر پیش تو ادعای برابری کنم، سزاوار خنجرم.
هوش مصنوعی: صوفی به سراغ برنج زرد (شلهزرد) رفت. برنج زرد به او گفت بر پریشانی من و چهرهٔ زرد همچون زرم رحم کن. پراکندگی دانههای برنج و زردی آن به حال و رخسار عاشقی رنجور تشبیه شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.