جان، بی جمال جانان میل جنان ندارد
آن کس که این ندارد حقا که جان ندارد
در جواب او
هر گرسنه که این دم در سفره نان ندارد
حقا که می توان گفت او را که جان ندارد
با کله های بریان می کرد عذرخواهی
این کله های قندی اما زبان ندارد
رازی که جوش بوره دارد درون سینه
سنبوسه را بفرما کز ما نهان ندارد
گلها شکفته دیدم از زلبیا به بازار
کامروز هیچ خلقی در بوستان ندارد
دیوانه گشته خلقی در اشتیاق زناج
این سرو سایه پرور چون باغبان ندارد
می خواند دوش شعری گریان کباب از سوز
در پیش نان فروماند گویا روا ن ندارد
آرام جان مشتاق باشد برنج و حلوا
با نان خشک سازد صوفی چو آن ندارد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر نقیضهای طنزآمیز بر غزل حافظ با ردیف «ندارد» است. شاعر شوق جان به جانان را به شوق گرسنه به خوراک برگردانده و کلهپاچه، کلهقند، سنبوسه، زلبیا و کباب را با تصویرهای عاشقانه و بازی با واژهها وصف کرده است. در پایان، صوفی میگوید آرزوی جانش برنج و حلواست، اما چون ندارد، به نان خشک قناعت میکند.
هوش مصنوعی: جان بی دیدار زیبایی معشوق هیچ میلی به بهشت ندارد. به خدا سوگند هر کس این شوق را نداشته باشد، گویی جان ندارد. این بیت تقلیدی از مطلع غزلی از حافظ است و زمینهٔ نقیضهٔ طنزآمیز بیتهای بعد را میسازد.
هوش مصنوعی: هر گرسنهای که اکنون بر سفرهاش نانی نیست، به راستی میتوان گفت جان در تن ندارد. شاعر جانداشتن را، به شوخی، به نانداشتن گره میزند.
هوش مصنوعی: کلهقندها پیش کلههای بریان عذرخواهی میکردند، اما کلهقند زبان ندارد. شاعر با «کله» بازی میکند: کلهٔ بریان زبان دارد و کلهقند ندارد.
هوش مصنوعی: رازی را که جوشیدن بوره (شکر) در سینه نهفته دارد، از سنبوسه بپرس، زیرا او آن را از ما پنهان نمیکند. یعنی شیرینیِ درون سنبوسه پیداست و رازش آشکار است.
هوش مصنوعی: در بازار گلهایی شکفته از زلبیا دیدم که امروز هیچکس مانندش را در باغ ندارد. زلبیای حلقهحلقه به گل شکفته تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: مردم در آرزوی «زناج» شیدا شدهاند. این سروِ در سایه پروردهشده گویی باغبانی ندارد که از آن مراقبت کند. «زناج» ظاهراً نام خوراکی است و معنای دقیق بیت روشن نیست.
هوش مصنوعی: دیشب کباب از سوز آتش گریان بود و شعری میخواند، اما پیش نان درماند؛ گویا شعرش روان نیست. «روان» هم به معنای روانی سخن است و هم به معنای جاری و رونده، چون کباب روی نان میماند و جایی نمیرود.
هوش مصنوعی: آرام جانِ مشتاق، برنج و حلواست. صوفی (تخلص شاعر) چون آنها را ندارد، با نان خشک میسازد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.