هر که جان در ره تو قربان کرد
بر خود این کار عشق آسان کرد
در جواب او
هر که ماهی شور بریان کرد
معده خویش بحر عمان کرد
سر اسرار خویش راگیپا
دوش از چشم کله پنهان کرد
پیش کشمش مویز می نازد
پسته زین خنده فراوان کرد
کله پخته کار چرب زبان
عذر خواهی به حضرت نان کرد
مرغ بریان چو با مزعفر شست
جمع او را چو خود پریشان کرد
دل چو برداشت دوش لوزینه
جنگ از آن رو به آب دندان کرد
تابه بریان طبیب حاذق بود
صوفی خسته را چو درمان کرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل طنزآمیز به تقلید از غزل عاشقانه، با مطلعی دربارهٔ جانفشانی در راه عشق آغاز میشود و سپس به وصف خوراکها میپردازد. ماهی شور، گیپا، کلهپاچه، مویز و کشمش و پسته، مرغ بریان، مزعفر و لوزینه مانند آدمها راز نگه میدارند، ناز میکنند، میخندند و عذر میخواهند. در پایان شاعر با تخلص «صوفی» تابهٔ بریان را پزشک چیرهدستی میخواند که خستگی او را درمان کرده است.
هوش مصنوعی: هر کس جانش را در راه تو فدا کرد، کار دشوار عشق را برای خود آسان ساخت. این مطلع جدی به شیوهٔ غزل عاشقانه است و زمینهای برای طنز خوراکی بیتهای بعد میشود.
هوش مصنوعی: هر کس ماهی شور بریان بخورد، از تشنگی آنقدر آب مینوشد که معدهاش مانند دریای عمان پر آب میشود.
هوش مصنوعی: گیپا (شکمبهٔ پرشده) دیشب راز درونی خود، یعنی آنچه در دل داشت، را از چشم کلهپاچه پنهان کرد. شاعر با بازی با «سرّ» و «سر» و «چشم» کله، به خوراکها حالت آدمی داده است.
هوش مصنوعی: مویز در برابر کشمش فخر میفروشد و ناز میکند، و پسته از این ادعا بسیار خندید؛ دهان باز پستهٔ خندان به خنده تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: کلهٔ پخته که چربزبان و کاردان است، در پیشگاه نان عذرخواهی کرد؛ چون کلهپاچه بی نان خورده نمیشود و چربیاش (چربزبانی) به نان نیاز دارد.
هوش مصنوعی: مرغ بریان چون همراه مزعفر (پلو زعفرانی) نشست، جمع آن را هم مثل خود پریشان کرد؛ یعنی هر دو را با هم از هم پاشیدند و خوردند.
هوش مصنوعی: دیشب که لوزینه (شیرینی بادامی) دل برداشت و دلیر شد، با «آب دندان» جنگید؛ یعنی چنان خوشمزه و نرم بود که آب در دهان میانداخت و دندان را به کار میگرفت.
هوش مصنوعی: تابهٔ بریان (گوشت سرخشده در تابه) پزشکی ماهر بود، چون صوفیِ خسته و بیمار را درمان کرد. «صوفی» تخلص خود شاعر است که میگوید غذای خوب علاج او بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.